.
అంతరంగాల ఆవిష్కరణ
సాహిత్యం సమాజానికి దర్పణం మాత్రమే కాదు, మానవ అంతరంగపు లోతులను తడిమి చూపే ఒక సున్నితమైన స్పర్శ. మునిసురేష్ పిళ్లె గారి బృహత్తర కృషితో ఆగస్టు 16, 2026 నాడు వెలువడిన ‘కథానిధి’ (ఆదివారం కథలు) సంచికలో మారుతున్న కాలం, యాంత్రికమవుతున్న జీవనశైలి, విచ్ఛిన్నమవుతున్న మానవ సంబంధాలు, గతితప్పుతున్న నైతిక విలువలు… వీటన్నింటినీ ఆధునిక కథకుడు అత్యంత ఆర్ద్రంగా, బాధ్యతాయుతంగా తన అక్షరాల్లో బంధిస్తున్నాడు. ఈ పన్నెండు కథలూ పన్నెండు విభిన్న పార్శ్వాలను, పన్నెండు విభిన్న జీవిత సత్యాలను మన కళ్ళముందు ఆవిష్కరిస్తున్నాయి. ప్రతి కథా ఒక జీవిత పాఠం, ప్రతి పాత్రా మనలో ఒక భాగం. ఈ కథల తాత్వికతను, శిల్ప సౌందర్యాన్ని, సామాజిక దృక్పథాన్ని విశ్లేషనాత్మకంగా పరిశీలిద్దాం.
భూక్యా గోపినాయక్,
99891 59196
1. అస్తిత్వ వేదన –
ఆత్మీయత కోసం అన్వేషణ
కథ పేరు: నాట్ ఎ హేట్ స్టోరీ రచయిత: ప్రసేన్ (తెలుగుప్రభ)
నగర జీవనంలో, ఎలైట్ వర్గాల మధ్య భౌతికమైన సౌకర్యాలకు లోటు లేకపోయినా, మానసికంగా మనుషులు ఎంత ఏకాకులవుతున్నారో చెప్పే అత్యంత సున్నితమైన కథ ఇది. వేదకుమార్, సుమేధ అనే ఇద్దరు వివాహితుల మధ్య నర్సరీలో మొదలైన పరిచయం, స్నేహంగా మారి, అది ప్రేమ లేదా ఆకర్షణగా రూపాంతరం చెందే క్రమంలో వారు పడిన మానసిక సంఘర్షణ ఈ కథకు ప్రాణం. చిన్నతనంలోనే తల్లిని కోల్పోయి, అన్నీ అమర్చిన ‘మంచి భర్త’ తో జీవిస్తూ కూడా ఒంటరితనాన్ని అనుభవిస్తున్న సుమేధ పాత్ర ఆధునిక నగర మహిళ అస్తిత్వ వేదనకు ప్రతీక. భౌతికమైన హద్దులు దాటకుండానే, ఒకరి మనసులోని ఖాళీలను మరొకరు పూరించే స్థితికి వారు చేరుకుంటారు. అయితే, ఆ స్నేహం ఒక నిండిన రిజర్వాయర్ లా మారి, కుటుంబాలనే గోడలను బద్దలు కొడుతుందేమో అన్న భయంతో సుమేధ ఆ బంధానికి లాకులు తెరిచి ముగింపు పలకడం ఈ కథలోని అత్యుత్తమ ఘట్టం.
రచయిత ప్రసేన్ ఎంచుకున్న వస్తువు, దాన్ని నడిపించిన తీరు చాలా పరిణతితో కూడుకున్నది. ఎక్కడా విలనీకరణ లేకుండా కేవలం మానసిక ఘర్షణలతో కథను నడిపించారు. రచయిత ఇక్కడ మొక్కలను, వాటి పెంపకాన్ని మానవ సంబంధాలకు అద్భుతమైన ప్రతీకలుగా వాడాడు. జేడ్ ప్లాంట్, రెయిన్ లిల్లీ, బోన్సాయ్ – ఈ మూడూ వారి మానసిక స్థితులకు ప్రతీకలు. సుమేధ తన ఒంటరితనాన్ని పోగొట్టుకోవడానికి వేదకుమార్ తో స్నేహం చేస్తుంది. కానీ ఆ స్నేహం, పరిమితులు దాటి వరదగా మారి తమ కుటుంబాలనే కూల్చేస్తుందేమో అన్న భయం ఆమెను వెనక్కి లాగుతుంది. “మనం ప్రేమించే మనిషి దృష్టిలో చెడ్డవాళ్లమవడం, మనల్ని నమ్ముకున్నవాళ్ల జీవితాల్లో చెడ్డవాళ్లమవడం కంటే తక్కువ శిక్ష” అన్న సుమేధ ఆంతరంగిక మథనం పాఠకుడి గుండెను మెలిపెడుతుంది. రిజర్వాయర్ లాకులు తెరవడం అనేది ఇక్కడ భౌతికమైన చర్య మాత్రమే కాదు, మానసికమైన విచ్ఛిత్తిని ఆపడానికి తీసుకున్న గొప్ప నిర్ణయం. ఒక ఆకర్షణలో పడి కొట్టుకుపోవడం సులభం, కానీ ఇతరులు గాయపడకూడదని ఆ బంధం నుండి బయటకు రావడం గొప్ప పరిపక్వత. ప్రసేన్ శైలిలోని కవిత్వం, ఆర్ద్రత ఈ కథను ఒక ఉన్నతమైన మానసిక చిత్రణగా నిలబెట్టాయి. బంధాన్ని తెంచుకున్నా, ఒకరినొకరు పెరగకుండా కాపాడుకున్న తీరు అనన్య సామాన్యం.
