.
కథ అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది కేవలం ఒక సంఘటనో, లేక ఒక ముగింపో కాదు. కథ అంటే కాలం కడుపులో దాచుకున్న ఒక గాయం. ఆధునికత పేరిట, అభివృద్ధి పేరిట మనం నిర్మించుకుంటున్న ఈ కాంక్రీటు అడవుల్లో మనిషి ఎన్నడూ లేనంత ఏకాకిగా మిగిలిపోతున్నాడు. ప్రపంచీకరణ విసిరిన వలయంలో మనిషి అంతరంగంలో చెలరేగే కల్లోలాలను, సమాజపు పొరల్లో ఏర్పడుతున్న పగుళ్లను, కనుమరుగవుతున్న మానవ సంబంధాలను అక్షరబద్ధం చేయడమే గొప్ప కథా లక్షణం.
భూక్యా గోపినాయక్,
99891 59196
మునిసురేష్ పిళ్లె సమర్పణలో 13 సెప్టెంబర్ 2026 నాడు వెలువడిన ‘కథానిధి’ (ఆదివారం కథలు) సంచికలోని ఆరు కథలు మన సమకాలీన సామాజిక, మానసిక సంక్షోభాలకు సజీవ దర్పణాలుగా నిలిచాయి. అయితే, ఒక మంచి ఇతివృత్తాన్ని ఎన్నుకున్నంత మాత్రాన కథ కళాత్మకతను సంతరించుకోదు. కథకు జీవం పోసేది ‘కథాశిల్పం’. వస్తువుకు తగిన శిల్పం, పాత్రల మానసిక లోతులను తవ్వే నేర్పు, వాస్తవికతను ప్రతిబింబించే సహజత్వం ఉన్నప్పుడే అది పాఠకుడి గుండెల్లో పదిలంగా నిలబడుతుంది. ఒక రచయిత సమాజానికి ఉపదేశం చేయకూడదు, జీవితాన్ని ఆవిష్కరించి పాఠకుడినే ఒక తాత్విక స్థితికి చేర్చాలి. మానవతావాదపు గీటురాయిపై నిలబెట్టి ఈ సంకలనంలోని ఒక్కొక్క కథనూ విపులంగా, లోతుగా పరిశీలిద్దాం.
13 సెప్టెంబరు 2026 ఆదివారం కథల పీడీఎఫ్ సంకలనాన్ని ఇక్కడ డౌన్లోడ్ చేసుకోండి.
KATHANIDHI Adivaram Kathalu 20260913 new
1. నిస్వార్థ సేవ – మానవత్వపు శిఖరం
కథ: చివరి మనిషి రచయిత: బొల్లోజు బాబా (తెలుగుప్రభ)
తెలుగు కథాసాహిత్యంలో కొన్ని కథలు చదివాక వాటి ఇతివృత్తం గుర్తుండదు.. కొన్ని కథలు చదివాక వాటి పాత్రలు గుర్తుంటాయి.. మరికొన్ని కథలు చదివాక మనలో ఏదో మార్పు జరుగుతుంది. బొల్లోజు బాబా రాసిన “చివరి మనిషి” అలాంటి మూడో రకానికి చెందిన కథ. ఇది కేవలం ఒక చారిత్రక సంఘటనను ఆధారంగా చేసుకుని రాసిన కథ కాదు.. మానవ నాగరికత నిలబడిన మూల విలువల గురించి చెప్పిన కథ.
యానాం చరిత్ర, ఫ్రెంచి పాలన, 1848 కలరా మహమ్మారి నేపథ్యంగా ఈ కథ నిర్మితమైంది. యానాం చరిత్రపై బొల్లోజు బాబా చాలాకాలంగా పరిశోధనలు చేశారు. ఆయన రాసిన ఫ్రెంచి పాలనలో యానాం వంటి గ్రంథాలు ఆ చారిత్రక ఆసక్తికి నిదర్శనాలు. యానాం సామాజిక చరిత్ర, ఫ్రెంచ్ పాలనా నేపథ్యాలపై ఆయనకు ఉన్న అవగాహన ఈ కథకు ప్రామాణికతను అందించింది.
అయితే కథలో రచయిత లక్ష్యం చరిత్రను చెప్పడం కాదు. చరిత్రలో మరుగున పడిపోయిన ఒక మనిషిని వెలుగులోకి తీసుకురావడం. అధికారిక రికార్డుల్లో ఒక చిన్న వాక్యంగా మిగిలిపోయిన డ్యూపాంట్ సేవలను రచయిత మానవీయ అనుభవాల విస్తృత చిత్రపటంగా మార్చారు.
కథ ప్రారంభంలో కనిపించే యానాం ఒక జీవనోత్సవం. గోదావరి పాయలు, పడవలు, రేవు, కూలీలు, వ్యాపారులు, ఫ్రెంచి అధికారులు, చర్చి గంటలు..ఇవన్నీ కలిసి ఒక చైతన్యభరిత ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తాయి. కానీ రచయిత ఈ వర్ణనలను కేవలం అందం కోసం చేయలేదు. కొద్దిసేపటికి అదే ప్రపంచం ఎలా వెలవెలబోతుందో చూపించడానికి ఈ నేపథ్యం అవసరం.
కలరా మహమ్మారి ప్రవేశించిన తర్వాత కథలో వాతావరణం పూర్తిగా మారిపోతుంది. వీధులు ఖాళీ అవుతాయి. తలుపులు మూసుకుపోతాయి. బజార్లు నిశ్శబ్దమవుతాయి. ఒకప్పుడు మనుషులతో కళకళలాడిన పట్టణం ఇప్పుడు భయంతో గడ్డకట్టిన స్థలంగా మారుతుంది. ఈ మార్పును రచయిత అత్యంత నియంత్రితమైన భాషలో చిత్రించారు. ఎక్కడా అతిశయోక్తి లేదు. కానీ ప్రతి దృశ్యం మనసును కదిలిస్తుంది.
ఈ కథలో అసలు ప్రతినాయకుడు కలరా కాదు. భయం.
మహమ్మారి కంటే భయంకరమైనది మనిషిలో పుట్టే భయం అని రచయిత సూచిస్తారు. కలరా మనుషులను చంపుతుంది. కానీ భయం మనుషుల మధ్య సంబంధాలను చంపుతుంది. పక్కింటివాడు తలుపు తట్టడానికి భయపడటం, బంధువులు దగ్గరకు వెళ్లకపోవడం, శవాలను మోసేవారు లేకపోవడం..ఇవి వ్యాధి సృష్టించిన దుస్థితులు కావు.. భయం సృష్టించిన దుస్థితులు.
