.
మనిషి అంతరంగంలో నిరంతరం ఎగసిపడే ఆలోచనా తరంగాలకు, సమాజపు అడుగుజాడల్లో వినిపించే అస్తిత్వపు నిట్టూర్పులకు అక్షరరూపమే కథానిక. కాలం తన గమనంలో ఎన్ని ఆధునిక మలుపులు తిరిగినా, మనిషి చుట్టూ ఎన్ని సాంకేతిక వలయాలు అల్లుకున్నా, మానవ సంబంధాలలోని సున్నితత్వం, మట్టి మనుషుల గుండె తడి, అణగారిన వర్గాల ఆత్మగౌరవ పోరాటం ఎప్పుడూ కథకుడిని కదిలిస్తూనే ఉంటాయి. ప్రతి ఆదివారం తెలుగు దినపత్రికల అనుబంధాలలో, సాహిత్య వేదికలలో వికసించే కథలు సమకాలీన సమాజపు నాడిని పట్టుకోవడంలో తమదైన విశిష్టతను చాటుకుంటున్నాయి. 2026 అక్టోబరు 25వ తేదీన వివిధ పత్రికలలో ప్రచురితమై, ‘కథానిధి’ వేదికగా కె.ఎ. మునిసురేష్ పిళ్లె సమర్పణలో ఒకే గొడుగు కిందకు చేరిన పదిహేను కథలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే, తెలుగు కథానిక తన వస్తు వైవిధ్యాన్ని, శిల్ప సౌందర్యాన్ని ఎంతగా విస్తరించుకుందో స్పష్టమవుతుంది.
నగర జీవితపు ఉరుకుల పరుగులలో చిక్కుకున్న మనిషి ఆత్మవంచన నుంచి, నల్లమల అడవి చెట్టుపై రంగు మార్చుకున్న ఆదివాసీ యువకుడి అస్తిత్వ వేదన వరకు; పసిబిడ్డల భద్రతపై తల్లిదండ్రుల ఆందోళన నుంచి, జీవిత చరమాంకంలో తన బతుకు తానే బతకాలనుకునే స్త్రీ ఆత్మగౌరవ ప్రకటన వరకు ఈ వారం కథలు బహుముఖీనమైన జీవితాన్ని ఆవిష్కరించాయి. పాలమూరు పల్లెల్లోని కుల వివక్షపై సాగిన అక్షర ప్రయాణం, జైలు గోడల మధ్య ఖైదీ గుండెల్లో ప్రవహించిన పితృవాత్సల్యం, చట్టానికీ మానవత్వానికీ మధ్య నలిగిన పోలీసు అధికారి కరుణ, ఆఫీసు గదుల్లో మనుషులపై వేసే అంచనాల వెనుక దాగిన రెండో కోణం…ఇలా ప్రతి కథా ఒక ప్రత్యేకమైన జీవన చిత్రాన్ని పాఠకుల కళ్లముందు నిలిపింది. ఈ పదిహేను కథలలోని వస్తు నవ్యతను, కథన శిల్పాన్ని, సానుకూల జీవన దృక్పథాన్ని విశ్లేషించుకోవడం అంటే వర్తమాన తెలుగు కథా ప్రవాహపు లోతులను తరచి చూడటమే.
1. కథ పేరు: బ్యాక్ గ్రౌండ్ చెక్ రచయిత: పాణిని జన్నాభట్ల పత్రిక: ఆంధ్రజ్యోతి
ఆధునిక నగర జీవనంలో మనిషి తన గతానికీ, వర్తమానానికీ మధ్య నలిగిపోతూ, ఆర్థిక అవసరాల కోసం చేసే పోరాటంలో తనను తాను ఎలా మాయాజాలంలో బంధించుకుంటాడో అద్భుతమైన శిల్పంతో ఆవిష్కరించిన కథ ‘బ్యాక్ గ్రౌండ్ చెక్’. ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత పాణిని జన్నాభట్ల ఎంచుకున్న కథన పద్ధతి పాఠకుడిని మొదటి వాక్యం నుంచే తన వెంట నడిపించుకుంటుంది. ఒకే సంఘటనను ఇద్దరు వ్యక్తుల భిన్న దృక్కోణాల నుంచి నడిపించడం ద్వారా, మనిషి పైకి కనిపించే రూపానికీ, లోపల దాగి ఉన్న అసలు స్వభావానికీ మధ్య ఉండే వైరుధ్యాన్ని రచయిత ఎంతో నేర్పుగా పట్టుకున్నారు.
కథా ప్రారంభంలో ‘కుమార్’ అనే నిరుద్యోగి కోణం నుంచి కథ నడుస్తుంది. రెండు నెలల్లో ఏడోసారి వ్యాన్ డ్రైవర్ ఉద్యోగం కోసం ఇంటర్వ్యూకి వచ్చిన కుమార్ అంతరంగ ఆవేదన ఎంతో సహజంగా రూపుదిద్దుకుంది. ఒకప్పుడు ఇంటర్ మ్యాథ్స్ కాంట్రాక్టు లెక్చరర్‌గా నెలకి పదివేల రూపాయల జీతానికి పనిచేసిన కుమార్, భార్య శాంతి ఎంత బతిమిలాడినా వినకుండా, భవిష్యత్తులో తన చంటాడికి ఆ డబ్బు సరిపోదనే ఆశతో హైదరాబాద్ నగరానికి రావడం మధ్యతరగతి మనిషి కలలకు అద్దం పడుతుంది. గతంలో ‘ట్రాన్స్‌కో సెక్యూరిటీస్’లో బ్యాంకులకి క్యాష్ వ్యాన్ నడిపేటప్పుడు, అర్ధరాత్రి రూరల్ ఏటీఎం దగ్గర గార్డు, టెక్నీషియన్ తనను కొట్టి బండితో పరారయ్యారని, అప్పుడు కోమలి మేడమ్ తనను కాపాడి ఊరికి పంపించిందని కుమార్ చెప్పే మాటలు పాఠకుడి గుండెలో అతనిపై అపారమైన సానుభూతిని కలిగిస్తాయి. ఇంటర్వ్యూ చేసే సత్యమూర్తి గది బయట కూర్చుని, గతం వేసిన ఉచ్చులో భవిష్యత్తు ఇరుక్కుపోతోందని కుమార్ పడే ఆందోళన, కాలి చెప్పు టకటకా కొట్టుకోవడం వంటి వర్ణనలు కథకు గొప్ప దృశ్యమానతను చేకూర్చాయి.