ఈ సమీక్షలోని కథలన్నింటినీ చదవడానికి ‘16 ఆగస్టు 2026 కథానిధి ఆదివారం కథలు’ సంకలనం
ఈ కింది లింక్ ద్వారా డౌన్లోడ్ చేసుకోండి
click here
16 ఆగస్టు 2026 నాటి కథానిధి కథలపై ఈ సమగ్ర సమీక్షను యూట్యూబ్ లో వినవచ్చు
2. శ్రమజీవన సౌందర్యం –
ఒక గ్రామీణ స్త్రీమూర్తి చిత్రం
కథ పేరు: చంద్రమ్మత్త రచయిత: సుంకోజి దేవేంద్రాచారి (నమస్తే తెలంగాణ)
సుంకోజి దేవేంద్రాచారి కలం నుండి జాలువారిన ‘చంద్రమ్మత్త’ కథ, అంతరించిపోతున్న పల్లెటూరి స్వచ్ఛతకు, మాయా మర్మం తెలియని మనుషుల జీవన శైలికి సజీవ సాక్ష్యం. చంద్రమ్మత్త కేవలం ఒక పాత్ర కాదు, ఆమె ఒక తరం, ఒక సంస్కృతి, నికార్సయిన జీవితానికి ప్రతీక. ఎనభై ఐదేళ్ల వయసులోనూ స్వతంత్రంగా, ఎవరి మీదా ఆధారపడకుండా బతికే ఆమె వ్యక్తిత్వం ఎందరికో ఆదర్శం. ముక్కుసూటిగా మాట్లాడటం, మనసులో ఏది ఉంటే అది నిర్భయంగా చెప్పడం ఆమె నైజం.
ఈ కథలో రచయిత సమాజంలో పాతుకుపోయిన కొన్ని మూఢనమ్మకాలను చంద్రమ్మత్త ద్వారా చాలా సున్నితంగా, అంతే పదునుగా ప్రశ్నించాడు. రజస్వల అయిన మనవరాలిని దేవుడి దగ్గర దీపం పెట్టమనడం, ముట్టు అనేది దేవుడు పెట్టిందే కానీ పాపం కాదని ఆమె చెప్పే లాజిక్ ముందు చదువుకున్న అజ్ఞానులు తలదించుకోవాల్సిందే. అలాగే గంగమ్మ జాతర కోసం తెచ్చిన కొబ్బరి బోండాన్ని జబ్బుపడిన కోడలికి ఇచ్చి ప్రాణం కాపాడటం అనేది ఆమెలోని మానవతా దృక్పథాన్ని, ఆచరణాత్మక భక్తిని చూపుతుంది. “ముందు మనిషి, తర్వాతే దేవుడు” అన్నది ఆమె సిద్ధాంతం. వయసు మళ్లినా ఏ పనీ లేకుండా కూర్చోకపోవడం, తన పని తాను చేసుకుంటూ ఆత్మాభిమానంతో బతకడం నేటి తరానికి ఒక గుణపాఠం. కథ చివరలో ఆమె మరణం కూడా ఎంత హుందాగా జరిగిందో రచయిత చిత్రీకరించిన తీరు కంటతడి పెట్టిస్తుంది. మంచాన పడకుండా, ఎవరికీ భారం కాకుండా మట్టిలో కలిసిపోయిన చంద్రమ్మత్త జీవితం నిజంగా ఒక విశేషమైన శివాలయం లాంటిదే. పల్లెటూరి మాండలికాన్ని, ఆ మట్టి వాసనను రచయిత కథలో అద్భుతంగా ఇమిడ్చారు.
