.
‘కథానిధి’ కథల అంతరంగ ఆవిష్కరణ
కథ అంటే అచ్చు కాగితం మీద పేర్చిన నల్లటి అక్షరాల సముదాయం కాదు. అది నెత్తురూ మాంసమూ ఉన్న ఒక సజీవ మానవ అనుభవం. ఒక కన్నీటి చుక్క, ఒక నిట్టూర్పు, ఒక నిస్సహాయత, ఒక ఆశ… ఇవన్నీ కలిస్తేనే కథ. మారుతున్న కాలంతో పాటు మనిషి మారుతున్నాడు, మనిషిలోని సంక్లిష్టత పెరుగుతోంది. ఈ యాంత్రిక జీవనంలో, ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో మనిషి తనను తాను వెతుక్కునే క్రమంలో ఎదుర్కొంటున్న మానసిక సంఘర్షణలను ఆధునిక తెలుగు కథ అత్యంత సమర్థవంతంగా రికార్డు చేస్తోంది.
కె.ఎ. మునిసురేష్ పిళ్లె సమర్పించిన జులై 19, 2026 నాటి ‘కథానిధి’ (ఆదివారం అనుబంధాలు) సంకలనాన్ని చదివినప్పుడు, అందులోని పన్నెండు కథలు పన్నెండు భిన్నమైన సామాజిక, ఆర్థిక, మానసిక పార్శ్వాలను స్పృశించిన తీరు పాఠకులను తీవ్రంగా ఆలోచింపజేస్తుంది.
భూక్యా గోపినాయక్,
99891 59196
అయితే, ఒక మంచి ఇతివృత్తాన్ని ఎన్నుకున్నంత మాత్రాన కథ కళాత్మకతను సంతరించుకోదు. వస్తువుకు తగిన శిల్పం, పాత్రల మానసిక లోతులను తవ్వే నేర్పు, వాస్తవికతను ప్రతిబింబించే సహజత్వం ఉన్నప్పుడే అది పాఠకుడి గుండెల్లో శాశ్వతంగా నిలబడుతుంది. ఈ గీటురాయిపై నిలబెట్టి, ఈ సంకలనంలోని ప్రతి కథనూ, ఆ కథల రచయితల నైపుణ్యాన్ని ఒక నిశితమైన విమర్శకుడి దృష్టితో, సహృదయతతో లోతుగా విశ్లేషించుకుందాం.
1. అస్తిత్వ వేదన –
ప్రాపంచిక సత్యాల విచారణ
కథ పేరు: జీవనోపనిషత్ రచయిత: బమ్మిడి జగదీశ్వరరావు (తెలుగుప్రభ)
మనిషి తన ఉనికిని, ఈ సృష్టిలో తన స్థానాన్ని ప్రశ్నించుకోవడం అనేది సాహిత్యానికి అత్యంత ఇష్టమైన వస్తువు. ఈ కథ పైకి ఒక తల్లి చేప, పిల్ల చేపల మధ్య జరిగే సంభాషణగా కనిపిస్తుంది. నీటికి ఎదురీదుతూ పోతున్న పిల్ల చేప, తమకంటే పెద్ద చేపలకు తాము ఆహారం కావడం గురించి, ‘మత్స్య న్యాయం’ గురించి అత్యంత అమాయకంగా, అదే సమయంలో అంతే తాత్వికంగా తల్లిని ప్రశ్నిస్తుంది. “మనకంటే పెద్దది కావడం తప్ప ఆ చేపకు మనల్ని తినే హక్కు ఎవరు ఇచ్చారు?” అని పిల్ల చేప అడిగే ప్రశ్నలో, యావత్ దోపిడీ వ్యవస్థను నిలదీసే సామాజిక కోణం దాగి ఉంది. దేవుడు రాసిపెట్టిన రాతను అంగీకరిస్తూ, ప్రకృతి సహజమైన ఆహార గొలుసులో ఒక భాగంగా ఉండటాన్ని ఈ కథ తాత్వికంగా చర్చించింది. కథ ముగింపులో వలలో చిక్కుకోవడం ద్వారా మనిషి సృష్టించిన మృత్యువు ముందు జలచరాల నిస్సహాయతను రచయిత ప్రతీకాత్మకంగా చెప్పారు.