అందుకే డ్యూపాంట్ పాత్ర గొప్పతనం వైద్యంలో లేదు. అతను డాక్టర్ కాదు. అతని దగ్గర మందులు కూడా లేవు. నిజానికి అతను అనేక మందిని కాపాడలేడు. కానీ అతను చేయగలిగిన ఒక పని చేస్తాడు..ఒంటరిగా ఉన్న మనిషి పక్కన కూర్చుంటాడు.
ఈ కథలో అత్యంత విలువైన భావన ఇదే.
ఆధునిక ప్రపంచం విజయాన్ని ఫలితాలతో కొలుస్తుంది. ఎంత మందిని కాపాడావు? ఎంతమందికి ఉపయోగపడ్డావు? అనే ప్రశ్నలు అడుగుతుంది. కానీ డ్యూపాంట్ కథ మరో ప్రశ్న అడుగుతుంది. “ఎంతమంది బాధలో ఉన్నప్పుడు వారి పక్కన నిలబడ్డావు?”
డ్యూపాంట్ పాత్రలో రచయిత ఒక అసాధారణ మానవతావాదిని సృష్టించలేదు. అతన్ని సాధారణ మనిషిగానే ఉంచారు. అతనికి అలసట ఉంది. అతనికి మరణభయం ఉంది. కొన్నిసార్లు తనలో తానే సందేహపడతాడు. “నేను ఇంకా ఎంతకాలం ఇలా తిరగగలను?” అని ఆలోచిస్తాడు.
ఇదే ఈ పాత్ర యొక్క సాహిత్య విజయం. ఎందుకంటే భయం లేని వ్యక్తి ధైర్యవంతుడు కాదు. భయం ఉన్నప్పటికీ ముందుకు నడిచే వ్యక్తే ధైర్యవంతుడు. “భయం ఉంది. కానీ మిమ్మల్ని ఒంటరిగా వదిలేయడం నాకు ఇంకా ఎక్కువ భయం” అని డ్యూపాంట్ చెప్పే వాక్యం కథ మొత్తానికి కేంద్రబిందువు. ఇది కేవలం సంభాషణ కాదు. మానవత్వానికి రచయిత ఇచ్చిన నిర్వచనం.
కథలో మరో ముఖ్యమైన అంశం కులవ్యవస్థపై చేసిన సున్నితమైన విమర్శ. మహమ్మారి సమయంలో డ్యూపాంట్ కులభేదం లేకుండా ప్రతి ఇంటికీ వెళ్తాడు. దీనిని కొందరు ప్రశ్నిస్తారు. అప్పుడతను చెప్పే సమాధానం కథ యొక్క నైతిక ప్రకటనగా నిలుస్తుంది.
“జబ్బుపడిన మనిషిలో నాకు కనిపించేది కులం కాదు… ప్రాణం.”
ఈ ఒక్క వాక్యం కథను చారిత్రక కథనం నుంచి విశ్వమానవీయ కథనంగా మారుస్తుంది. మహమ్మారి ముందు కులం నిలబడదు. మతం నిలబడదు. అధికారం నిలబడదు. చివరకు మిగిలేది మనిషి మాత్రమే.
బొల్లోజు బాబా కథన నైపుణ్యం గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. కథలో పెద్ద సంఘటనలు లేవు. ఉత్కంఠభరిత మలుపులు లేవు. ఒక ఇంటి నుంచి మరో ఇంటికి నడిచే డ్యూపాంట్ అడుగులే కథను ముందుకు నడిపిస్తాయి. కానీ ప్రతి ఇల్లు ఒక కొత్త అనుభవం. ప్రతి తలుపు ఒక కొత్త ప్రశ్న.
ఎక్కడో ఒక వృద్ధుడు.
ఎక్కడో ఒక తల్లి.
ఎక్కడో ఒక చిన్నారి.
ఎక్కడో ఒక మరణం.
ఎక్కడో ఒక ఆశ.
ఈ చిన్న చిన్న దృశ్యాలు కలిపి ఒక మహాకావ్య అనుభూతిని కలిగిస్తాయి.
ప్రత్యేకంగా పిల్లల దృశ్యాలు పాఠకుడిని తీవ్రంగా కదిలిస్తాయి. తల్లిని పట్టుకుని ఏడుస్తున్న రెండేళ్ల పిల్లవాడు, ఆకలితో కూర్చున్న బాలుడు, “మా అమ్మ లేచింది” అని ఆనందంగా పరుగెత్తుకొచ్చే చిన్నారి..ఈ పాత్రలు కథకు భావోద్వేగ గాఢతను తెస్తాయి.
కథ చివరి భాగం అసాధారణంగా హృద్యమైనది. మహమ్మారి తగ్గిపోతుంది. యానాం మళ్లీ తన శబ్దాలను వెతుక్కుంటుంది. దుకాణాలు తెరుచుకుంటాయి. పడవలు కదులుతాయి. జీవితం తిరిగి వస్తుంది.
కానీ రచయిత అక్కడ కథను ముగించరు.
చాలా సంవత్సరాల తర్వాత ఒక వృద్ధుడు తన మనవడికి డ్యూపాంట్ గురించి చెబుతాడు. “అందరినీ ఎవరూ కాపాడలేకపోయారు” అని అంటాడు. ఈ వాక్యం కథలోని అత్యంత గొప్ప సత్యం.
డ్యూపాంట్ దేవుడు కాదు.
అతను అందరినీ రక్షించలేదు.
అతను మరణాన్ని ఓడించలేదు.
కానీ అతను మరణం ముందు మనిషిని ఒంటరిగా వదల్లేదు.
అందుకే కథ చివర్లో అతను ఫాదర్గా కాదు, “చివరి మనిషి”గా నిలుస్తాడు.
ఈ శీర్షికలోనే కథ యొక్క సంపూర్ణ తాత్వికత ఉంది. నాగరికత కూలిపోయే అంచున, భయం సమాజాన్ని ఆక్రమించిన సమయంలో, మనిషి పక్కన నిలబడే చివరి వ్యక్తి ఎవరో అతడే “చివరి మనిషి”.