3. నిజమైన దైవభక్తికి, ఆడంబరానికి మధ్య
మానవత్వపు మేలుకొలుపు
కథ పేరు: ప్రక్షాళన రచయిత్రి: సీత ముళ్ళపూడి (ఆంధ్రజ్యోతి)
మనుషులు దైవభక్తి ముసుగులో తోటి మనుషులను ఎలా విస్మరిస్తున్నారో, అసలైన భక్తి అంటే ఏమిటో సీత ముళ్ళపూడి ‘ప్రక్షాళన’ కథలో అత్యంత సహజంగా చిత్రించారు. పదవీ విరమణ పొందిన రామనాథం, భార్య రాధల జీవితాల చుట్టూ అల్లుకున్న ఈ కథ, మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లోని వాస్తవికతను కళ్ళకు కడుతుంది. రామనాథం ఎప్పుడూ గుడిలో ఉంటూ, ఎదురింటి ఇందిరను ఆదర్శంగా చూపుతూ తన భార్య రాధను తక్కువ చేసి మాట్లాడుతుంటాడు. గుడిలో చండీహోమం, పూజలు మాత్రమే గొప్పవని ఆయన భావన.
కానీ, రాధ ఇంటి బాధ్యతలు నెరవేరుస్తూనే వీలైనంత భక్తిని చాటుకుంటుంది. అసలు మలుపు ఎదురింటి సుజాతమ్మ కింద పడిపోయినప్పుడు వస్తుంది. ఎప్పుడూ గుళ్ళ చుట్టూ తిరిగే ఇందిర తన అత్తగారిని గాలికి వదిలేసి వెళితే, రాధ వెంటనే స్పందించి ఆమెను ఆసుపత్రికి తీసుకువెళ్లి ప్రాణాలు కాపాడుతుంది. రామనాథం ఇందిర ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ కనిపించిన అపరిశుభ్రత, అస్తవ్యస్తత చూసి నిశ్చేష్టుడవుతాడు. భక్తి పేరుతో ఇంటిని, కుటుంబ సభ్యుల బాధ్యతలను విస్మరించడం సరైనది కాదని అతనికి అప్పుడు జ్ఞానోదయం అవుతుంది. “మనిషిగా చేయాల్సింది చేసింది. తన కర్తవ్యం, యింట్లోవాళ్ళ సంక్షేమం వదిలేసినప్పుడు ఎన్ని గుళ్ళు తిరిగి ఏం ప్రయోజనం?” అని రామనాథం తనను తాను ప్రశ్నించుకోవడం ద్వారా అతని ఆలోచనా విధానంలో ‘ప్రక్షాళన’ జరుగుతుంది. మానవ సేవే మాధవ సేవ అన్న ప్రాచీన సూక్తిని ఆధునిక పరిసరాల్లో అద్భుతంగా అన్వయించిన తీరు రచయిత్రి సామాజిక బాధ్యతను తెలియజేస్తుంది. ఇతరులతో జీవిత భాగస్వామిని పోల్చి మానసికంగా హింసించడం మానేయాలన్న సందేశం ఈ కథలో అంతర్లీనంగా ఉంది.
4. కార్పొరేట్ క్రూరత్వం –
లాభనష్టాల బేరీజు
కథ పేరు: సముద్రం రచయిత: గన్నవరపు నరసింహ మూర్తి (ఈనాడు ఆదివారం)
వ్యాపారాలు, లాభాలు, క్రమశిక్షణ పేరుతో మనిషి తనలోని సున్నితత్వాన్ని ఎలా కోల్పోతున్నాడో, ఆ క్రమంలో ఎంతటి మూల్యాన్ని చెల్లించుకుంటున్నాడో ‘సముద్రం’ కథ వివరిస్తుంది. మధుకర్ పాత్ర ఒక ఆధునిక కార్పొరేట్ ప్రపంచానికి ప్రతీక. ఒక్క నిమిషం ఆలస్యాన్ని కూడా సహించలేని అతని మనస్తత్వం, పైకి క్రమశిక్షణగా కనిపించినా, లోపల అది ఒక అహంకారంగా మారుతుంది. లయ అనే ఒంటరి తల్లి, ఒక చిన్నారిని చూసుకుంటూ ఆఫీసుకు ఆలస్యంగా వస్తే, ఆమె పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోకుండా ఉద్యోగం నుంచి తీసేయడం మధుకర్ అమానవీయతకు అద్దం పడుతుంది.
కానీ జీవితం అనేది ఎక్సెల్ షీట్ లోని లాభనష్టాల పట్టిక కాదు కదా! అదే క్రమశిక్షణ, సమయపాలన పిచ్చితో మధుకర్ తన భార్యాపిల్లలను కూడా దూరం చేసుకుంటాడు. సంవత్సరాల తరువాత, తాను ఉద్యోగం నుంచి తీసేసిన లయ ఒక గొప్ప పారిశ్రామికవేత్తగా, అద్భుతమైన తల్లిగా వేదిక మీద నిలబడితే మధుకర్ తనలోని లోపాన్ని గ్రహిస్తాడు. “మనం ఆమెలో ఒక ఉద్యోగిని మాత్రమే చూసాం కానీ ఒక మనిషిగా చూడలేదు. లాభ నష్టాలను మాత్రమే చూసాము కానీ రాగ ద్వేషాలను చూడలేదు. అది నా ఓటమి” అంటూ మధుకర్ రాజీనామా చేయడం ఈ కథకు ముగింపు. సముద్రంలా పైకి ఎగసిపడే అలల వెనుక అనంతమైన లోతు ఉన్నట్టే, మనుషుల ప్రవర్తన వెనుక కంటికి కనిపించని యుద్దాలు ఎన్నో ఉంటాయి. శిక్షించే ముందు ఒక్కసారి అర్థం చేసుకోవాలన్న లయ సందేశం ఈ కథకు ప్రాణం. గన్నవరపు నరసింహ మూర్తి మానవ మనస్తత్వాన్ని విశ్లేషించిన తీరు అసాధారణం.