అయితే కథ రెండో భాగంలో ఇంటర్వ్యూ చేసే ‘సత్యమూర్తి’ కోణంలోకి మారగానే కథన శిల్పం ఒక్కసారిగా ఊహించని మలుపు తిరుగుతుంది. కుమార్ పాత బాస్ అయిన కోమలికి సత్యమూర్తి ఫోన్ చేసి ‘బ్యాక్ గ్రౌండ్ చెక్’ చేసినప్పుడు బయటపడే నిజాలు పాఠకుడిని నివ్వెరపరుస్తాయి. ఆరోజు జరిగిన రాబరీ, ఎస్కేప్ ప్లాన్ అంతా స్వయంగా కుమార్ వేసిందేనని, అంతకుముందు కోచింగ్ సెంటర్‌లో ఇంటర్ పేపర్ లీక్ వ్యవహారంలో కూడా అతని హస్తం ఉందని, చేపల చెరువులోనో, బేకరీలోనో పనిచేశానని ఒక్కో చోట ఒక్కో అబద్ధం చెబుతున్నాడని కోమలి బయటపెడుతుంది. అన్నిటికంటే గుండెను కదిలించే విషాదకరమైన మలుపు ఏమిటంటే..కుమార్ భార్య శాంతి ఏడాది కిందటే పిల్లాడిని తీసుకుని వెళ్ళిపోయిందనే నిజం! అంటే కథ మొదటి భాగంలో “నిన్నే మళ్లీ లెక్కలేసుకున్నాం నేనూ, శాంతీ” అని కుమార్ అనుకున్నదంతా కేవలం తనను తాను మోసం చేసుకుంటూ బతుకుతున్న ఒక మానసిక భ్రమ అని తెలిసినప్పుడు పాఠకుడికి ఒళ్లు జలదరిస్తుంది.
ఇంతటి సంక్లిష్టమైన మనస్తత్వం ఉన్న కుమార్ పట్ల సత్యమూర్తి స్పందించే తీరు కథకు మరింత బలాన్ని ఇచ్చింది. కుమార్ వేసిన ప్లానింగ్, ఎగ్జిక్యూషన్, ఎవరికీ పట్టుబడని తెలివితేటలు, ఆ జాలి ముఖం చూసి సత్యమూర్తి ఆశ్చర్యపోవడమే కాకుండా, కోమలి పంపిన ఫ్యాక్స్ పేపర్లను చించిపడేసి కుమార్‌కు అపాయింట్‌మెంట్ లెటర్ ఇవ్వడం సమకాలీన వ్యాపార జగత్తులోని మరొక కోణాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. సత్యమూర్తి పాత్రకు వాడిన సహజమైన వ్యావహారిక యాస (“ఏంది టీ గూడా రాలా ఇంగా”, “నువ్వేంది సామీ, పెద్ద నిక్కచ్చి మనిషిలా ఉండావు!”) పాత్రకు ప్రాణం పోసింది. మానవ మనస్తత్వంలోని ఊహించని పొరలను, నేర ప్రవృత్తి వెనుక ఉన్న ఆత్మవంచనను ఎంతో బిగువైన కథనంతో మలిచిన పాణిని జన్నాభట్ల శిల్ప నైపుణ్యం ప్రశంసనీయం.
2. కథ పేరు: నాణేనికి రెండో వైపు రచయిత: అనిసెట్టి శ్రీధర్ పత్రిక: సాక్షి ఫన్డే
మనుషుల గురించి మనం ఏర్పరచుకునే అభిప్రాయాలు ఎంత పాక్షికంగా, అసంపూర్ణంగా ఉంటాయో వ్యంగ్య, హాస్య, తాత్విక కలబోతగా ఆవిష్కరించిన రచన ‘నాణేనికి రెండో వైపు’. ‘సాక్షి ఫన్డే’లో ప్రచురితమైన ఈ కథలో ప్రముఖ కథకులు అనిసెట్టి శ్రీధర్ తనదైన చురుకైన వాక్య విన్యాసంతో, కార్యాలయాలలోని ఉద్యోగుల మనస్తత్వాలను అద్దంలో చూపినట్లు చిత్రించారు. మనం ఏ వ్యక్తినీ అతని పట్ల మనకున్న పరిమిత జ్ఞానాన్ని మించి అంచనా వేయలేమన్న ఖలీల్ జిబ్రాన్ తాత్విక సూత్రాన్ని ఒక ఆసక్తికరమైన కథగా మలచడంలో రచయిత పూర్తి విజయం సాధించారు.
ప్రధాన కార్యాలయం (ఢిల్లీ) నుండి తనిఖీకి వచ్చిన ఇన్స్పెక్టర్ సుందరం చుట్టూ ఈ కథ తిరుగుతుంది. మొదటి రోజు ఆలస్యంగా వచ్చిన గిరిధర్ వంటి ఉద్యోగులు చెప్పిన కారణాలేవీ పట్టించుకోకుండా హాజరుపట్టీలో ‘ఎల్’ అని గుర్తు పెట్టడం, ఐడీ కార్డులు తగిలించుకోమని హెచ్చరించడం, ఫైళ్లలో చిన్న తప్పులను కూడా వదలకుండా అడగడంతో ఆఫీసు సిబ్బంది అంతా అతనికి ‘కఠినాత్ముడు’ అనే మొదటి ముద్ర వేస్తారు. ఆ వెంటనే గిరిధర్ స్నేహితుడైన ఆత్మారామ్ ఫోన్ చేసి, ఢిల్లీ సుందరం తన క్లాస్‌మేటేనని, లంచాలు విపరీతంగా మరిగి కోట్లు కూడబెట్టిన పెద్ద తిమింగలం అని చెప్పడంతో, తమకన్నా ఉన్నతుడైన వ్యక్తిలో లోపం కనిపిస్తే లోలోపల మురిసిపోయే మానవ నైజాన్ని రచయిత అద్భుతంగా వర్ణించారు. అక్కడితో సుందరం ‘లంచగొండి’ అయిపోతాడు. అందమైన సురభి చేసిన తప్పును సున్నితంగానే ఎత్తిచూపినా ఆమెకు అది కాఠిన్యంగా తోచడం, సత్యం రెండుసార్లు గుడ్ మార్నింగ్ చెప్పినా పరధ్యానంలో ఉండి పట్టించుకోకపోవడంతో ‘అహంకారి’ అనే మూడో బిరుదు తగిలిస్తారు. ఇక చక్రపాణి అనే ఉద్యోగి సాయంత్రం పూట ‘ఈగల్ బార్’ నుండి సుందరం తూలకుండా బయటకు రావడం చూసి, అతను స్కాచి వడపోసిన ‘తాగుబోతు’ అని ప్రచారం చేయడంతో సుందరం వ్యక్తిత్వ హననం పరిపూర్ణమవుతుంది.