నేటి ప్రపంచంలో యుద్ధాలు, మహమ్మారులు, ప్రకృతి విపత్తులు, సామాజిక విభజనలు పెరుగుతున్న సమయంలో ఈ కథ మరింత ప్రాసంగికంగా కనిపిస్తుంది. సాంకేతికంగా మనం ఎంత అభివృద్ధి చెందినా, చివరకు మనుగడను నిలబెట్టేది వైద్య విజ్ఞానం మాత్రమే కాదు.. మానవ సహానుభూతి కూడా అని ఈ కథ గుర్తు చేస్తుంది.
బొల్లోజు బాబా “చివరి మనిషి” ద్వారా ఒక గొప్ప సాహిత్య సత్యాన్ని ఆవిష్కరించారు. చరిత్ర పుస్తకాల్లో పేర్లు మిగులుతాయి. అధికారిక రికార్డుల్లో తేదీలు మిగులుతాయి. కానీ మానవ జ్ఞాపకాల్లో నిలిచేది ఒక్కటే..బాధలో ఉన్నప్పుడు మన పక్కన నిలిచిన మనిషి.
అందుకే డ్యూపాంట్ ఒక పాత్ర కాదు.
ఒక విలువ.
ఒక జ్ఞాపకం.
ఒక నైతిక ప్రమాణం.
మరణం ప్రతి ఇంటి తలుపు తట్టిన రోజుల్లో, తలుపులు మూసుకున్న పట్టణంలో, ఒక్కో తలుపు తెరుస్తూ నడిచిన డ్యూపాంట్ నిజంగానే “చివరి మనిషి”.
2. కుహనా ఆదర్శాలు – నిజమైన భక్తి
కథ: సిక్స్ ప్యాక్ గణేశుడు రచయిత: జీవీ రమేష్ (ఈనాడు ఆదివారం)
కథలు కొన్నిసార్లు పెద్ద సిద్ధాంతాల గురించి మాట్లాడవు. చిన్న సంఘటనలను చెబుతాయి. కానీ ఆ చిన్న సంఘటనల వెనుక దాగి ఉన్న మానవీయ సత్యాలను వెలికితీస్తాయి. ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన జీవీ రమేష్ రాసిన “సిక్స్ ప్యాక్ గణేశుడు” కథ అలాంటి కథ. వినాయక చవితి నేపథ్యాన్ని తీసుకుని రచయిత పండుగల అసలు అర్థం ఏమిటి? సమాజం అంటే ఏమిటి? పిల్లల పెంపకం అంటే ఏమిటి? అనే ప్రశ్నలను సున్నితంగా పాఠకుడి ముందుంచాడు.
కథ ప్రారంభంలో కనిపించే అపార్టుమెంట్ జీవితం మనకు బాగా పరిచయమే. సమావేశాలు, చందాలు, కమిటీలు, ఖర్చుల లెక్కలు, గొప్పగా పండుగలు చేసుకోవాలనే పోటీ మనస్తత్వం..ఇవన్నీ ఆధునిక మధ్యతరగతి జీవితానికి ప్రతిబింబాలు. “ఈ ఏరియాలో ఉన్న అపార్టుమెంట్లన్నింటికంటే ఘనంగా జరుపుకోవాలి” అని సెక్రటరీ చెప్పిన మాటలో నేటి పట్టణ సంస్కృతి దాగి ఉంది. పండుగ కంటే ప్రదర్శన ముఖ్యం అవుతున్న పరిస్థితిని రచయిత ప్రారంభంలోనే సూచిస్తాడు.
అయితే కథలో అసలు మలుపు వాచ్మన్ శంకర్ కొడుకు గణేష్ అనారోగ్యం ద్వారా వస్తుంది. వినాయక ఉత్సవాల కోసం మూడు లక్షల రూపాయలు వసూలు చేసిన అపార్టుమెంట్ వాసుల ముందు ఒక్కసారిగా ఒక నైతిక ప్రశ్న నిలుస్తుంది. మట్టి వినాయకుడికి ఖర్చు చేయాలా? లేక ప్రాణాలతో పోరాడుతున్న ఒక చిన్నారి కోసం వినియోగించాలా?
ఇక్కడ రచయిత కథను కేవలం సానుభూతి కథగా మార్చలేదు. సభ్యుల మధ్య జరిగే చర్చలను చాలా సహజంగా నిర్మించాడు. ముఖ్యంగా శ్యామలరావు పాత్ర ద్వారా సమాజంలోని సాధారణ మనస్తత్వాన్ని ప్రతిబింబించాడు. “పని చేసినందుకు జీతం ఇస్తున్నాం కదా. వాళ్ల పిల్లల ఆరోగ్యాలు మన బాధ్యత కాదు” అనే అతని వ్యాఖ్య క్రూరత్వం కాదు.. నేటి పట్టణ జీవనంలోని వ్యక్తివాదానికి ప్రతీక.
ఈ కథలో ఆనందరావు పాత్ర ఒక విలువను సూచిస్తుంది. అతను ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడు. గణేష్ వైద్య నివేదికలను పరిశీలిస్తాడు. డాక్టర్ను సంప్రదిస్తాడు. తర్వాత సమాజం ముందు ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఆలోచన పెడతాడు. ఇక్కడ రచయిత ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెబుతాడు. మానవత్వం అనేది భావోద్వేగం మాత్రమే కాదు.. ఆచరణలోకి వచ్చే నిర్ణయం కూడా.
కథలో అత్యంత బలమైన అంశం గ్రీన్ వినాయక చవితి ఆలోచన. సాధారణంగా ఇలాంటి కథలు విరాళాల దగ్గర ముగిసిపోతాయి. కానీ రచయిత సమస్యకు సృజనాత్మక పరిష్కారం చూపాడు. పండుగను రద్దు చేయలేదు. దాని స్వరూపాన్ని మార్చాడు. ఆ మార్పులోనే కథ యొక్క సామాజిక దృష్టి ఉంది.
పిల్లల పాత్ర ఈ కథకు ప్రాణం. “పిల్లలు వాళ్లేం చేయగలరు?” అనే పెద్దల సందేహానికి రచయిత మొత్తం కథతోనే సమాధానం ఇచ్చాడు. మట్టి తేవడం, తోరణాలు తయారు చేయడం, విగ్రహాన్ని చెక్కడం, అలంకరణలు చేయడం..ఈ ప్రక్రియలో పిల్లలు కేవలం పాల్గొనలేదు.. నాయకత్వాన్ని నేర్చుకున్నారు.