5. వ్యాపారంగా మారిన కర్మకాండలు –
కుంచించుకుపోయిన బంధాలు
కథ పేరు: పుణ్యఫలం రచయిత: డాక్టర్ పార్థసారథి చిరువోలు (సాక్షి ఫన్డే)
మరణం తర్వాత చేసే కర్మకాండలు, పుణ్యకార్యాలు నేటి సమాజంలో ఎంత ప్రహసనంగా, ఎంతటి వ్యాపారంగా మారిపోయాయో ‘పుణ్యఫలం’ కథ నగ్నంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. అత్తగారి మరణానంతరం ఆవిడకు సద్గతులు కలగాలని గోదానం చేయాలనుకుంటాడు కథానాయకుడు. కానీ ఆ స్వచ్ఛమైన ఆలోచనకు ఎదురైన అడ్డంకులు, పౌరోహిత్యం పేరుతో రామశర్మ లాంటి వాళ్ళు చేసే దగా, సొమ్ము చేసుకోవాలనే తాపత్రయం రచయిత పార్థసారథి చిరువోలు వర్ణనలో కళ్ళకు కట్టినట్లు కనిపిస్తాయి. గోదానం అనేది ఆధ్యాత్మిక భావన నుంచి యూట్యూబ్ ప్రమోషన్ కు, వ్యాపార ప్రచారానికి వేదికగా మారడం ప్రస్తుత సమాజపు దిగజారుడుతనానికి నిదర్శనం.
మరోవైపు బంధువుల తీరు! మనిషి బ్రతికి ఉన్నప్పుడు కనీసం పలకరించని వాళ్ళు, మరణానంతరం ఆస్తుల గురించి, అల్లుడి గోదానం వెనుక ఉన్న స్వార్థం గురించి గుసగుసలాడుకోవడం మానవ సంబంధాలలోని శూన్యతను ఎత్తిచూపుతుంది. ఇవన్నీ విన్నాక కూడా, కథానాయకుడు తన సంకల్పాన్ని వదలకుండా, ఏ స్వార్థం లేకుండా, మరణించిన ఆత్మకు శాంతి కలగాలని మనసారా కోరుకోవడం అతని సంస్కారానికి ప్రతీక. “ఏ కర్మఫలం నన్ను ఇందుకు పురిగొల్పిందో… నా భార్యతో సహా మిగిలిన వాళ్లందరినీ ఆశ్చర్యపరచి ఉండొచ్చు…” అంటూ అతను పొందే తాత్వికమైన తృప్తి ఈ కథను ఉన్నత స్థానంలో నిలబెడుతుంది. పుణ్యం అనేది బయట కొనుక్కునేది కాదు, ఒక నిస్వార్థమైన పనిలో అనుభవించే అంతరంగిక శాంతి అని పార్థసారథి చిరువోలు గారు చాలా సున్నితంగా స్పృశించారు.
6. సోషల్ మీడియా మాయాజాలం –
అస్తిత్వపు భ్రమ
కథ పేరు: అబద్ధం రచయిత: హరి వెంకట రమణ (విశాలాంధ్ర)
ఆధునిక మానవుడు స్మార్ట్ ఫోన్ల కారాగారంలో ఎలా బందీ అవుతున్నాడో హరి వెంకట రమణ తన ‘అబద్ధం’ కథలో అత్యంత వ్యంగ్యంగా, వాస్తవికంగా చిత్రించారు. ఈ కథలోని హీరో పేరు ‘అబద్ధం’. అది అతని పేరు మాత్రమే కాదు, అతను జీవిస్తున్న వాస్తవికత కూడా ఒక అబద్ధమే. వాట్సప్ గ్రూపులకు అడ్మిన్ గా ఉంటూ, అందులో వచ్చే గుడ్ మార్నింగ్ మెసేజ్ లకు స్పందిస్తూ, ఎవరో రాసిన కవితలకు విమర్శలు చేస్తూ… తానొక గొప్ప మేధావిని, నాయకుడిని అనే భ్రమలో బతుకుతుంటాడు.