కథ రెండో అర్ధభాగంలో రచయిత ఒక్కొక్కటిగా ఆ నాణేనికి ఉన్న రెండో వైపును బయటపెట్టిన తీరు పాఠకులను అలరిస్తుంది. ఈగల్ బార్ క్యాషియర్ సుందరం క్లాస్‌మేట్ కావడంతో, కేవలం స్నేహితుడితో కబుర్లు చెప్పడానికే సుందరం అక్కడికి వస్తున్నాడని, అసలు అతనికి మద్యం వాసన కూడా పడదని తెలియడంతో ఆఫీసులోని వారందరికీ మత్తు దిగిపోతుంది. చివరి రోజున సుందరం సత్యాన్ని ‘మీరు’ అని గౌరవంగా సంబోధిస్తూ ఢిల్లీలో ఉన్న అతని కూతురు, అల్లుడికి ఏ అవసరం వచ్చినా తన నంబర్ ఇవ్వమని చెప్పడం, సురభి పనితీరును అభినందించడం, ఒక గ్రేడ్ తక్కువవాడికి పదోన్నతి లభిస్తుందని ప్రోత్సహించడం, ఆలస్యంగా వచ్చిన వారి పేర్లను అసలు రహస్య నివేదికలోనే చేర్చకపోవడంతో అందరి మనసుల్లోని గొంగళిపురుగు సీతాకోకచిలుకగా మారుతుంది. ఆఖరికి ఆత్మారామ్ ఆఫీసుకి వచ్చి “నేను చెప్పిన సుందరం వేరే, ఇతను వేరే” అని తేల్చడంతోను, సుందరం కూడబెట్టిన ‘మూడు కోట్లు’ బోర్డు మీటింగులకు వేసుకునే మూడు రంగుల కోట్లు అని తెలియడంతోను సిబ్బంది అంతా పశ్చాత్తాపంతో సుందరాన్ని శ్రీరామచంద్రుడిగా కీర్తిస్తారు.
అయితే కథను అక్కడితో ముగించకుండా, ‘యాంటీక్లైమాక్స్ కాని క్లైమాక్స్’ శీర్షికతో అనిసెట్టి శ్రీధర్ ఇచ్చిన ముగింపు ఈ కథను ఉన్నత స్థాయికి చేర్చింది. అందరూ పరాయి ఆడవాళ్ల వంక కన్నెత్తి చూడని శ్రీరామచంద్రుడిగా భావించిన సుందరం మనసులో, ఆ మూడు రోజుల్లోనే సురభి పట్ల విపరీతమైన ఆకర్షణ (క్రష్) కలిగిందనే రహస్యాన్ని బయటపెట్టడం ద్వారా, మనిషి అంతరంగం ఎప్పుడూ ఏకముఖంగా ఉండదనే సత్యాన్ని రచయిత మెరుపులా ఆవిష్కరించారు. ‘ఒ.గ్రే.త’, ‘గ్రూ.లీ’ వంటి సంక్షిప్త పదాలతో, చురుకైన ఉపమానాలతో అనిసెట్టి శ్రీధర్ చేసిన రచన తెలుగు హాస్య-తాత్విక కథా శైలికి ఒక చక్కని తార్కాణం.
3. కథ పేరు: ఖాకీ ఆకు రచయిత: భూక్యా గోపి నాయక్ పత్రిక: ఆదర్శిని
( సమీక్ష : డా.సి.చెన్నకేశవులు )
అడవి తల్లి ఒడిలో పుట్టి పెరిగిన ఆదివాసీ బంజారా జీవితానికీ, ఆధునిక రాజ్య వ్యవస్థ విధించే కఠినమైన అటవీ చట్టాలకూ మధ్య నలిగిపోయిన ఒక తండా యువకుడి ఆత్మసంఘర్షణను గుండె తడితో ఆవిష్కరించిన మహత్తర రచన ‘ఖాకీ ఆకు’. ‘ఆదర్శిని’ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత భూక్యా గోపి నాయక్ నల్లమల అడవి అంచున ఉన్న వెంపల్లి తండా జీవన చిత్రాన్ని, గోర్బోలి భాషా సంస్కృతుల పరిమళాన్ని, మట్టి మనుషుల అనుబంధాలను అపురూపమైన దృశ్యకావ్యంలా మలిచారు.
కథా నాయకుడు బిక్కు తండాలో పదో తరగతి దాటి డిగ్రీ పూర్తి చేసిన మొదటి యువకుడు. వానకు తడిసిన గొంగడి బరువు, అడవి కట్టెల మోపు రాపిడి మాత్రమే తెలిసిన బిక్కు ఒంటి మీద మొదటిసారి ‘ఫారెస్ట్ గార్డ్’ ఖాకీ యూనిఫామ్, భుజాలపై ఇత్తడి అక్షరాలు, కాలికి నల్లటి రబ్బరు బూట్లు, చేతిలో ప్రభుత్వ లాఠీ చేరడంతో కథ ప్రారంభమవుతుంది. కొడుకును ఖాకీ దుస్తుల్లో చూసి మురిసిపోయిన తల్లి (యాడి) సక్రిబాయి..తన పాత లంబాడీ ఫేటియా, కాంచళి, వెండి ఘూగ్రీలు, చేతికి తెల్లటి కొమ్ము గాజులు (బలియా), ఎర్రటి ఛాంటియా (మేలిముసుగు) ధరించి..కొడుకు గడ్డం కింద దీపపు మసితో దిష్టి చుక్క పెట్టే సన్నివేశం ఆదివాసీ మాతృహృదయాన్ని కళ్లముందు నిలుపుతుంది. పదేళ్ల వయసులో అడవిలో తేనె తీయబోయి ఎలుగుబంటి దాడిలో తండ్రి మరణించినా, అడవిని శత్రువుగా చూడని తండా సంస్కృతి అది. నాడు ఎలుగుబంటి గోళ్లకు తన భుజాన్ని అడ్డం పెట్టి బిక్కు ప్రాణం కాపాడిన ధర్మా, తండా పెద్ద నాయక్..ఇక తమ తండా బిడ్డే ఖాకీ బట్ట కట్టాడు కాబట్టి తమ గొడ్లకు, మనుషులకు అడవిలో భయం ఉండదని సంబరపడతారు.