ప్రత్యేకంగా అభి పాత్ర వికాసం గమనించదగినది. మొదట “రోజూ గొడవలు తెచ్చే పిల్లవాడు”గా కనిపించిన అభి, తర్వాత పిల్లల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించే నాయకుడిగా మారుతాడు. “రేయ్, ఏ కలర్ అయితే ఏంటి?” అని గొడవను ఆపే దృశ్యం కథలో చిన్న సంఘటనలా కనిపించినా, అది పిల్లల్లో బాధ్యత పెరుగుతున్న సంకేతం.
ఇక్కడ రచయిత విద్య గురించి కూడా ఒక ముఖ్యమైన వ్యాఖ్య చేశాడు. నేటి తల్లిదండ్రులు ర్యాంకులు, ఐఐటీలు, ట్యూషన్ల గురించి ఆలోచిస్తున్నారు. కానీ జీవితాన్ని నిర్మించే నైపుణ్యాలు పుస్తకాలలో మాత్రమే ఉండవని పీఈటీ సార్ పాత్ర ద్వారా కథ చెబుతుంది. సహకారం, నాయకత్వం, సమన్వయం, బాధ్యత..ఇవి కూడా విద్యలో భాగమే.
కథ చివరి భాగం భావోద్వేగపరంగా అత్యంత ప్రభావవంతమైనది. గణేష్ ఆపరేషన్ విజయవంతమవుతుంది. అతను తిరిగి పిల్లల మధ్యకు వస్తాడు. అప్పుడు పిల్లలు “బొజ్జ గణేష్”ను “సిక్స్ ప్యాక్ గణేష్”గా మార్చి ఆటపట్టించడం ఒక సాధారణ బాల్య క్షణం. కానీ అదే కథలో అత్యంత అందమైన క్షణం కూడా.
“ఆ వినాయకుడు బొజ్జ ఉంటే బాగుంటాడు. కానీ ఈ వినాయకుడు సిక్స్ ప్యాక్లోనే బాగున్నాడు” అని పీఈటీ సార్ చెప్పిన మాట కథకు శీర్షిక మాత్రమే కాదు, అర్థాన్ని కూడా ఇస్తుంది. ఇక్కడ వినాయకుడు విగ్రహంలో లేడు. ప్రాణాపాయం నుంచి బయటపడ్డ ఆ చిన్నారిలో ఉన్నాడు.
కథ ప్రారంభంలో మూడు లక్షల రూపాయల చందా ఒక పండుగ కోసం సేకరించబడింది. కథ ముగిసే సమయానికి ఆ డబ్బు ఒక పిల్లవాడి జీవితాన్ని కాపాడింది. ప్రారంభంలో పండుగ ప్రదర్శనగా కనిపించింది. ముగింపులో అది మానవత్వంగా మారింది.
“సిక్స్ ప్యాక్ గణేశుడు” కథ మనకు ఒక సరళమైన కానీ గొప్ప సత్యాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. పండుగలు దేవుళ్ల కోసం కాదు.. మనుషుల కోసం. విగ్రహాలకు పూలు పెట్టడం కంటే, ఒక మనిషి జీవితంలో వెలుగు నింపడం గొప్ప పూజ. మట్టితో చేసిన గణపయ్య కన్నా, బతికి నవ్వుతున్న గణేష్ ముఖమే అసలు ప్రసాదం.
అందుకే ఈ కథలో గెలిచింది ఒక చిన్నారి మాత్రమే కాదు. ఒక అపార్టుమెంట్ సమాజం. ఒక తరం పిల్లలు. ముఖ్యంగా మనిషిని మనిషితో కలిపే మానవత్వం.
3. సంక్లిష్ట మానవత్వం – ఒక అసాధారణ బంధం
కథ: బందీ రచయిత: కూచి రామాంజనేయులు (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
తెలుగు కథల్లో కొన్ని కథలు కథనానికంటే ఆలోచనను ఎక్కువకాలం మనతో ఉంచుతాయి. కూచి రామాంజనేయులు రాసిన “బందీ” అలాంటి కథ. ఇది ఒక పందెం కథగా మొదలై, మనిషి స్వేచ్ఛ, సంపద, జ్ఞానం, మమకారం, నైతికతలపై తాత్విక అన్వేషణగా ముగుస్తుంది. కథ చదివాక మనకు మిగిలేది రాఘవ అనే పాత్ర కాదు.. మనలోని “బందీ” గురించి కలిగే ప్రశ్న.
కథ ప్రారంభంలోనే రచయిత రాఘవ పాత్రను ఒక అసాధారణ వ్యక్తిగా నిలబెడతాడు. “ఏ మనిషి పుట్టుకతో మహాత్ముడు కాదు, నేరస్తుడూ కాదు” అనే అతని నమ్మకం కథకు మూలసూత్రం. ఈ వాక్యం కథ చివరి వరకు ప్రతిధ్వనిస్తూ వస్తుంది. జైళ్లలోని ఖైదీల జీవిత చరిత్రలు చదివే రాఘవకు మనిషిని అర్థం చేసుకోవాలనే తపన ఉంది. అదే తపన అతడిని పదేళ్ల బందిఖానా పందెంలోకి నడిపిస్తుంది.
రాఘవ–నరేంద్రవర్మల మధ్య జరిగే సంభాషణ కథలో కేవలం వాదప్రతివాదం కాదు.. రెండు జీవన దృక్పథాల మధ్య ఘర్షణ. వర్మకు స్వేచ్ఛ అంటే శారీరక సంచారం. రాఘవకు స్వేచ్ఛ అంటే ఆలోచన. అందుకే “గోడలు శరీరాన్ని ఆపగలవు, ఆలోచనను కాదు” అని చెబుతాడు. ఈ ఒక్క వాక్యంలోనే కథ యొక్క తాత్విక దిశ స్పష్టమవుతుంది.