ఈ సమీక్షలోని కథలన్నింటినీ చదవడానికి ‘19 జులై 2026 కథానిధి ఆదివారం కథలు’ సంకలనం
ఈ కింది లింక్ ద్వారా డౌన్లోడ్ చేసుకోండి
click here
జంతువులకు మానవ లక్షణాలను ఆపాదించడం ప్రాచీన కాలం నుంచి ఉన్నదే. కానీ, ఆధునిక కథలో దీన్ని వాడేటప్పుడు అత్యంత జాగ్రత్త అవసరం. పిల్ల చేప వేసే ప్రశ్నలు, దానికి తల్లి చేప ఇచ్చే సమాధానాలు ఒక దశలో కథా పరిధిని దాటి ‘వేదాంత ఉపన్యాసం’ లాగా మారిపోయాయి. కథ తనంతట తానుగా ఒక సత్యాన్ని పాఠకుడికి స్ఫురింపజేయాలి తప్ప, పాత్రల ద్వారా నేరుగా వేదాంతాన్ని బోధించకూడదు. ఈ కథలో రచయిత గొంతు పాత్రల గొంతును డామినేట్ చేసింది. ఆలోచనా క్రమంలో తార్కికత మరీ బరువైపోయి కథా సహజత్వాన్ని కాస్త తగ్గించింది.
2. మార్కెట్ శక్తుల మాయజాలం –
నైతిక పతనం
కథ పేరు: అపరిచితుడు రచయిత: నందకిషోర్ పులిపాక (ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం)
మానవ సంబంధాలన్నీ ఆర్థిక సంబంధాలుగా మారిపోయిన నేటి కాలంలో ‘నమ్మకం’ అనేది ఒక సరుకు. ఢిల్లీ నుంచి మద్రాస్ వెళ్లే లగ్జరీ రైలు ప్రయాణంలో ఫైనాన్స్ వ్యాపారి రమణకు, వజ్రాల వ్యాపారి అయిన వేణుమాధవ్ పరిచయం అవ్వడంతో కథ మొదలవుతుంది. పదేళ్లుగా తను నమ్మిన ధనరాజ్ సేథ్ దగ్గర తాను కొన్న కోటి 25 లక్షల రూపాయల ముత్యాల హారం నకిలీదని (సెకండ్స్ క్వాలిటీ అని) మాధవ్ నిరూపించడం ఈ కథలో కీలక మలుపు. మోసపోయిన రమణ ఆ నగను వెనక్కి ఇచ్చేయడం, అబద్ధాలు చెప్పి ధనరాజ్ సేథ్ దాన్ని తీసుకోవడం వాణిజ్య ప్రపంచపు నైతిక పతనాన్ని సూచిస్తుంది. చివర్లో “నమ్మకం ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడే నిజం దాగి ఉంటుంది” అని లేఖ రాసి మాధవ్ మాయమైపోవడం పాఠకుడిని ఉలిక్కిపాటుకు గురిచేస్తుంది.
ఇందులో కార్పొరేట్ వ్యాపారుల మోసాన్ని ఎండగట్టడం అనే వస్తువు చాలా బలమైనది. కానీ, ఆ మోసాన్ని బయటపెట్టడానికి రచయిత ఎంచుకున్న ‘మ్యాజిక్’ (ఇంద్రజాలం) అనే సాధనం కథను వాస్తవికత నుంచి దూరం చేసింది. ఒక అపరిచిత వ్యక్తి మ్యాజిక్ చేసి అసలు హారాన్ని సృష్టించడం, మరుసటి రోజు ఉదయం హోటల్ నుంచి అదృశ్యం కావడం డ్యూస్ ఎక్స్ మెషీనా లాంటి శిల్పదోషం. మోసాన్ని ఒక తార్కిక పద్ధతిలో ఛేదించి ఉంటే కథ సామాజిక వాస్తవికతకు మరింత దగ్గరగా ఉండేది.