కానీ ఫారెస్ట్ చెక్‌పోస్ట్ గేటు దాటగానే రేంజర్ ప్రతాప్ చేతిలో బిక్కు నడుముకు తగిలించబడిన ‘జీపీఎస్ ట్రాకర్’ ఆధునిక నిఘా వ్యవస్థకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. “అడవిని నువ్వు కాపలా కాస్తున్నావ్, నిన్ను ఈ మిషన్ కాపలా కాస్తోంది” అన్న రేంజర్ మాటలు, ఆపై ‘ఎకో-టూరిజం’, ‘కోర్ రిజర్వ్ జోన్’ పేరుతో జేసీబీ మిషన్లు వచ్చి అడవి చుట్టూ ఆరడుగుల లోతు కందకం తవ్వి, ఏడు వరుసల ఇనుప ముళ్ల కంచె వేయడం ఆదివాసీల బతుకు దారిని మూసివేస్తుంది. వందేళ్ల మర్రిచెట్టు వేరు జేసీబీ పంటికి తెగి పచ్చి రసం కారుతుంటే మనిషి నరం తెగి రక్తం కారినట్లుండే వర్ణన, కందకం అవతల పచ్చగడ్డిని చూస్తూ బిక్కు వాళ్ల ముసలి ఆవు ‘లక్ష్మి’ దీనంగా అరవడం, పట్నం పర్యాటకులు ప్లాస్టిక్ బాటిల్ విసిరేస్తే ‘LOVE NATURE’ బోర్డు కింద పడటం, అదే సమయంలో కంచె కింద కొట్టుకొచ్చిన ఒక్క ఎండు పుల్ల కోసం చేయి చాచిన ముసలామె రూప్లీబాయిపై బిక్కు విజిల్ ఊదాల్సి రావడం…కథలో అత్యంత శక్తిమంతమైన వైరుధ్య దృశ్యాలు. రాత్రి వాచ్ టవర్ మీద ఒంటరిగా కూర్చున్న బిక్కు చెవులకు తండా నుంచి తేలివచ్చే ‘ఢావ్లో’ (ఏడుపు పాట..”ఘుమర్ ఘుమర్ ఘంటీ బాజే యాడీ… మారో వనరో మోర్ కణ్ ఖోవాగో యాడీ…”) తాకినప్పుడు, తాను అడవిలో తప్పిపోయిన నెమలినని కుమిలిపోయే ఘట్టం పాఠకుల గుండెలను పిండేస్తుంది.
రేంజర్ ఒత్తిడితో కేసులు నమోదు చేయాల్సిన స్థితిలో, చెల్లెలు సాలి పెళ్లి కోసం ఎండు కట్టెలు కొడుతున్న ప్రాణమిత్రుడు ధర్మా గొడ్డలిని బిక్కు సీజ్ చేయాల్సి రావడం కథను పతాక స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది. అప్పుడు ధర్మా గుండె పగిలేలా అన్న మాట..”పచ్చని చెట్టుకు ఉన్న ఆకు రాలి ఎండిపోతే దాన్ని తొక్కేస్తారు. కానీ నువ్వు చెట్టుకు ఉంటూనే రంగు మార్చుకున్న ‘ఖాకీ ఆకు’వి రా! అడవికి కాకుండా పోయినావ్, మనుషులకు కాకుండా పోయినావ్!”..ఈ కథకే ఆయువుపట్టు. తండా పిల్లలు బిక్కు తెచ్చిన బెల్లం (గోళ్) ముట్టుకోకపోవడం, యాడి పొయ్యిలో మంట లేకపోవడం, మొదటి జీతంతో తెచ్చిన కొత్త ఛాంటియాను తల్లి నిరాకరించడం బిక్కులోని అంతర్మథనాన్ని తీవ్రతరం చేస్తాయి.
ఆషాఢ మాసం కుండపోత వర్షంలో వాగు పొంగి, ధర్మా అక్క కూతురైన ఏడాది పసిబిడ్డకు ‘పాతాళ జ్వరం’ (ఫిట్స్) వచ్చినప్పుడు, బిడ్డ ప్రాణం కాపాడే ‘పాతాళగరిడి వేరు’ కోసం ముసలి తల్లి సక్రిబాయి అర్ధరాత్రి కందకం దాటి దేవర లోయలోకి వెళ్తుంది. ముళ్ల తీగకు చిక్కుకున్న యాడి ఎర్రటి ఛాంటియా చెంగును, బురదలో వంకరగా ఉన్న ఆమె ఎడమ కాలి బొటనవేలి గుర్తును చూసి బిక్కు పరుగుతీస్తాడు. రాళ్ల కింద వేరు తవ్వుతూ రక్తం కారుతున్న తల్లి చేతులను పక్కకు జరిపి, తన ప్రభుత్వ లాఠీనే గడ్డపారగా వాడి బండరాయిని పెళ్లగించినప్పుడు ఆ లాఠీ ఫెళుమని విరిగిపోవడం..అమానుషమైన ఆంక్షల సంకెళ్లు విరిగిపోవడానికి గొప్ప ప్రతీక! మందు వేర్లు తడవకుండా తన ఖాకీ చొక్కానే విప్పి గంపకు మూతగా కట్టి, బూట్లు వదిలేసి, ఒట్టి కాళ్లతో బురదలో దిగి కన్నతల్లిని వీపు మీద మోసుకుంటూ కందకం దాటించే బిక్కు రూపం విశ్వమానవ మాతృప్రేమకు శిఖరప్రాయంగా నిలుస్తుంది. సర్కారు మిషన్‌ను, తాళం చెవిని సారు బల్ల మీద పెట్టి, పాత గొంగడి భుజాన వేసుకుని తండాకు వచ్చి యాడితో కలిసి వేడిగా జొన్న గట్కా తాగుతానంటూ అప్పుడే రెక్కలు విప్పుకున్న అడవి పక్షిలా బిక్కు నడవడంతో కథ ముగుస్తుంది. ఆదివాసీ జీవన తాత్వికతను, ప్రకృతితో వారికున్న అవినాభావ సంబంధాన్ని ఇంతటి గాఢతతో, శిల్ప సౌందర్యంతో మలిచిన భూక్యా గోపి నాయక్ రచన తెలుగు కథా సాహిత్యంలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.