పదేళ్ల బందిఖానా జీవితం కథలో కాలప్రవాహంగా కాక, చైతన్య పరిణామంగా చిత్రితమవుతుంది. మొదట నవలలు చదివిన రాఘవ తర్వాత చరిత్రలోకి, ఆపై తత్వశాస్త్రంలోకి ప్రవేశిస్తాడు. ముఖ్యంగా “ఓడిపోయినవారి చరిత్ర పంపించు” అని కోరే సందర్భం గమనార్హం. విజేతల చరిత్రలో అధికారాన్ని వెతికే మనిషి, ఓడిపోయినవారి చరిత్రలో మానవత్వాన్ని వెతుకుతున్నాడు. ఇది పాత్రలోని అంతర్గత వికాసానికి సంకేతం.
ఈ కథలో అసలు మలుపు రాఘవలో కాదు, నరేంద్రవర్మలో సంభవిస్తుంది. కోటి రూపాయల కోసం ప్రారంభించిన పందెం, చివరికి కోటి రూపాయల భయంతో అతడిని హత్య ఆలోచన వరకు తీసుకెళ్తుంది. ఇక్కడ రచయిత ఒక గొప్ప సత్యాన్ని చూపిస్తాడు. పదేళ్లు గదిలో బందీగా ఉన్నది రాఘవ అయినా, నిజానికి బందీగా మారింది వర్మే. డబ్బు మీద మమకారం అతడిని తన మనస్సులోనే ఖైదీగా మార్చింది.
కథలో అత్యంత శక్తివంతమైన భాగం రాఘవ రాసిన ఉత్తరం. “నేను ఈ గదిలో బందీగా ఉన్నాను.. నువ్వు నీ సంపదలో బందీగా ఉన్నావు” అనే వాక్యం కథకు కేంద్రబిందువు. ఈ వాక్యంలోనే కథా తాత్పర్యం మొత్తం నిక్షిప్తమై ఉంది. మనిషి బయట గోడల వల్ల కాదు.. తన కోరికలు, భయాలు, స్వార్థాలు, ‘నాది’ అనే మమకారం వల్ల బందీ అవుతాడని రచయిత చెబుతున్నాడు.
రాఘవ చివరి పన్నెండు నిమిషాల ముందు బయటకు రావడం కథలో అత్యంత అర్థవంతమైన చర్య. కోటి రూపాయల కోసం మరో పన్నెండు నిమిషాలు ఉండి ఉంటే అతడు పందెంలో గెలిచేవాడు. కానీ తన ఆత్మజ్ఞానాన్ని ఓడించలేడు. అందుకే “ఈ పదేళ్లలో నేను చదివిన పుస్తకాలన్నీ ఓడిపోయినట్టే” అని చెప్పి బయటకు వస్తాడు. ఇది ధనంపై జ్ఞానం సాధించిన విజయం.
కథ ముగింపులో రాఘవ “ఇక మనుషుల మధ్యకు వెళ్లి మనిషిని చదువుతాను” అనడం విశేషం. పుస్తకాలు అతనికి ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేశాయి.. ఇప్పుడు జీవితం అతనికి మనిషిని పరిచయం చేయబోతోంది. ఇక్కడ కథ జ్ఞానాన్ని జీవితంతో కలుపుతుంది.
“బందీ…?” ఒక కథ మాత్రమే కాదు.. ఆధునిక మనిషి ఆత్మపరిశీలన. స్వేచ్ఛ అంటే ఏమిటి? సంపద అంటే ఏమిటి? మనల్ని నిజంగా బంధిస్తున్నది ఏమిటి? అనే ప్రశ్నలను పాఠకుడి ముందుంచుతుంది. మానవీయ విమర్శ దృష్టితో చూస్తే, ఇది బాహ్య బందిఖానా కథ కాదు.. అంతరంగ విముక్తి కథ. రాఘవ గది నుంచి బయటకు వచ్చిన క్షణంలో, పాఠకుడు తనలోని కనిపించని గోడలను చూసేలా చేసే కథ. అదే ఈ కథ యొక్క సాహిత్య విజయం.
4. యుద్ధ క్రూరత్వం – దేశభక్తి ముసుగులో పగ
కథ: ఫాదర్ మిలన్ (అనువాదం) రచయిత: గయే దె మోపాస (తెలుగు: కె. ఉషారాణి – విశాలాంధ్ర)
యుద్ధం అనేది కేవలం దేశాల మధ్య జరిగే ఘర్షణ కాదు. అది మనిషి హృదయంలోని ప్రేమను ద్వేషంగా, రైతును యోధుడిగా, తండ్రిని ప్రతీకారమూర్తిగా మార్చే చారిత్రక విషాదం. గయే ద మొపాసా రచించిన “ఫాదర్ మిలోన్” కథ అలాంటి యుద్ధపు అంతర్ముఖ సత్యాలను ఆవిష్కరించే అపూర్వ కథ.
కథ ప్రారంభంలో కనిపించే ఫాదర్ మిలోన్ ఒక సాధారణ రైతు. తన పొలంలో ద్రాక్షతీగను చూసి పంట గురించి ఆలోచించే వ్యక్తి. కానీ అదే ద్రాక్షతీగ గురించి అతని కొడుకు చెప్పిన మాటల వెనుక ఒక దాచిన విషాదం ఉంది. “వారి తండ్రిని కాల్చి చంపిన చోటే ఆ ద్రాక్షతీగను నాటారు” అనే వాక్యం కథ మొత్తాన్ని ముందుగానే సూచిస్తుంది. ప్రకృతి పచ్చదనంతో కళకళలాడుతున్నా, మానవ చరిత్ర రక్తపు మచ్చలతో నిండిపోయిందని రచయిత చెప్పదలచుకున్నాడు.
ప్రష్యన్ సైన్యం గ్రామాన్ని ఆక్రమించినప్పుడు ఫాదర్ మిలోన్ బయటకు వినయంగా, విధేయుడిగా కనిపిస్తాడు. ఆక్రమణదారులకు సేవలు చేస్తాడు. కానీ ఆ విధేయత వెనుక దాగి ఉన్నది పగ. తన ఆవును, గొర్రెలను దోచుకున్నందుకు మాత్రమే కాదు.. తన కుటుంబాన్ని, తన దేశాన్ని అవమానించిన శక్తిపై అతని కోపం మండిపోతుంది.