3. ఆశల బరువుల కింద
నలిగిన యవ్వనం
కథ పేరు: వివర్ణం రచయిత: పొన్నాడ వెంకట అన్నాజీరావు (నమస్తే తెలంగాణ బతుకమ్మ)
మధ్యతరగతి తల్లిదండ్రుల కలల బరువు కింద నలిగిపోతున్న యువత మానసిక క్షోభను అత్యంత హృదయవిదారకంగా చిత్రించిన కథ ఇది. తండ్రి బలవంతం మీద సివిల్స్ కు ప్రిపేర్ అయిన అన్నయ్య (అశోక్), వరుస వైఫల్యాలతో, తల్లి మరణంతో మానసిక క్షోభకు గురై ‘స్కిజోఫ్రెనియా’ బారిన పడటం అత్యంత విషాదకరం. ఒకప్పుడు చురుకైన యువకుడు, మందుల మత్తులో బానపొట్టతో ఒక జీవచ్ఛవంలా మారిపోయిన తీరును రచయిత అత్యంత ఆర్ద్రంగా వర్ణించారు. తమ్ముడు హర్ష తన సోదరుడి కోసం ప్రేయసిని సైతం పక్కనపెట్టి జీవితాన్ని అంకితం చేయాలనుకోవడం ఈ కథలోని బలమైన మానవతా కోణం.
కానీ కథలోని భావోద్వేగాలు సహజంగానే ఉన్నా, కథా గమనం తీవ్రమైన మెలోడ్రామా మీద ఆధారపడి నడిచింది. ఇంటర్వ్యూకి సరిగ్గా వారం రోజుల ముందు తల్లి ఛాతీ నొప్పితో హఠాన్మరణం చెందడం అనేది కథలో సానుభూతిని గరిష్టీకరించడానికి రచయిత వాడుకున్న సులభమైన ఎత్తుగడలా అనిపిస్తుంది. నిజమైన విషాదం ఎప్పుడూ బాహ్య సంఘటనల మీద ఆధారపడదు, అది పాత్ర లోపలి నుంచే పుడుతుంది. స్కిజోఫ్రెనియా లాంటి సంక్లిష్టమైన మానసిక రుగ్మతను కేవలం తల్లి మరణం, పరీక్షల వైఫల్యానికే పరిమితం చేయకుండా, పాత్ర అంతరంగంలోకి ఇంకొంత లోతుగా వెళ్లి ఉంటే ఇది ఒక గొప్ప కథ అయ్యేది. ముగింపులో తమ్ముడు తన ప్రేయసిని సైతం పక్కనపెట్టి అన్నయ్యకు అంకితమైపోవాలని అనుకోవడం ఆదర్శవంతంగా ఉన్నా, అది ప్రాక్టికల్ వాస్తవికతకు కాస్త దూరంగా ఉంది.
4. ఆధునిక బంధాల డొల్లత –
కర్మ సిద్ధాంతం
కథ పేరు: తరువుకి కాయభారమా! రచయిత: డా. సన్నిహిత్ (సాక్షి ఫన్డే)
వృద్ధాప్య సమస్యలను, ఆధునిక కుటుంబాల్లోని స్వార్థాన్ని చర్చిస్తున్న కథ ఇది. పల్లెటూరిలో పుట్టి ఢిల్లీ స్థాయికి ఎదిగిన రఘురాం, తన భార్య రవళి మాటవిని తన ఎదుగుదలకు కారణమైన తల్లిదండ్రులను దూరం పెడతాడు. తండ్రి మరణం తర్వాత తోడు కోసం వచ్చిన తల్లిని కూడా భార్య సాధింపుల వల్ల తిరిగి పల్లెటూరికి పంపేస్తాడు. అయితే కాలచక్రం తిరిగి రఘురాంకు వయసు మళ్లి, అనారోగ్యం పాలైనప్పుడు భార్య, కొడుకు అతన్ని ఒంటరిని చేయడం కీలక ఘట్టం. చివరకు అతను వి.ఆర్.ఎస్ తీసుకుని తిరిగి పల్లెటూరికి, తన తల్లి ఒడికే చేరడం మాతృప్రేమ ఔన్నత్యాన్ని చాటుతుంది.