నిజజీవితంలో ఆఫీసు పని పట్ల శ్రద్ధ ఉండదు, భార్యాపిల్లల పట్ల ప్రేమ ఉండదు. కేవలం ఆ వర్చువల్ ప్రపంచంలో ఎవరి మీదో పెత్తనం చెలాయించడమే అతని అస్తిత్వం. ఒక సభ్యుడిని గ్రూప్ నుంచి తీసేసి అతను పొందే శాడిస్టిక్ ఆనందం నేటితరం మానసిక రుగ్మతకు అద్దం పడుతుంది. భార్య పదే పదే పిలుస్తున్నా పట్టించుకోని అతనికి, భార్య కూడా ఒక వాట్సప్ మెసేజ్ రూపంలోనే గడ్డి పెట్టడం ఈ కథలోని హైలైట్. “వాట్సప్ గ్రూపు పెట్టి అందరినీ ఏకితేనో నువు కవివి కావు… చదువు, పనిచేయి, జీవితాన్ని మనుషుల్ని ప్రేమించి చావు” అంటూ ఆమె పంపిన మెసేజ్ అతని చెంప చెళ్లుమనిపిస్తుంది. అయినా సరే, దానిని కూడా గ్రూపుల్లో ఫార్వార్డ్ చేసి లైకుల కోసం ఎదురుచూసే అతని మానసిక స్థితి, సోషల్ మీడియా అడిక్షన్ ఎంత తీవ్రమైనదో చెబుతుంది. చిన్న కథే అయినా, ఇది మనందరి మొహాలకు పట్టిన ఒక నిలువుటద్దం.
7. స్త్రీ ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం –
ఆత్మగౌరవానికి పునాది
కథ పేరు: స్వాభిమానం రచయిత: ఎస్.ఉమామహేశ్వరి (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
మహిళల ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం కుటుంబంలో వారికి ఎంతటి గౌరవాన్ని, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఇస్తుందో ఎస్.ఉమామహేశ్వరి రాసిన ‘స్వాభిమానం’ కథ చాలా స్ఫూర్తిదాయకంగా చెబుతుంది. పావని డిగ్రీ చదివినా, పెళ్లి తరువాత కుటుంబ బాధ్యతలకే పరిమితమైపోయింది. కనీసం తన పిల్లలకు స్కూల్ బ్యాగులు కొనివ్వడానికి కూడా భర్త దగ్గర చెయ్యి చాచాల్సిన దుస్థితి. పైగా “నువ్వు ఉద్యోగం ఏం వెలగబెడతావ్” అని భర్త చేసే హేళన ఆమె ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. గృహిణిగా ఆమె చేసే నిరంతర శ్రమకు ఏ గుర్తింపు లేదు, విలువ లేదు.
కానీ పావని అక్కడితో ఆగిపోలేదు. తన స్నేహితురాలి సలహాతో ఇంట్లోనే ఉంటూ ‘AI టూల్స్’ నేర్చుకోవడం, రాత్రింబవళ్లు కష్టపడి తన నైపుణ్యాన్ని పెంచుకోవడం ఆమెలోని పట్టుదలకు నిదర్శనం. మొదటిసారి ఆమె ఖాతాలో రెండు వేల రూపాయలు పడినప్పుడు, అది కేవలం కాగితపు కరెన్సీ కాదు, ఎన్నేళ్లుగానో అణగారిపోయిన ఆమె ఆత్మవిశ్వాసానికి దక్కిన ప్రతిఫలం. తన సంపాదనతో పిల్లలకు బ్యాగులు కొని భర్త ముందు గర్వంగా నిలబడినప్పుడు, ఆ భర్త అహంకారం తలవంచుతుంది. “ఓ మహిళ సంపాదిస్తుంది అంటే అది కేవలం డబ్బు మాత్రమే కాదు… ఆమె ఆత్మవిశ్వాసం.. స్వాభిమానం!” అంటూ ముగింపులో పావని చెప్పే మాట ప్రతి గృహిణి గుండెల్లో మార్మోగే నినాదం. మారుతున్న టెక్నాలజీని స్త్రీలు తమ సాధికారతకు ఎలా వాడుకోవచ్చో రచయిత్రి ఉమామహేశ్వరి ఆచరణాత్మకంగా చూపించారు. ఇది కేవలం కథ కాదు, నేటి మహిళలకు ఒక దిక్సూచి.
8. వ్యవస్థాగత హింస –
మౌనం వహించే మూగసాక్ష్యాలు
కథ పేరు: ఈసారి ఆపాలి.. రచయిత: పండరినాథ్ ప్రభల (నవ తెలంగాణ సోపతి)
పోలీస్ వ్యవస్థలోని అధికార దుర్వినియోగం, సామాన్యుల పట్ల వారి అమానుష వైఖరి, కళ్ళముందు అన్యాయం జరుగుతున్నా అడ్డుకోలేని వ్యవస్థాగత లోపాన్ని ‘ఈసారి ఆపాలి..’ కథ అత్యంత హృదయ విదారకంగా చిత్రించింది. కేవలం ఐదు నిమిషాలు షాపు ఆలస్యంగా మూసినందుకు రామయ్య, అర్జున్ లను పోలీస్ స్టేషన్ కు తీసుకురావడం, ఈగో హర్ట్ అయిన ఎస్సై వారిని దారుణంగా కొట్టి చంపడం మన వ్యవస్థలోని చీకటి కోణాన్ని చూపుతుంది.