మొపాసా ఇక్కడ ఒక గొప్ప మానసిక చిత్రణ చేస్తాడు. మిలోన్ సైనికుడిని చంపిన తర్వాత ఆగిపోడు. “ప్రష్యన్లను చంపాలి” అనే ఒక్క లక్ష్యమే అతని జీవితమవుతుంది. అతను శత్రువుల బట్టలు వేసుకుంటాడు. రాత్రిళ్లు పొదల చాటున దాక్కుంటాడు. “ఒక వేటగాడిలా అప్రమత్తంగా ముందుకు వెళ్లాడు” అని రచయిత చెప్పడం యాదృచ్ఛికం కాదు. యుద్ధం మనిషిని వేటాడే జంతువుగా మార్చేస్తుందనే వ్యాఖ్య అది.
కథలో అత్యంత శక్తివంతమైన భాగం కోర్ట్ మార్షల్ దృశ్యం. పట్టుబడిన తర్వాత మిలోన్ తన నేరాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నించడు. “నేనే చంపాను” అని ధైర్యంగా ఒప్పుకుంటాడు. ఈ ఒప్పుకోలు నేరస్థుడి ఒప్పుకోలు కాదు. యోధుడి ప్రకటన. అతని మాటల్లో పశ్చాత్తాపం లేదు. తన తండ్రిని చంపినందుకు ఎనిమిది మందిని, తన కొడుకును చంపినందుకు మరో ఎనిమిది మందిని చంపానని చెప్పినప్పుడు అతను ఒక వ్యక్తి కాదు. యుద్ధం వల్ల పుట్టిన ప్రతీకార చరిత్రకు ప్రతినిధి.
మొపాసా గొప్పతనం ఏమిటంటే, అతను మిలోన్ను సంపూర్ణ వీరుడిగానో, సంపూర్ణ దుష్టుడిగానో చూపించడు. అతని చర్యలు హత్యలే. కానీ ఆ హత్యలకు కారణమైన పరిస్థితులను కూడా మన ముందుంచుతాడు. అందువల్ల పాఠకుడు మిలోన్ను తీర్పు ఇవ్వలేడు. కేవలం అర్థం చేసుకోవడానికి మాత్రమే ప్రయత్నిస్తాడు.
కథ చివరలో కల్నల్ అతనికి ప్రాణదానం చేసే అవకాశం ఇవ్వాలని చూస్తాడు. కానీ మిలోన్ ఆ అవకాశాన్ని తిరస్కరిస్తూ కల్నల్ ముఖంపై ఉమ్మేస్తాడు. అది ఒక వ్యక్తిపై ఉమ్మివేయడం కాదు; ఆక్రమణ, అహంకారం, యుద్ధ దౌర్జన్యంపై చేసిన ప్రతిఘటన. ఆ తర్వాత కాల్చి చంపబడే క్షణంలో కూడా అతను భయపడడు. తన కుటుంబం వైపు నవ్వుతూ చూస్తాడు. అదే అతని విజయం.
“ఫాదర్ మిలోన్” కథలో మొపాసా యుద్ధాన్ని మహిమాపరచలేదు. దేశభక్తిని కూడా రొమాంటిక్గా చూపలేదు. యుద్ధం మనిషి జీవితాన్ని ఎలా ఛిద్రము చేస్తుందో, ప్రతీకారం ఎలా వ్యక్తిత్వాన్ని ఆక్రమిస్తుందో, స్వేచ్ఛ కోల్పోయిన ప్రజల హృదయాల్లో ఎంత భయంకరమైన అగ్ని రగులుతుందో చూపించాడు.
అందుకే ఈ కథ ఒక వృద్ధ రైతు కథ మాత్రమే కాదు. అది ఆక్రమణకు గురైన ప్రతి జాతి కథ. అన్యాయానికి గురైన ప్రతి మనిషి కథ. మనిషి ఎంత సాధారణుడైనా, తన గౌరవం, తన నేల, తన కుటుంబం కోసం నిలబడినప్పుడు చరిత్రలో ఒక మహాకావ్య పాత్రగా మారగలడని చెప్పే శాశ్వత కథ.
ఫాదర్ మిలోన్ చనిపోతాడు. కానీ అతని నవ్వు మాత్రం యుద్ధాల చరిత్రను ప్రశ్నిస్తూ ఇంకా వినిపిస్తూనే ఉంటుంది.
5. పురుషాధిక్యత – భార్యల అదృశ్య శ్రమ
కథ: నిశ్శబ్ద త్యాగం రచయిత: కత్తిమండ ప్రతాప్ కుమార్ (ప్రజాశక్తి స్నేహ)
తెలుగు కథాసాహిత్యంలో తండ్రి పాత్ర చాలాసార్లు కుటుంబ బాధ్యతల ప్రతీకగా కనిపిస్తుంది. కానీ తండ్రి అంతరంగాన్ని, అతని మౌన త్యాగాలను, పిల్లలకు తెలియకుండా గుండెల్లో దాచుకున్న బాధలను అంత సున్నితంగా ఆవిష్కరించిన కథలు చాలా అరుదు. కత్తిమండ ప్రతాప్ కుమార్ రచించిన “నిశ్శబ్ద త్యాగం” అలాంటి అరుదైన కథల్లో ఒకటి.
ఈ కథలో పెద్ద సంఘటనలు లేవు. నాటకీయ మలుపులు లేవు. ఒక తండ్రి మరణం, ఒక పాత డైరీ, కొడుకు ఆవేదన..ఇంతే. కానీ ఈ చిన్న కథలో నిక్షిప్తమైన భావోద్వేగం ఒక మహాకావ్యానికి ఏమాత్రం తీసిపోదు.
కథ ప్రారంభంలోనే రచయిత వర్షాన్ని ఒక ప్రతీకగా ఉపయోగించాడు. “ఆకాశం చిల్లులు పడిందేమో అన్నట్లుగా జోరున కురుస్తున్న వర్షం” అనే వాక్యం కేవలం ప్రకృతి వర్ణన కాదు. అది అజయ్ అంతరంగంలో కురుస్తున్న దుఃఖవర్షానికి ప్రతిబింబం. తండ్రి మరణించిన పదిహేను రోజుల తర్వాత కూడా ఇంటి గోడల్లో ఆయన శ్వాస మిగిలి ఉందని అజయ్ అనుకోవడం, జ్ఞాపకాలు మనుషుల కంటే ఎక్కువకాలం జీవిస్తాయని సూచిస్తుంది.