ఈ కథ కర్మ సిద్ధాంతాన్ని బలంగా చెబుతున్నప్పటికీ, పాత్రల చిత్రణలో రచయిత ఒక మూస పద్ధతిని అనుసరించారు. భార్య రవళి పాత్రను ఆద్యంతం క్రూరమైనదిగా, స్వార్థపూరితమైనదిగా, తల్లిదండ్రుల పాత్రలను అత్యంత పునీతమైనవిగా చూపించారు. భార్య పాత్రకు సరైన మానసిక విశ్లేషణ ఇవ్వలేదు.కథ ముగింపులో రఘురాం ఫ్లైట్ ఎక్కి నేరుగా తల్లి దగ్గరకు వెళ్లగానే ఆమె ఏ కోపమూ లేకుండా అక్కున చేర్చుకోవడం వాస్తవిక మానవ ప్రవర్తనలా కాకుండా సెంటిమెంట్ పండించే యత్నంగా మిగిలింది.
5. వృద్ధాప్యంలో ఆత్మాభిమానం –
కొత్త నిర్వచనం
కథ పేరు: మలిపొద్దు వెలుగు రచయిత: డా. బొద్దూరు విజయేశ్వరరావు (విశాలాంధ్ర)
వృద్ధాశ్రమాల పట్ల సమాజంలో ఉన్న మూస దృక్పథాన్ని ఈ కథ మారుస్తుంది. కొడుకు శంకరరావు భార్య గిరిజ ఒత్తిడికి తలొగ్గి, తన తల్లి సీతమ్మను బాపూజీ ఓల్డ్ ఏజ్ హోమ్ లో వదిలిపెడతాడు. మనవరాలు స్వప్న నిలదీయడంతో పశ్చాత్తాపపడి ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి వస్తే, “బాధ్యత బరువైన చోట బంధం బలహీనపడుతుంది… ఈ వయసులో మాకు ఆకలి కన్నా ఆత్మగౌరవం ముఖ్యం” అని సీతమ్మ సున్నితంగా, కానీ దృఢంగా తిరస్కరించడం ఈ కథకు ప్రాణం. ఇంట్లో అవమానాలు భరిస్తూ పడి ఉండే కంటే, సమవయస్కుల మధ్య ఆత్మాభిమానంతో బతకడమే గొప్పదని, ఇది ఆధునిక స్త్రీ సాధికారతకు ప్రతీక అని ఈ కథ చాటిచెప్పింది.
ఈ కథలోని సందేశం బలంగా ఉన్నా, పాత్రల ప్రవర్తనలో ఆకస్మిక మార్పులు కథా శిల్పాన్ని దెబ్బతీశాయి. మనవరాలు ‘హేట్ యు డాడీ’ అనగానే కొడుకు శంకరరావుకు వెంటనే జ్ఞానోదయం అయిపోయి రాత్రికి రాత్రే పశ్చాత్తాపంతో కుమిలిపోవడం నమ్మశక్యంగా లేదు. భార్య, తల్లి మధ్య నలిగిపోయే ఒక మధ్యతరగతి పురుషుడి మానసిక సంఘర్షణను ఇంకాస్త లోతుగా చిత్రించి ఉంటే బాగుండేది. ఇక్కడ కూడా కోడలి పాత్రను కేవలం ‘విలన్’ గానే చూపే ప్రయత్నం జరిగింది.
6. భాషాభిమానం –
కార్పొరేట్ విద్యావ్యవస్థపై ధిక్కారం
కథ పేరు: తెలుగుతేజం రచయిత: రాచపూటి రమేష్ (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
కార్పొరేట్ పాఠశాలల యాజమాన్యాలు తెలుగు భాషను, తెలుగు ఉపాధ్యాయులను ఎలా చిన్నచూపు చూస్తాయో ఈ కథ ఆంజనేయులు పాత్ర ద్వారా చూపించింది. జాంజిబార్ ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ కరస్పాండెంట్ శీనప్ప ద్వారా, ఇరవై వేల తక్కువ జీతంతో వారిని ఎలా శ్రమింపజేస్తాయో రచయిత చూపించారు. విద్యార్థులకు పద్యాలు నేర్పించడం ద్వారా ఒక సంపన్నుడి (సూరిబాబు) మద్దతు పొందడం, అదే ఆశయాలు గల గజలక్ష్మిని పెళ్లి చేసుకుని సొంత బడి స్థాపించడం స్ఫూర్తిదాయకమైన ముగింపు.