4. కథ పేరు: మమ్మీ కాదు అమ్మ రచయిత్రి: వారణాసి నాగలక్ష్మి పత్రిక: నవతెలంగాణ సోపతి
ఆధునిక కుటుంబాలలో ఉద్యోగాలు, ప్రవాస జీవితాల నడుమ పసిపిల్లల పెంపకంలో తలెత్తే సున్నితమైన మానసిక దూరాలను, తల్లి గుండెలోని అపురూపమైన మమకారాన్ని ఎంతో హృద్యంగా చిత్రించిన కథ ‘మమ్మీ కాదు అమ్మ’. ‘నవతెలంగాణ సోపతి’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత్రి వారణాసి నాగలక్ష్మి ఒక చిన్న కుటుంబ సన్నివేశాన్ని తీసుకుని, దాని చుట్టూ ఉత్కంఠభరితమైన, ఆత్మీయమైన కథనాన్ని అల్లారు.
దుబాయ్‌లో ఉద్యోగం చేస్తున్న ఉదయ్, రెండో బాబు పురుడు, అన్నప్రాశన వేడుకల తర్వాత భార్య మీనాను, పసివాడిని తీసుకుని తిరిగి ప్రయాణమయ్యే ఆఖరి నిమిషంలో..మీనా హఠాత్తుగా “నేను రాను, ఇక్కడే ఉండిపోతాను” అని మొండికేయడంతో కథ ఆసక్తికరంగా మొదలవుతుంది. బోలెడు డబ్బు పెట్టి టికెట్లు కొన్నాక, కొన్ని గంటల్లో ప్రయాణం పెట్టుకుని భార్య ఇలా అనడంతో ఉదయ్‌కి కోపం, చికాకు కలుగుతాయి. ఫోన్‌లో ఈ విషయం విన్న ఉదయ్ తల్లి శ్రావణి కూడా ఈ కాలం పిల్లల విడాకుల వార్తలు తలచుకుని ఆందోళన పడుతుంది. రచయిత్రి ఇక్కడ పాఠకులలో కూడా “అసలు మీనాకు ఏమైంది? అంత సజావుగా జరిగిన వేడుకల తర్వాత ఎందుకు ఇలా ప్రవర్తిస్తోంది?” అనే సహజమైన కుతూహలాన్ని రేకెత్తించారు.
ఈ సమస్యకు మూలం వారి మూడేళ్ల పెద్ద కొడుకు ‘చిన్నూ’ పెంపకంలో దాగి ఉంటుంది. మీనా రెండోసారి గర్భవతి అయినప్పుడు, ఇద్దరు పిల్లలను దుబాయ్‌లో సంభాళించడం కష్టమని, చిన్నూని హైదరాబాద్‌లో అమ్మమ్మ శారద, తాతయ్య రామారావు, మేనమామ వాసుల దగ్గర ఆరు నెలల పాటు వదిలిపెడతారు. ఆ గేటెడ్ కమ్యూనిటీ విల్లాలో అమ్మమ్మ, తాతయ్య, మేనమామల గారాబం మధ్య చిన్నూ ఆ ఇల్లే తన లోకంగా అల్లుకుపోతాడు. పైగా వాడికి అమ్మమ్మను ‘అమ్మా’ అని, కన్నతల్లి మీనాను ‘మమ్మీ’ అని పిలవడం అలవాటవుతుంది.
కథలోని అసలు మలుపు, మీనా కన్నీళ్లకు కారణం బయటపడే సన్నివేశం ఎంతో సున్నితంగా, మనోవిజ్ఞాన శాస్త్ర కోణంలో ఆవిష్కరించబడింది. ఉయ్యాలలో ఉన్న పసివాడిని రెండు నిమిషాలు చూస్తూ ఉండమని చిన్నూకి చెప్పి మీనా బాత్రూమ్‌కి వెళ్లినప్పుడు, అక్కడికి వచ్చిన వాసు మామయ్యతో చిన్నూ అన్న మాట..”వీడి మమ్మీ వీణ్ణి చూస్తూ ఉండమంది”! కేవలం ‘మమ్మీ చూస్తూ ఉండమంది’ అనకుండా, ‘వీడి మమ్మీ’ అనడంలో..మీనా కేవలం ఉయ్యాలలో ఉన్న పసివాడికి మాత్రమే తల్లి అని, తనకు కాదనే భావన ఆ పసివాడి మనసులో నాటుకుపోయిందని మీనా గ్రహిస్తుంది. కన్నబిడ్డకు తాను పరాయిదానిలా కనిపించానన్న బాధ ఆ తల్లి గుండెల్లో ముల్లులా గుచ్చుకుంటుంది. అందుకే కొన్నాళ్ల పాటు పెద్దవాడిని అమ్మమ్మ ఇంట్లో వదిలేసి వెళ్లాలన్న నిర్ణయాన్ని మార్చుకుని, వాడిని కూడా తనతోనే తీసుకెళ్తానని, ఇకనుంచి వాడు తననే ‘అమ్మా’ అని పిలవాలని, తనకు ఆ ‘మమ్మీ గిమ్మీ’ వద్దని మీనా కన్నీళ్లతో చెప్పే మాటలు మాతృత్వపు లోతులను చూపిస్తాయి.
అప్పటిదాకా ఆవేశంతో ఊగిపోయిన ఉదయ్, తన భార్య ఆవేదన వెనుక ఉన్న నిష్కల్మషమైన తల్లి ప్రేమను అర్థం చేసుకుని ఫక్కుమని నవ్వడం, కళ్లూ ముక్కూ ఎర్రబడి తడిసిన మందార మొగ్గలా, ఆటల్లో అలిగిన చిన్నపిల్లలా కనిపించిన భార్యతో “అలాగే చేద్దాంలే మీనూ” అని మృదువుగా అనడంతో కథ ఆహ్లాదకరంగా ముగుస్తుంది. అత్తాకోడళ్ల మధ్య, తల్లీకూతుళ్ల మధ్య, భార్యాభర్తల మధ్య ఉండే ఆరోగ్యకరమైన, ప్రేమపూర్వకమైన సంబంధాలను ఎక్కడా కృత్రిమత్వం లేకుండా సహజ సుందరంగా మలిచారు వారణాసి నాగలక్ష్మి.
5. కథ పేరు: నా బతుకు నేనే బతకాలి రచయిత్రి: ఎం.ఆర్.అరుణకుమారి పత్రిక: ప్రజాశక్తి స్నేహ
కుటుంబ వ్యవస్థలో స్త్రీని కేవలం తమ అవసరాలు తీర్చే ఒక సేవకురాలిగా మాత్రమే చూస్తూ, ఆమెపై తమకున్న హక్కుల గురించే తప్ప ఆమె వ్యక్తిగత ఆశలు, విశ్రాంతి, ఆత్మగౌరవం గురించి ఆలోచించని సమాజానికి చెంపపెట్టు లాంటి కథ ‘నా బతుకు నేనే బతకాలి!’. ‘ప్రజాశక్తి స్నేహ’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత్రి ఎం.ఆర్.అరుణకుమారి ఒక వినూత్నమైన కోర్టు విచారణ నేపథ్యాన్ని ఎంచుకుని, సంభాషణల ద్వారానే కథను శరవేగంగా, ప్రభావవంతంగా నడిపించారు.