కథకు ప్రాణం డైరీ. ఆ డైరీ కేవలం పేజీల సమాహారం కాదు. అది ఒక తండ్రి హృదయానికి ఎక్స్-రే. బయట ప్రపంచానికి కనిపించని త్యాగాలన్నీ అందులో రక్తాక్షరాలుగా నిలిచాయి.
“తండ్రి నడిస్తేనే కదా కొడుకు పరిగెత్తేది?” అనే వాక్యం కథలో అత్యంత శక్తివంతమైన వాక్యాలలో ఒకటి. తన కొడుకుకు సైకిల్ కొనివ్వడానికి తాను ఉపయోగించే సైకిల్ అమ్మేసి, రోజూ ఎనిమిది కిలోమీటర్లు నడిచి వెళ్లడానికి సిద్ధపడిన తండ్రి మన ముందు నిలుస్తాడు. ఇది ఒక కుటుంబ కథ మాత్రమే కాదు. భారతీయ మధ్యతరగతి తండ్రుల సామూహిక చరిత్ర.
అలాగే “నా ఊపిరి కంటే వాడి డిగ్రీ పట్టా నాకు ఎక్కువ ప్రాణవాయువునిస్తుంది” అని గుండె మందులు మానేసి కొడుకు ఫీజు కట్టిన సందర్భం కథను మరింత ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది. ఇక్కడ రచయిత తండ్రి ప్రేమను భావోద్వేగ ప్రదర్శనగా చూపించలేదు. త్యాగాన్ని సహజ జీవిత చర్యగా చిత్రించాడు. అదే కథ బలం.
ఈ కథలో మరో ముఖ్యమైన పాత్ర పార్వతి. తన మెడలోని గొలుసును తీసి కొడుకు చదువు కోసం ఇవ్వడం ద్వారా ఆమె భారతీయ తల్లితనానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. తండ్రి త్యాగం ఎంత గొప్పదో, దాని వెనుక నిలిచిన తల్లి సహనమూ అంతే గొప్పదని రచయిత సున్నితంగా గుర్తు చేశాడు.
కథ చివర్లో తండ్రి రాసిన వాక్యం హృదయాన్ని కదిలిస్తుంది: “నిన్ను ఒక మంచి మనిషిగా తీర్చిదిద్దడమే నేను సంపాదించిన ఏకైక సంపద.” ఈ ఒక్క వాక్యం కథకు తాత్విక ముగింపునిస్తుంది. భూములు, ఇళ్లు, బ్యాంకు బ్యాలెన్సులు కాదు.. విలువలే నిజమైన వారసత్వమని రచయిత చెబుతున్నాడు.
అజయ్ పాత్ర కూడా ఇక్కడ మార్పుకు ప్రతీక. తండ్రి త్యాగాన్ని తెలుసుకున్న తర్వాత కేవలం కన్నీళ్లు కార్చడం వద్దనుకుని “సూర్యప్రకాశరావు విద్యా నిధి” స్థాపించాలని నిర్ణయించుకోవడం కథను వ్యక్తిగత విషాదం నుంచి సామాజిక చైతన్య స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది. తండ్రి త్యాగం ఒక కుటుంబానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా సమాజానికి వెలుగుగా మారుతుంది.
“నిశ్శబ్ద త్యాగం” కథలో రచయిత ఒక గొప్ప సత్యాన్ని చెబుతాడు. తండ్రులు ఎక్కువగా మాట్లాడరు. తమ బాధలను ప్రకటించరు. వారు రాసే డైరీలు బయటపడకపోవచ్చు. కానీ ప్రతి విజయవంతమైన కొడుకు లేదా కూతురు వెనుక కనిపించని త్యాగాల చరిత్ర ఉంటుంది.
ఈ కథ చదివిన తర్వాత మనకు అర్థమయ్యేది ఒక్కటే..
తండ్రి అనేది కుటుంబాన్ని నడిపే వ్యక్తి కాదు.. తన జీవితాన్ని నెమ్మదిగా కరిగించుకుంటూ పిల్లల భవిష్యత్తుకు వెలుగునిచ్చే కొవ్వొత్తి.
ఆ కొవ్వొత్తి కరిగిపోవడం కనిపించదు. కానీ దాని వెలుగు తరతరాల జీవితాలను ప్రకాశింపజేస్తూనే ఉంటుంది.
6. జీవితపు ఆటుపోట్లు – దాంపత్యపు లోతులు
కథ: యుగళం రచయిత్రి : మణి వడ్లమాని (సూర్య)
మణి వడ్లమాని రచించిన “యుగళం” కథ ఒక కుటుంబ కథ మాత్రమే కాదు..అది గోదావరి ప్రవాహాన్ని నేపథ్యంగా చేసుకుని మానవ జీవితం, దాంపత్య బంధం, కాలగమనాన్ని ఒకే అల్లికలో మేళవించిన భావోద్వేగ గాథ. కథను చదివాక మనకు గుర్తుండిపోయేది సంఘటనలు కాదు.. శారద–విశ్వం అనే జంట కలిసి నడిచిన జీవితయానం.
ఈ కథలో రచయిత్రి ఎంచుకున్న అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రతీక పుష్కరం. సాధారణంగా పుష్కరాలు పన్నెండేళ్లకోసారి వస్తాయి. కానీ ఇక్కడ అవి కేవలం ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవాలు కావు.. ఒక కుటుంబ జీవితంలోని దశలను కొలిచే కాలమానాలు. మొదటి పుష్కరంలో బాల్యస్నేహం మొలకెత్తుతుంది. తరువాత అదే బంధం వివాహంగా మారుతుంది. తదుపరి పుష్కరాలు పిల్లల పెరుగుదల, ఆర్థిక కష్టాలు, వృద్ధాప్యం, జ్ఞాపకాల దశలను సూచిస్తాయి. ఈ నిర్మాణం కథకు విశాలమైన కాలవ్యాప్తిని అందించింది.
శారద పాత్ర ఈ కథకు కేంద్రబిందువు. తెలుగు కథల్లో భార్య పాత్రను చాలాసార్లు త్యాగమూర్తిగా చిత్రిస్తారు. కానీ శారద కేవలం త్యాగానికి ప్రతీక కాదు.. ఆమె జీవనశక్తికి, ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతిరూపం. విశ్వం ఉద్యోగం కోల్పోయి నిరాశలో కూరుకుపోయినప్పుడు, ఆమె చెప్పే మాట – “గోదావరికి వరదలు వస్తే ప్రవాహం ఆగిపోతుందా?” – కథలోని ప్రధాన జీవనదృష్టిని ప్రతిబింబిస్తుంది. సమస్యలను ఎదుర్కొనే ధైర్యం, కుటుంబాన్ని నిలబెట్టే స్త్రీ శక్తి ఇక్కడ సహజంగా వ్యక్తమవుతుంది.