కథా ఉద్దేశం చాలా మంచిది, కానీ పరిష్కారం చాలా సరళంగా, అవాస్తవికంగా ఉంది. ఒక విద్యార్థి తాతయ్య పద్యాలు పాడాడని ఏకంగా ప్రతినెలా పదివేల రూపాయల చెక్ పంపడం, దాని వల్లే స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్ తెలుగు మాస్టారికి జీతం పెంచడం అనేది వాస్తవ ప్రపంచంలో జరగని పని. సామాజిక సమస్యలకు ఇలాంటి దయాదాక్షిణ్యాల పరిష్కారాలు చూపించడం శిల్ప లోపమే. భాషాభిమానం అనేది సంస్థాగత పోరాటంగా ఉండాలి తప్ప, ఒక సంపన్నుడి దయాదాక్షిణ్యాల మీద ఆధారపడి బతకకూడదు.
7. అక్షర లక్షల దానం –
ఆదర్శవాద చిత్రం
కథ పేరు: చదువు-చేయూత రచయిత: శరత్ సుదర్శి (నవతెలంగాణ సోపతి)
విద్యాదానం తాలూకు గొప్పదనాన్ని వివరించే కథ ఇది. ఎయిడ్స్ వ్యాధితో భర్త చనిపోగా, హైదరాబాద్ వచ్చి చాక్లెట్ కంపెనీలో పనిచేస్తూ కూతురు భార్గవిని చదివించుకోవాలని తపించే ఒంటరి తల్లి మమత పోరాటం ఈ కథకు ప్రాణం. అడ్మిషన్లు అయిపోయినా, ఆమె దీనస్థితిని అర్థం చేసుకున్న ప్రిన్సిపాల్ సందీప్, ఆ పాపకు ఉచిత విద్యను అందించడమే కాకుండా, డిగ్రీ వరకు చదివించి మంచి ఉద్యోగం వచ్చేలా చేస్తాడు. సహాయం పొందిన భార్గవి, పేద విద్యార్థుల చదువు కోసం ప్రతినెలా వెయ్యి రూపాయలు ఇస్తానని ముందుకు రావడం ఈ కథలోని సామాజిక సందేశం.
ఇది కథనం కంటే ఒక నివేదిక లేదా ఒక ప్రేరణాత్మక వ్యాసం లాగా సాగింది. పాత్రల మధ్య సంఘర్షణ లోపించింది. ప్రిన్సిపాల్ ఉదారత చూపిన తర్వాత, భార్గవి చదువులో టాప్ రావడం, 95%, 96%, 90% మార్కులు తెచ్చుకుని వెంటనే 47 వేల జీతం తెచ్చుకోవడం అన్నీ ఒక సరళరేఖలా ఎక్కడా ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా జరిగిపోయాయి. ఒక పేద పిల్ల కార్పొరేట్ బడిలో పడే ఆత్మన్యూనతా భావాన్ని గానీ, సామాజిక వివక్షను గానీ రచయిత ఎక్కడా స్పృశించలేదు.
8. సామాజిక బాధ్యతను
మేల్కొల్పిన పయనం
కథ పేరు: పరిణీత రచయిత: గన్నవరపు నరసింహమూర్తి (వార్త)
పెట్టుబడిదారీ వర్గానికి క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను పరిచయం చేసిన విధానం ఈ కథలో బాగుంది. అమెరికాలో చదువుకుని, స్వదేశంలో పరిశ్రమ స్థాపించాలనుకున్న యువ పారిశ్రామికవేత్త శ్రీహర్ష, తన కారు చెడిపోవడంతో తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో ‘పల్లె వెలుగు’ బస్సు ఎక్కాల్సి వస్తుంది. ఆ ప్రయాణంలో అతనికి పరిణీత అనే మహిళ పరిచయమవుతుంది. ఆమె ద్వారా గిరిజన ప్రాంతాల్లోని దయనీయ పరిస్థితులను, వైద్యం అందక పురిటినొప్పులతో బాధపడుతున్న మహిళను, ఉపాధ్యాయులు లేని బడులను అతను కళ్లారా చూస్తాడు. ఆ తర్వాత ఆమె ఆ జిల్లా కలెక్టర్ అని తెలుసుకుని, లాభాల కోసమే కాకుండా గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం పరిశ్రమలు నడపాలని అతను నిర్ణయించుకోవడం ఈ కథలోని ముగింపు.