ఈ కథలో అసలు సంఘర్షణ బాధితులకు, ఎస్సైకి మధ్య కాదు. అక్కడే ఉన్న కానిస్టేబుల్స్ రవి, రేవతిల అంతరంగాల్లో జరిగే మథనమే ఈ కథకు జీవం. రవికి అది తప్పని తెలుసు, ఆపాలని మనసు అరుస్తున్నా పై అధికారి మీద భయం అతన్ని ఆపుతుంది. రేవతికి కూడా న్యాయం వైపు నిలబడాలన్న తపన ఉన్నా, తన కుటుంబ పోషణకు ఈ ఉద్యోగం అవసరం అనే నిస్సహాయత ఆమెను మౌనంగా ఉంచుతుంది. వారి మౌనమే ఇద్దరు అమాయకుల ప్రాణాలను బలిగొంటుంది. ఆ మరునాడు సీతకు భర్త, కొడుకు శవాలు చూపించినప్పుడు, ఆమెలోని శూన్యం పాఠకుడి మనసును బరువెక్కిస్తుంది. “కొన్ని నష్టాలు కన్నీళ్లకీ అందవు” అన్న వాక్యం గుండెను పిండేస్తుంది. లాకప్ డెత్స్ జరిగినప్పుడు కింద స్థాయి పోలీసులు అనుభవించే అపరాధ భావనను రచయిత చాలా లోతుగా విశ్లేషించారు. కథ చివరలో కొత్తగా వచ్చిన పోలీస్ “ఈసారి ఆపాలి” అని నిర్ణయించుకోవడం వ్యవస్థలో రావాల్సిన మార్పుకు ఆశావాద సంకేతం.
9. వైవాహిక బంధం –
అహాన్ని వదులుకుంటేనే ఆనందం
కథ పేరు: వదిలేస్తే పోలా… రచయిత: డా॥ సన్నిహిత్ (వార్త)
నేటితరం యువత వైవాహిక బంధంలో ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్య ఈగో (అహం). పెళ్లయిన వెంటనే చిన్న చిన్న గొడవలకే “విడిపోతే పోలా” అని ఎంత సులభంగా అనుకుంటున్నారో డాక్టర్ సన్నిహిత్ తన కథలో అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. హరిత, రాహుల్ భార్యాభర్తలు. ఇద్దరూ ఉద్యోగాలు చేస్తున్నా, ఇంటి పని మాత్రం భార్యదే అని రాహుల్ వాదించడం, పైగా ఇంటి పనులు చేసే హరిత తండ్రిని ‘ఆడంగివాడు’ అని నిందించడం కథలో ప్రధాన ఘర్షణ. హరిత అలిగి పుట్టింటికి వచ్చేస్తుంది.
అప్పుడు హరిత తల్లి చెప్పే గతం ఈ కథకు ప్రాణం. పెళ్లయిన కొత్తలో వంట గది మొహం కూడా ఎరుగని పరశురాం, తన భార్యకు కాలు విరిగినప్పుడు బాధ్యతగా గరిటె పట్టి, ఆ తర్వాత ఆమెకు చేదోడువాదోడుగా మారిపోవడం అతని ప్రేమకు నిదర్శనం. సమాజం ‘ఆడంగివాడు’ అన్నా పట్టించుకోకుండా, తన కుటుంబ ఆనందం కోసం అతను అహాన్ని వదిలేశాడు. రాహుల్ కూడా పరశురాం చెప్పిన హితబోధతో మారుతాడు. “విడిపోవడం ఎంతసేపు? చిటికెలో పని. కలిసి ఉండటమే కష్టం… నేను గొప్ప అనే అహాన్ని వదిలేయాలి” అని పరశురాం చెప్పే మాటలు నేటి తరానికి శిరోధార్యం. పెళ్లికి ముందు ఎన్నో అంచనాలు ఉన్నా, జీవిత వాస్తవాల్లోకి వచ్చాక సర్దుకుపోవడం, భాగస్వామికి చేయూతనివ్వడం అనేవి బంధాన్ని నిలబెడతాయి. వదిలేయాల్సింది భాగస్వామిని కాదు, మనలోని అహాన్ని అని చాలా స్పష్టమైన సందేశాన్నిచ్చిన చక్కని కుటుంబ కథ ఇది.