కన్నబిడ్డ పైనే తండ్రి కోర్టులో కేసు వేయడం అనే ఆసక్తికరమైన అంశంతో కథ మొదలవుతుంది. వృద్ధాప్యంలో, బీపీ, షుగర్ వంటి అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న జానకిరామయ్య, తన కూతురు నిత్య దగ్గర ఉన్న తన భార్య పారిజాతమ్మను తనకు అప్పగించాలని కోర్టును ఆశ్రయిస్తాడు. గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు ఆఫీసు పని, ఇంటి పని చేసుకోలేకపోతున్నానని కూతురు అడిగితే భార్యను పంపించానని, కానీ బిడ్డ పుట్టి ఏడాది దాటినా కూతురు ఆమెను తిరిగి పంపడం లేదని జానకిరామయ్య వాదిస్తాడు. కొడుకు ఇంట్లో కోడలి ముఖ కవళికలు, కొడుకు ఉదాసీనత భరించలేక, కూతురు ఇంట్లో ఉండటం ఇష్టం లేక, తన ఇంట్లో తాను గౌరవంగా బతకాలంటే తన భార్య తన దగ్గర ఉండాల్సిందేనని, భర్తగా ఆమెపై సర్వాధికారాలు తనకే ఉన్నాయని అతను చేతులు జోడించి కోరతాడు. మరోవైపు కూతురు నిత్య…భర్తగా ఆయనకు ఉండే హక్కులు బిడ్డగా తనకు లేవా అని, తన ఉద్యోగం, పాప పెంపకం కోసం తల్లి సేవలు తనకూ అవసరమేనని వాదిస్తుంది.
ఇక్కడి వరకు చదివిన పాఠకుడికి వృద్ధుడైన తండ్రి వాదనలోనే న్యాయం ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. కానీ జడ్జిగారు తీర్పు చెప్పబోయే ముందు, అంతవరకూ మౌనంగా కూర్చున్న పారిజాతమ్మ లేచి నిలబడి “అయ్యా! మీరు నా అభిప్రాయం తెలుసుకోరా?” అని సూటిగా ప్రశ్నించడంతో కథ అసలైన సామాజిక తాత్విక శిఖరాన్ని అందుకుంటుంది! చిన్నప్పటి నుంచి ఉమ్మడి వ్యవసాయ కుటుంబంలో ఇంటి పనులు చేయడం దగ్గర మొదలైన తన శ్రమ, టౌన్‌లో బంట్రోతుగా పనిచేసే కోపిష్టి భర్తతో రెండు గదుల ఇరుకు ఇంట్లో భయం భయంగా సాగిన కాపురం, కూతురిని కూడా చదివించాలని పట్టుబట్టి ఇద్దరు పిల్లలనూ బీటెక్ చదివించిన తీరు ఆమె మాటల్లో కళ్లముందు కదులుతాయి. భర్త రిటైర్ అయ్యాక పల్లెటూరికి వెళ్తే..ఆయన ఉదయం, సాయంత్రం వాకింగ్, రచ్చబండ కబుర్లు, టీవీ, నిద్రతో హాయిగా గడుపుతుంటే, తనకు మాత్రం ఇంటి పని, పెరటి తోట పనితోనే సరిపోయేదని చెబుతుంది. ఇక కూతురు కాన్పు కోసం పట్నం వెళ్తే, “పెనంలో నుండి పొయ్యిలో పడ్డట్టు” తెల్లవారుజాము నుంచి కాఫీలు, జ్యూసులు, టిఫిన్లు, క్యారేజీలు, పసిబిడ్డ పనితో ఊపిరి ఆడేది కాదని, పైగా ఫోన్‌లో భర్త బూతులు తిడుతూ అవమానించేవాడని అడకత్తెరలో పోకచెక్కలా నలిగిన తన మనోవేదనను బయటపెడుతుంది.
“నా భర్త వాదనలో గాని.. నా కూతురి వాదనలో గాని నా పట్ల ప్రేమ ఎక్కడన్నా కనిపించిందా..? నన్ను కనీసం మనిషిగా కూడా గుర్తించకుండా.. కేవలం జీతం బత్తెం లేని ఒక సేవకురాలుగా మాత్రమే చూసే వీళ్ళు.. రేపు నా ఆరోగ్యం, శక్తి ఉడిగినాక ఎలా చూస్తారు?” అంటూ పారిజాతమ్మ సంధించిన ప్రశ్న ప్రతి ఇంటిలోనూ నిశ్శబ్దంగా శ్రమిస్తున్న వేలాది మంది తల్లుల, భార్యల ఆత్మఘోషకు ప్రతిరూపం. చివరికి “నా బతుకేదో నేనే బతకాలి.. దయచేసి నన్ను ఏదన్నా అనాథ ఆశ్రమానికో.. ఓల్డేజ్ హోమ్‌కో పంపించండి!” అని ఆమె తీసుకున్న స్థిర గంభీర నిర్ణయం స్త్రీ ఆత్మగౌరవ ప్రకటనకు గొప్ప ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఎం.ఆర్.అరుణకుమారి ఎంతో పదునైన వాదనలతో, సహజమైన భావోద్వేగంతో మలిచిన ఈ కథ కుటుంబ సంబంధాలలో రావాల్సిన ప్రజాస్వామిక మార్పును బలంగా నొక్కిచెప్పింది.
6. కథ పేరు: పాప నవ్వింది రచయిత్రి: రోహిణి వంజారి పత్రిక: ప్రజాశక్తి స్నేహ
పసిపిల్లల లోకం పూలకన్నా సున్నితమైనది.. ఆ లోకంలోకి ప్రవేశించే కీచక నీడలను తల్లిదండ్రుల ప్రేమ, అప్రమత్తత, ఉమ్మడి సాహసం ఎలా తరిమికొట్టగలవో ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకంగా చూపించిన కథ ‘పాప నవ్వింది..’. ‘ప్రజాశక్తి స్నేహ’ అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత్రి రోహిణి వంజారి నేటి సమాజంలో ప్రతి తల్లిదండ్రులూ, పాఠశాలల యాజమాన్యాలూ తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన ‘గుడ్ టచ్, బ్యాడ్ టచ్’ అవగాహనను ఉత్కంఠభరితమైన కథనంతో అందించారు.