సమస్యల పట్ల యువతలో సామాజిక స్పృహ రగిలించే కథే అయినప్పటికీ, కథనం ఒక డాక్యుమెంటరీని తలపిస్తుంది. పల్లెవెలుగు బస్సు ఎక్కగానే అసహ్యించుకున్న ఒక ఎన్.ఆర్.ఐ, కేవలం ఒక బస్సు ప్రయాణంలో గంట వ్యవధిలో తన యావత్ ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చుకోవడం సాధ్యం కాని విషయం. కలెక్టర్ పరిణీత పాత్ర కథలో ఒక పాత్రలా కాకుండా, రచయిత భావజాలాన్ని వినిపించే మైకులాగా మారి ఒక సుదీర్ఘమైన ఉపన్యాసం ఇస్తుంది. వాస్తవాలను సంఘటనల ద్వారా చెప్పించడం కంటే, ప్రసంగాల ద్వారా చెప్పించే పాత పద్ధతిని రచయిత ఎంచుకున్నారు.
9. మట్టి పిలుపు –
నగరీకరణ విషాదం
కథ పేరు: పెనవేసుకున్న బంధాలు రచయిత: పేలూరి వెంకట మీనాక్షి (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
గ్రామీణ వాతావరణం, అక్కడి మనుషుల మధ్య ఉన్న స్వచ్ఛమైన అనుబంధాలకు ప్రతీక ఈ కథ. కొడుకు హనుమంతు చదువు కోసం, ఇల్లు కొనుక్కోవడం కోసం సన్నకారు రైతు సత్తెన్న తన సర్వస్వాన్ని అమ్మి పట్నం చేరతాడు. కొడుకు ఉద్యోగం పోవడం, భార్య అకస్మాత్తుగా మరణించడంతో సత్తెన్న తీవ్రమైన డిప్రెషన్ కు గురవుతాడు. అలాంటి సమయంలో ఊరి నుంచి వచ్చిన పోలయ్య, శివయ్య, నర్సన్న తదితర స్నేహితులు అతన్ని పరామర్శించి, రాజన్న అనే వ్యక్తి ఉదారతతో తిరిగి గ్రామానికి తీసుకెళ్లడం ఈ కథలో హృదయాన్ని హత్తుకునే అంశం. పట్నంలోని యాంత్రిక జీవనం వృద్ధులను ఎలా కుంగదీస్తుందో ఈ కథ వర్ణించింది.
అయితే రచయిత్రి పాఠకుల కంటతడి పెట్టించడానికి విపరీతమైన కష్టాలను కథానాయకుడిపై ఒకేసారి గుమ్మరించారు. కొడుకు ఉద్యోగం పోవడం, ఆస్తులు అమ్ముకోవడం, భార్య కిందపడి పక్షవాతం రావడం, ఆపరేషన్ కు డబ్బులు లేక చనిపోవడం… ఇవన్నీ వెంటవెంటనే జరిగిపోతాయి. కథానాయకుడు తన జీవితంపై ఏమాత్రం నియంత్రణ లేని ఒక పాసివ్ పాత్రగా మిగిలిపోయాడు. చివరలో మిత్రులు వచ్చి కాపాడే ఘట్టం కూడా కాస్త నాటకీయంగానే ముగిసింది.