10. నైతిక విలువల వారసత్వం –
అక్షరరూపం దాల్చిన బాధ్యత
కథ పేరు: నాన్న చెప్పిన గీత రచయిత: అనంతాత్మకుల రంగారావు (సూర్య)
తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు ఇవ్వాల్సిన నిజమైన ఆస్తి ఏది? ఈ ప్రశ్నకు అత్యంత సముచితమైన సమాధానం అనంతాత్మకుల రంగారావు ‘నాన్న చెప్పిన గీత’ కథ. గోపాలం గారి తల్లి మరణానంతరం, ఆమె వస్తువుల్లో నాన్న రాసిన ఒక లేఖ దొరుకుతుంది. ఆ లేఖే ఈ కథకు ప్రాణం. ఒక మధ్యతరగతి తండ్రి తన పిల్లలకు ఆస్తులు కూడబెట్టలేకపోయినా, సమాజంలో తలెత్తుకుని తిరిగేలా నైతిక విలువలు, సంస్కారం ఎలా నేర్పాడో ఆ లేఖలో వివరిస్తాడు. “ధర్మో రక్షిత రక్షితః” అన్న వేద వాక్యాన్ని గుర్తుచేస్తూ, క్రమశిక్షణతో, ధర్మబద్ధంగా బతికితే అదే మనల్ని కాపాడుతుందని తండ్రి చేసిన బోధ, కృష్ణుడు అర్జునుడికి చేసిన గీతోపదేశం లాంటిదే.
నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో, నగర వాతావరణంలో సంస్కృతిని మర్చిపోతున్న యువతకు ఈ లేఖ ఒక కనువిప్పు. డబ్బు మాత్రమే విజయానికి కొలమానం కాదని, క్యారెక్టర్, మానవత్వం దానికి మించిన ఆస్తులని తండ్రి నొక్కి చెబుతాడు. పిల్లలు ప్రయోజకులైనప్పుడు తల్లిదండ్రులు పొందే ఆనందం వెనుక ఉన్న తపనను రచయిత చాలా ఆర్ద్రంగా వర్ణించారు. కేవలం భౌతికమైన ఆస్తుల కోసం కొట్టుకునే ఈ రోజుల్లో, ఒక తండ్రి తన ఆలోచనలను అక్షరబద్ధం చేసి పిల్లలకు ఒక మార్గదర్శకంగా వదిలి వెళ్లడం ఎంతో ఉత్తమమైన ఆలోచన. ఆ లేఖను ఫ్రేమ్ కట్టించి అందరికీ పంచాలని కొడుకులు నిర్ణయించుకోవడం, వారు ఆ తండ్రి ఆశయాలకు ఎంత విలువ ఇస్తున్నారో తెలియజేస్తుంది. రంగారావు గారు చాలా తాత్వికమైన, అనుసరణీయమైన కథను అందించారు.
11. డిటెక్టివ్ నైపుణ్యం –
క్రైమ్ అండ్ లాజిక్
కథ పేరు: క్లూ రచయిత: మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి (సాక్షి ఫన్డే)
మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి కథలు ఎప్పుడూ పాఠకుడి మెదడుకు పదును పెడతాయి. ‘క్లూ’ అనే ఈ మినీ కథ ఒక పజిల్ లాంటి మర్డర్ మిస్టరీ. ఒక ధనవంతుడు రాత్రికి రాత్రే తన గదిలో హత్యకు గురవుతాడు. ఇద్దరు వారసులు (కొడుకు, కూతురు) ఆస్తి కోసం తహతహలాడుతుంటారు. డిటెక్టివ్ పెద్దబ్బాయి సంఘటనా స్థలానికి వెళ్లి, అక్కడ కిందపడి ఉన్న ఒక చిన్న ‘టూత్ పిక్’ (పళ్ళ పుల్ల) ఆధారంగా హంతకుడిని పట్టుకుంటాడు.
ఈ కథలో లాజిక్ చాలా అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. హతుడికి కట్టుడు పళ్ళు ఉన్నందున అతను టూత్ పిక్ వాడడు. అది హంతకుడిదే. అయితే ఆ టూత్ పిక్ కొడుకుదా, అల్లుడిదా అన్న మీమాంస వచ్చినప్పుడు, డిటెక్టివ్ తన సూక్ష్మ పరిశీలనను ప్రయోగిస్తాడు. పిసినారి వాళ్ళు వాడే టూత్ పిక్ లకు రెండు వైపులా మొన ఉంటుంది, మామూలు వాళ్ళు వాడేవాటికి ఒక వైపే మొన ఉంటుంది. అల్లుడి స్వభావం, అక్కడ దొరికిన పుల్ల లక్షణం మ్యాచ్ అవ్వడంతో నేరం రుజువవుతుంది. కేవలం మూడు నాలుగు వందల పదాల్లో ఒక హత్య, దానికి కారణమైన ఆస్తి తగాదాలు, ఆధారాలను చెరిపేయడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు, చివరకు ఒక చిన్న టూత్ పిక్ ద్వారా కేసు ఛేదించడం… ఇదంతా మల్లాది మార్క్ శైలికి నిదర్శనం. కథ చకచకా సాగిపోతూనే పాఠకుడిని లాజికల్ గా ఆలోచింపజేస్తుంది. మానవ నైజంలోని దురాశను డిటెక్టివ్ కథాశిల్పంతో చాలా పకడ్బందీగా చెప్పారు.