విశ్వం పాత్రలో రచయిత్రి ఒక సాధారణ మధ్యతరగతి పురుషుని చిత్రించింది. కుటుంబ బాధ్యతల భారం, ఆత్మగౌరవం, అపజయాల ముందు వచ్చే నిస్సహాయత – ఇవన్నీ అతని ద్వారా వ్యక్తమవుతాయి. అయితే ఈ కథలో హీరో ఒక్క వ్యక్తి కాదు.. దాంపత్యంనే అసలు నాయకపాత్ర. ఒకరు బలహీనపడినప్పుడు మరొకరు బలంగా నిలబడటం, ఇద్దరూ కలిసి జీవితాన్ని ముందుకు నడిపించడం కథ యొక్క మర్మం.
కథలో గోదావరి కేవలం నేపథ్యం కాదు.. ఒక సజీవ పాత్ర. బాల్యంలోని పుష్కరస్నానం నుంచి వృద్ధాప్యంలో దీపాన్ని మళ్లీ నదిలో వదిలే దృశ్యం వరకు గోదావరి వారితో పాటు ప్రయాణిస్తుంది. నది ప్రవహించినట్లే జీవితం కూడా ప్రవహిస్తుందని రచయిత్రి సూచిస్తుంది. మనుషులు మారుతారు, తరాలు మారుతాయి, కానీ జ్ఞాపకాలు మాత్రం ప్రవాహంలో తేలే దీపాల్లా వెలుగుతూనే ఉంటాయి.
కథ చివర్లో వచ్చే ప్రమిద ప్రతీక అత్యంత హృద్యమైనది. మొదటి పుష్కరంలో వెలిగించిన చిన్న దీపాన్ని విశ్వం అరవై ఐదేళ్లు దాచుకోవడం అనేది వాస్తవానికి ప్రేమను, అనుబంధాన్ని, జ్ఞాపకాన్ని దాచుకోవడమే. జీవితపు పరుగులో మర్చిపోయిన భావోద్వేగాలను ఆ ప్రమిద మళ్లీ వెలిగిస్తుంది. ఆ క్షణంలో కథ వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని దాటి విశ్వజనీన అనుభూతిగా మారుతుంది.
రచయిత్రి భాషలో గోదావరి ప్రాంతీయత, కుటుంబ అనుబంధాల వెచ్చదనం, జ్ఞాపకాల మృదుత్వం కలగలిపి ఉన్నాయి. కథలో పెద్ద మలుపులు లేవు.. కానీ జీవితం ఉన్నది. ఆడంబరమైన సంఘర్షణలు లేవు.. కానీ అనుభవాల లోతు ఉంది. అందుకే ఈ కథ పాఠకుడి మనసులో నెమ్మదిగా స్థిరపడుతుంది.
“యుగళం” చివరికి చెప్పేది ఒక్కటే – ప్రేమ అనేది ఒక క్షణిక ఉద్వేగం కాదు.. పుష్కరాల తరబడి కలిసి నడిచే సహచర్యం. గోదావరి ప్రవాహంలా కాలం ముందుకు సాగిపోతుంది. కానీ మనిషి జీవితాన్ని అర్థవంతం చేసేది సంపద కాదు, పదవులు కాదు.. కలిసి వెలిగించిన ఒక చిన్న ప్రమిదను జీవితాంతం కాపాడుకునే హృదయం. అదే ఈ కథ యొక్క సౌందర్యం, అదే దాని శాశ్వతత్వం.
ఆధునిక కథా గమనం – శిల్పపరమైన సవాళ్లు
13 సెప్టెంబర్ 2026 నాటి ‘కథానిధి’లోని ఈ ఆరు కథలను సమగ్రంగా పరిశీలిస్తే, ఆధునిక తెలుగు కథా సాహిత్యం ఏ దారిలో నడుస్తోందో స్పష్టమవుతుంది.
సానుకూల అంశాలు: వస్తు వైవిధ్యం అమోఘం. అంటువ్యాధుల కాలం నాటి నిస్వార్థ సేవ (చివరి మనిషి), కుహనా పండగల డొల్లత (సిక్స్ ప్యాక్ గణేశుడు), మానసిక పశ్చాత్తాపం (బందీ), పితృస్వామ్యపు అణచివేత (నిశ్శబ్ద త్యాగం).. ఇలా కథకులు తమ కలానికి పదును పెట్టారు. బొల్లోజు బాబా గారి ‘చివరి మనిషి’ కథ చారిత్రక వాస్తవికతను, మోపాసా అనువాద కథ మానవ క్రూరత్వాన్ని అద్భుతంగా చిత్రించి ఈ సంకలనానికే మకుటాయమానంగా నిలిచాయి.
శిల్పపరమైన సవాళ్లు: చాలామంది రచయితలు తమ కథను ఒక ‘సందేశం’తో ముగించాలన్న ఆరాటంలో ఉన్నారు. దీనివల్ల కథల్లో కృత్రిమమైన సుఖాంతాలు పెరిగిపోయాయి. కొన్ని కథల్లో ఇదే జరిగింది. కథకుడు ఒక న్యాయమూర్తిలా తీర్పులు చెప్పకూడదు.. జీవితపు సంక్లిష్టతలను పాఠకుడి ముందు ఆవిష్కరించి, వాళ్లనే ఆలోచించుకోనివ్వాలి (Show, don’t tell).
ఏది ఏమైనా, ఈ యాంత్రిక సమాజంలో మానవ సంబంధాలను, వాటిలోని అగాధాలను అక్షరీకరిస్తున్న ఈ రచయితలందరూ అభినందనీయులు. మునిసురేష్ పిళ్లె కృషితో వెలువడుతున్న ఇలాంటి కథా సంకలనాలు తెలుగు కథా భవిష్యత్తుకు భరోసానిస్తున్నాయి. సమాజపు గాయాలకు కథలే శాశ్వతమైన అక్షర లేపనాలు! ఈ అక్షర వ్యవసాయం ఇలాగే కొనసాగాలి.