10. రాజకీయ వ్యంగ్యాస్త్రం –
వ్యవస్థాగత డొల్లత
కథ పేరు: విషెస్ ఆఫ్ పుల్లారావు రచయిత: డా. డివిజి శంకరరావు (సూర్య)
ఇదొక అద్భుతమైన పొలిటికల్ సెటైర్. మూడు దశాబ్దాలుగా ఎమ్మెల్యే కావాలని కలలు కంటున్న పుల్లారావు, ‘అబ్సెషన్’ అనే ఇంగ్లీష్ సినిమా స్ఫూర్తితో ఒక మాయా బొమ్మను సంపాదించి, ప్రజలందరూ తననే అభిమానించాలని కోరుకుంటాడు. ఆ కోరిక ఫలించి నియోజకవర్గంలో నూటికి నూరు శాతం ప్రజలు అతనికి బ్రహ్మరథం పడతారు. కానీ తీరా ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చేసరికి, అతనికి కేవలం అతని ఇంట్లో ఓట్లు మాత్రమే పడతాయి. కారణం… నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వల్ల అతన్ని ఆరాధించే ప్రజలంతా పక్క నియోజకవర్గానికి వెళ్లిపోవడం! ప్రజాదరణను అడ్డదారుల్లో సంపాదించాలనుకునే నేతల భ్రమలను రచయిత ఎంతో హాస్యభరితంగా ఎండగట్టారు.
అయితే వ్యంగ్యం బాగా పండినప్పటికీ, ఇదొక ‘జోక్’ లేదా ‘స్కిట్’ కి సరిపోయే ఇతివృత్తం. మాయా బొమ్మ అనే ఫాంటసీ ఎలిమెంట్ ను తీసుకున్నప్పుడు, రాజకీయ నాయకుల డొల్లతను సైకలాజికల్ గా మరింత లోతుగా ఎండగట్టే అవకాశం రచయితకు ఉంటుంది. కానీ కథ కేవలం ఒక ట్విస్ట్ మీద ఆధారపడి ముగిసిపోయింది.
11. పురుషాహంకారం –
కుటుంబ విలువల పునర్మూల్యాంకనం
కథ పేరు: పుసుపుకుంకాలు రచయిత: తిప్పాన హరిరెడ్డి (వార్త)
మగవారి అహంకారం, కుటుంబ బంధాల మధ్య ఉన్న సున్నితమైన గీతను ఈ కథ చర్చిస్తుంది. ఆదాయానికి మించిన ఖర్చులతో ఆస్తులన్నీ అమ్ముకుని అప్పుల పాలైన కథానాయకుడు, చివరకు తన చెల్లికి పసుపు-కుంకాలుగా ఇచ్చిన నాలుగు ఎకరాల మీద కన్నేస్తాడు. చెల్లి కూతురికి తన కొడుకునిచ్చి పెళ్లి చేసి ఆ ఆస్తిని తిరిగి లాక్కోవాలన్న దురాలోచన కూడా చేస్తాడు. అయితే, చెల్లి ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు, బావగారు ఆ పొలాన్ని రియల్ ఎస్టేట్ గా మార్చి వచ్చిన లాభంలో సగం ఇస్తానని అడగడం ఈ కథలో ముగింపు. ఆపదలో ఉన్న బావమరిదిని చిన్నబుచ్చకుండా ఆదుకున్న బావగారి సంస్కారం ఈ కథకు వన్నె తెచ్చింది.
అయితే కథానాయకుడి అంతర్మథనం బాగుంది. కానీ బావగారి పాత్రను మరీ అతిమంచివాడిగా తీర్చిదిద్దారు. చెల్లి పసుపుకుంకాల పొలంలో సగం భాగాన్ని బావమరిదికి ఉచితంగా ఇచ్చేయడం అనేది వాస్తవ ప్రపంచంలో అత్యంత అరుదు. కథానాయకుడు చేసిన తప్పులకు అతను పడే మానసిక వేదన సులభంగా ఒక సంభాషణతో పరిష్కారం అయిపోవడం కథాగమనాన్ని తేలికపరిచింది.