12. జీవిత భాగస్వామి నిశ్శబ్ద త్యాగం –
ఆలస్యంగా అందిన గుర్తింపు
కథ పేరు: శ్రీ మతి ఒక బహుమతి రచయిత: కె.వి. లక్ష్మణ రావు (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
ప్రతి విజయవంతమైన పురుషుడి వెనుకా ఒక స్త్రీ ఉంటుంది అన్నది పాత నానుడి. కానీ, ఆ పురుషుడు ఆ స్త్రీ త్యాగాన్ని, అండను ఎప్పుడు గుర్తిస్తాడు? పదవీ విరమణ చేసిన ఆనంద్ కు, తీరిక సమయం దొరికినప్పుడు గతం గుర్తొస్తుంది. నీరజ రాసుకున్న డైరీ చదివినప్పుడు, తన జీవితంలో ఆమె ఎంతటి కీలక పాత్ర పోషించిందో అతనికి అర్థమవుతుంది. కె.వి. లక్ష్మణ రావు రాసిన ‘శ్రీమతి ఒక బహుమతి’ కథ, దాంపత్య జీవితంలోని మధుర క్షణాలను, ముఖ్యంగా మధ్యతరగతి కుటుంబాలలోని సంతోషాలను నెమరువేసుకుంటుంది.
చిన్న ఇల్లు, తక్కువ జీతం అయినా… ప్రేమ ఆకాశమంత ఉంటే జీవితం ఎంత ఆనందమయంగా ఉంటుందో ఈ కథ వివరిస్తుంది. పౌర్ణమి రాత్రి వెన్నెల కురుస్తుంటే భార్యాభర్తల మధ్య సాగిన చిరుకోపాలు, అలకలు వారి మధ్య ఉన్న అన్యోన్యతకు ప్రతీక. ముఖ్యంగా, ఒకే సైకిల్ మీద కొడుకును ముందు కూర్చోబెట్టుకుని, భార్యను వెనుక కూర్చోబెట్టుకుని ఆనంద్ సైకిల్ తొక్కుతున్న సన్నివేశం ఒక మహాద్భుతమైన మెటాఫర్. భర్త కుటుంబాన్ని ఎంత బాధ్యతగా ముందుకు నడిపిస్తున్నాడో, భార్య ఆ భర్తను వెనుకనుండి అంతే నమ్మకంతో పట్టుకుని బలాన్ని ఇస్తుందన్న విషయం ఆ సైకిల్ ప్రయాణంలో అంతర్లీనంగా దాగి ఉంది. ఇన్నేళ్ల తరువాత తన భార్య ప్రేమను, తన ఎదుగుదల వెనుక ఆమె ఇచ్చిన సహకారాన్ని ఆనంద్ గుర్తించి, “ఇన్నాళ్లూ నిన్ను పట్టించుకోలేకపోయానన్నాడు… నువ్వున్నావ్ కనుకనే నేను రాజులా వెలిగాను” అని చెప్పడం దాంపత్య బంధానికి దొరికిన అత్యుత్తమ బహుమతి. భార్యను ఒక ఇంటి యంత్రంగా కాకుండా, తనలో సగంగా గుర్తించిన ఒక ఆత్మీయ ఆవిష్కరణ ఈ కథ.
సాహిత్యం చదవడం అంటే మనల్ని మనం చదువుకోవడమే. కథానిధి’లోని ఈ పన్నెండు కథలూ వర్తమాన సమాజంలోని భిన్న పార్శ్వాలను స్పృశించాయి. మానవ సంబంధాలలోని సున్నితత్వాన్ని, వ్యవస్థలోని లోపాలను, ఆధునిక సాంకేతికత తెస్తున్న మార్పులను, వదిలేయాల్సిన అహంకారాలను, పంచుకోవాల్సిన ఆత్మీయతలను ఈ కథకులు అత్యంత ప్రతిభావంతంగా చిత్రించారు. ప్రతి కథా మన ఆలోచనలను పదును పెడుతుంది, మనలో నిద్రపోతున్న మానవత్వాన్ని మేల్కొల్పుతుంది. కథల ప్రయాణం ఆగదు, జీవితం ఉన్నంత కాలం మనుషుల అంతరంగాల కథలు పుట్టుకొస్తూనే ఉంటాయి. మంచి కథను చదవడం అంటే ఒక మంచి మనిషితో సంభాషించడమే! ఈ కథలన్నీ మనతో చేసిన మౌన సంభాషణలు… ఎప్పటికీ మనల్ని వెంటాడే వాస్తవ చిత్రాలు.