ఒకటో తరగతి చదువుతున్న శృతి అనే చిన్నారి నిద్రలో “అమ్మా.. భయమేస్తోంది.. నేను.. స్కూల్” అంటూ చెమటలతో చిగురుటాకులా వణికిపోయే దృశ్యంతో కథ మొదలవుతుంది. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ, తరగతిలో అందరికంటే ముందుండే పాప వారం రోజుల నుండి జ్వరంతో, కలవరింతలతో బాధపడటం తల్లిదండ్రులైన వసుంధర, శ్రీకాంత్‌లను కలచివేస్తుంది. డాక్టర్ నీలిమ పాపను పరీక్షించి, స్కూల్లో ఎవరైనా బెదిరించారేమోనని, మందులతో పాటు తల్లిదండ్రుల కేరింగ్ చాలా అవసరమని చెప్పడం మనోవైజ్ఞానిక కోణాన్ని స్పృశిస్తుంది. తల్లిదండ్రుల ప్రేమతో జ్వరం తగ్గినా, బీరువాలో నుంచి స్కూల్ యూనిఫామ్ తీయగానే శృతి ముఖంలో మళ్లీ భయం కదలాడటం సమస్య తీవ్రతను పట్టిచూపుతుంది.
సరిగ్గా అదే సమయంలో శృతి స్కూల్ ఫ్రెండ్ మౌనిక వాళ్ల అమ్మ ఫోన్ చేసి, మౌనిక కూడా యూనిఫామ్ వేస్తుంటే ఏడుస్తూ స్కూలుకి పోనని పేచీ పెడుతోందని చెప్పడం కథను కీలక మలుపు తిప్పుతుంది. తల్లి స్కూలుకి వెళ్తాననగానే “నువ్వొస్తే చంపేస్తాడు” అని శృతి వణికిపోయినప్పుడు, వసుంధర ఎంతో ఓర్పుతో, అనునయంగా బిడ్డను గుండెలకు హత్తుకుని భరోసా ఇస్తుంది. అప్పుడు శృతి..ఇంటర్వెల్ తర్వాత టాయిలెట్ దగ్గర స్కూల్ వ్యాను డ్రైవర్ బాబ్జీ తనకు ఇష్టమైన డైరీమిల్క్ చాక్లెట్ ఇచ్చి, బుగ్గలు కొరికి, ప్రైవేట్ భాగాలలో అసభ్యంగా తాకాడని, ఆ విషయం చెప్తే తనను, అమ్మను చంపేస్తానని బెదిరించాడని చెప్పడం పాఠకుల హృదయాలను కలచివేస్తుంది. వసుంధర అంతకుముందే పాపకు నేర్పిన ‘గుడ్ టచ్, బ్యాడ్ టచ్’ పాఠం వల్లే ఆ పసిబిడ్డ “వ్యాను అంకుల్ బాడ్ అమ్మా!” అని గుర్తించగలగడం తల్లిదండ్రుల పెంపకంలోని విజ్ఞతను చాటుతుంది.
నేరస్తుడిని కేవలం ఆరోపణలతో వదిలేయకుండా, స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్ విజయలక్ష్మి సహకారంతో వసుంధర, శ్రీకాంత్ వేసిన వ్యూహం కథకు గొప్ప బిగువును ఇచ్చింది. టాయిలెట్ దగ్గర సి.సి. కెమెరాను ఆ దుర్మార్గుడు పగలగొట్టాడని గుర్తించి, మరుసటి రోజు ఇంటర్వెల్ తర్వాత మాటువేసి, యూకేజీ చదివే నిఖితకు ఫైవ్ స్టార్ చాక్లెట్ ఇచ్చి అసభ్యంగా ప్రవర్తించబోయిన బాబ్జీని వసుంధర, ప్రిన్సిపాల్ విజయలక్ష్మి, మౌనిక తల్లి సివంగుల్లా దూసుకొచ్చి రెడ్ హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకుని చెంపలు వాయించే దృశ్యం స్త్రీ శక్తిని, మాతృమూర్తుల తెగువను కళ్లకు కడుతుంది. ఇన్స్పెక్టర్ రవీంద్ర బృందం వచ్చి ఆ కీచకుడికి బేడీలు వేయడం, పాఠశాలల్లో పోలీసుల సహకారంతో పిల్లలకు అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని నిర్ణయించడంతో కథ సామాజిక ప్రయోజనాన్ని సంతరించుకుంటుంది. చివరగా ఆ భయం నీడలు తొలగిపోయి “ఓ.. రోజూ స్కూల్ కి వెళతాను” అంటూ శృతి పకపకా నవ్విన నవ్వుల్లో ఎందరో పసిపాపల నవ్వులు కలిశాయన్న ముగింపు వాక్యం ఎంతో ఆశావహంగా, హృద్యంగా ఈ కథలో రచయిత్రి రోహిణి వంజారి రాశారు.
7. కథ పేరు: మార్పు రచయిత: బుచ్చన్న గోర్ల పత్రిక: తెలుగుప్రభ
తరతరాలుగా గ్రామీణ భారతంలో, ప్రత్యేకించి పాలమూరు పల్లెల్లో అణగారిన దళిత (కడజాతి) జీవితాలపై కుల వ్యవస్థ వేసిన గాయాలను, ఆ గాయాలను దాటుకుని చదువు అనే ఆయుధంతో ఎదిగిన ఒక ప్రొఫెసర్ జీవన ప్రయాణాన్ని అచ్చమైన తెలంగాణ మట్టి భాషలో ఆవిష్కరించిన కథ ‘మార్పు’. ‘తెలుగుప్రభ’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత బుచ్చన్న గోర్ల తన విస్తృతమైన జర్నలిజం, సామాజిక పరిశీలన అనుభవాన్ని రంగరించి, దశాబ్దాల సామాజిక చరిత్రను ఒకే కథలో సాక్షాత్కరింపజేశారు.
ప్రస్తుతం ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్న సీతారాముడు ఆరాం కుర్చీలో కూర్చుని ఉండగా, టీవీలో ఒక నటుడు తన పూర్వీకుల పుణ్యఫలం వల్లనే తాను ఇంత స్థాయికి వచ్చానని, తన చిన్ననాటి తోటలు, సంగీత సాహిత్య అభిరుచులు, కలర్ టీవీల గురించి గొప్పగా చెప్పుకోవడం చూసి, సీతారామునికి తన చిన్ననాటి పాలమూరు పల్లె గతం గుర్తుకు రావడంతో కథ ప్లాష్‌బ్యాక్‌లోకి వెళ్తుంది. లోపలికి వెళ్లి సూట్‌కేసు తెరిచి, ప్లాస్టిక్ కవర్‌లో దాచుకున్న పాత వార్తాపత్రికల క్లిప్పింగులు, పాత అప్పుల కాగితాలను చేతిలోకి తీసుకున్నప్పుడు అతని కళ్లలో తిరిగిన నీళ్లు ఒక తరం అనుభవించిన వేదనకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తాయి.