12. గృహశ్రమకు గుర్తింపు –
అదృశ్య శ్రమకు అద్దం
కథ పేరు:ఆవిరి రచయిత: మల్లాది వెంకటకృష్ణమూర్తి (సాక్షి ఫన్డే)
ఇంటికి బంధువులు వచ్చినప్పుడు, పనిమనిషి లేని సమయంలో ఒక గృహిణి పడే శారీరక, మానసిక శ్రమను ఈ కథ అద్భుతంగా పట్టుకుంది. పల్లెటూరి నుంచి వచ్చిన అక్కయ్య, తల్లిదండ్రులు, తొమ్మిది మంది అతిథులకు రెండు వారాలుగా వండిపెడుతూ అలిసిపోయిన భార్య చిరాకును అపార్థం చేసుకుని భర్త ప్రాచీన్ కారులో బయటకు వస్తాడు. వేడెక్కి ఆగిపోయిన కారు ఇంజిన్ ను చూశాక గానీ అసలు తత్వం బోధపడదు. యంత్రానికే విశ్రాంతి అవసరమైనప్పుడు, విరామం లేకుండా కుటుంబం కోసం చాకిరీ చేస్తున్న తన భార్య ఎంత ఒత్తిడికి గురవుతోందో అతను అర్థం చేసుకోవడం ఈ కథలోని కీలకాంశం.
ఈ కథలో మహిళల అదృశ్య శ్రమకు గుర్తింపు లేకపోవడం అనే వస్తువు అద్భుతమైనది. వేడెక్కిన కారు ఇంజిన్ను గృహశ్రమ చేస్తున్న భార్య ఒత్తిడికి ప్రతీకగా వాడటం చాలా లోతైన శిల్ప నైపుణ్యం. కానీ ఆగిపోయిన కారు ఇంజిన్ ను చూసి భార్య శ్రమను పోల్చుకోవడం మరీ ప్రత్యక్షంగా ఉంది. మనుషుల మధ్య జరిగే భావోద్వేగాల మార్పిడి ఒక యంత్రాన్ని చూసి క్షణాల్లో మారిపోవడం కాస్త నాటకీయంగా అనిపిస్తుంది.
సాహిత్యం నిరంతరం ప్రవహించే నది లాంటిది. అందులో సమాజపు మురికి, స్వచ్ఛత రెండూ ప్రతిఫలిస్తాయి. 19 జులై 2026 నాటి ‘కథానిధి’ సంకలనంలోని ఈ పన్నెండు కథలూ పన్నెండు సామాజిక పత్రాలు. అటు గ్రామీణ జీవితపు అమాయకత్వాన్ని, ఇటు నగర జీవితపు యాంత్రికతను సమానంగా చిత్రించిన ఈ సంకలనం, నేటి కథకుల సామాజిక బాధ్యతను తెలియజేస్తోంది.
కానీ, ఆధునిక కథకులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక ముఖ్య విషయం ఉంది. సమాజంలో వస్తున్న సంక్లిష్టమైన మార్పులను చిత్రించేటప్పుడు, రచయితలు సరళమైన, ఆదర్శవాద పరిష్కారాలను ఇవ్వడం మానుకోవాలి. కథ అనేది ఒక జీవితాన్ని పాఠకుడి ముందు పరచి, వాళ్లనే ఒక నిర్ణయానికి రానివ్వాలి. రచయితలు సందేశం ఇవ్వాలనే తొందరలో అవాస్తవికమైన పరిష్కారాలు ఇస్తున్నారు. ఇది తగ్గాలి. ఏది ఏమైనప్పటికీ, మన చుట్టూ జరుగుతున్న కల్లోల జీవితాన్ని ఇంత నిశితంగా పరిశీలించి, అక్షరబద్ధం చేసిన ఈ రచయితలందరూ అభినందనీయులు. మునిసురేష్ పిళ్లె గారి లాంటి వారి కృషితో వెలువడుతున్న ఇలాంటి కథా సంకలనాలు తెలుగు కథా భవిష్యత్తుకు భరోసానిస్తున్నాయి.
డియర్ గోపి నాయక్ గారు
మనసు నిండే సమీక్ష రాశారు. కథ రాసే తపన కాదు, కథలు చదివే తత్వం అలవడాలని కథకులకు తెలియ జేశారు. ఈ సమీక్ష చదివితే సంబంధిత కథకులు కచ్చితంగా మంచి కథకులయ్యే అవకాశం కుదురుతుంది.