ఆ జ్ఞాపకాలలో ఒక్కొక్క దృశ్యం గుండెను మెలిపెడుతుంది. చిన్నప్పుడు బర్రెలు బందెల దొడ్లోకి వెళ్లాయని పటేల్ కొట్టిన దెబ్బలకు మూడు దినాలు నీళ్లు కూడా తాగలేక జ్వరంతో మూలుగుతున్న కొడుకును చూసి, తండ్రి రాజయ్య “నీ కాళ్ల కింద బతికేటోళ్లం పటేలా” అని ఊరి పెద్దల కాళ్లు పట్టుకోవడం నాటి భూస్వామ్య ఆధిపత్యాన్ని కళ్లకు కడుతుంది. బడిలో మధ్యాహ్న భోజనం దగ్గర పెద్ద కులపోళ్ల పిల్లలకు ఒక లైను, కడజాతి పిల్లలకు ఎడంగా ఇంకో లైను పెట్టి, అంటరాని పిల్లల నీడ, తుంపరలు తగలకుండా పంతులు జాగ్రత్త పడటం, ఆంజనేయస్వామి గుడి ముంగటి నుంచే బడికి పోతున్నా గుడి అరుగును తాకలేని నిషేధం, ఎల్లమ్మ గుడికి దూరంగా నిలబడి పెద్ద కులపాయన వస్తే తప్ప టెంకాయ కొట్టించలేని అస్పృశ్యత… కరువు కాలంలో తల్లిదండ్రులు పాలమూరు నుంచి ప్రాజెక్టు కాల్వల పనులకు బస్సుల్లో వలస వెళ్తుంటే, బస్సు వెనుక ఏడుస్తూ పరిగెత్తిన సీతారాముని బాల్యం…అన్నీ సజీవ చిత్రాలుగా పాఠకుడిని కదిలిస్తాయి.
చినిగిన చీరలో పాత బట్టల మూట కట్టుకుని, తల్లి ఇచ్చిన జొన్న రొట్టెలు, పండుకారం పట్టుకుని మండల కేంద్రంలోని హాస్టల్‌లో చేరి, సెలవుల్లో హైదరాబాద్ వెళ్లి మట్టి పని చేసుకుంటూ సీతారాముడు పదో తరగతి దాకా చదువుకుంటాడు. అయితే ఊరి పండగ నాడు అమ్మవారి ముందు దున్నపోతును నరికే కుల వృత్తిని తండ్రి రాజయ్యకు ఆరోగ్యం బాగా లేకపోవడంతో చదువుకుంటున్న సీతారాముడే చేయాలని ఊరి పెద్దలు పంచాయితీ పెట్టి బెదిరించడం కథలో కీలక సంఘర్షణ. “మేం సదువుకున్నాం, చెయ్యం” అని సీతారాముడు తిరగబడటం, పక్క ఊరి హైస్కూల్ టీచర్ ఈ విషయాన్ని పేపరోళ్లకు చేరవేయడంతో జిల్లా అంతటా ధర్నాలు, ఆందోళనలు జరిగి పటేల్ వెనక్కి తగ్గడం..విద్య ద్వారా వచ్చిన ఆత్మగౌరవ చైతన్యాన్ని అద్భుతంగా చూపిస్తుంది.
వర్తమానంలోకి వస్తే, సీతారాముని భార్య డాక్టర్ శకుంతల వచ్చి ఆ పాత కాగితాలు చూసి భర్తను హత్తుకుని కన్నీరు పెడుతుంది. అంతలోనే ఊరి నుంచి ఫోన్ రావడం..దసరాకు ముందు ప్రొఫెసర్ సీతారామునికి, డాక్టర్ శకుంతలకు ఊరిలో ఘనంగా సన్మానం చేస్తున్నారని పిలవడం ‘మార్పు’కు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. అదే సమయంలో టీవీలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల బ్రేకింగ్ న్యూస్ రావడం, “కాలం మారింది కానీ మారాల్సినంత కాదు, ఇంకా మారుతుంది, మారి తీరుతుంది.. మార్పు అనివార్యం” అనే లోతైన సామాజిక విశ్లేషణతో బుచ్చన్న గోర్ల కథను ముగించిన తీరు ఎంతో ఆలోచనాత్మకంగా ఉంది.
8. కథ పేరు: ఇన్స్పెక్టర్ లాల్ కేసు రచయిత్రి: జ్వలిత (మూలం: రష్కిన్ బాండ్) పత్రిక: నవతెలంగాణ సోపతి
చట్టం అనే ఇనుప చట్రానికీ, మనిషి గుండెల్లోని ఆకస్మిక కరుణకూ మధ్య జరిగే సున్నితమైన ఘర్షణలో మానవత్వం ఎలా గెలుస్తుందో అపురూపంగా ఆవిష్కరించిన అనువాద కథ ‘ఇన్స్పెక్టర్ లాల్ కేసు’. ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల రచయిత రష్కిన్ బాండ్ రాసిన మూల కథను, తెలుగుదనపు సొగసు ఏమాత్రం చెదరకుండా ‘నవతెలంగాణ సోపతి’ కోసం జ్వలిత చేసిన అనువాదం సొంత కథలాగే ఎంతో సరళంగా, హృద్యంగా సాగింది.
ఉత్తర భారతదేశంలోని దుమ్ము, ఎండ నిండిన షాహ్‌పూర్ అనే చిన్న పట్టణంలో ఇరవై ఐదేళ్ల యువ రచయితకూ, నలభై ఏళ్ల స్థానిక పోలీస్ ఇన్స్పెక్టర్ కీమత్ లాల్‌కూ మధ్య కుదిరిన స్నేహం నేపథ్యంలో కథ మొదలవుతుంది. భారీ కాయంతో, పైకి సోమరిపోతులా కనిపించే కీమత్ లాల్ లోపల ఒక నిశితమైన మేధావి, అంతకుమించిన సహృదయుడు ఉంటాడు. తాను మకర రాశిలో పుట్టానని, నిజానికి రెస్టారెంట్ వ్యాపారంలో ఉండాల్సిన వాడినని, అదృష్టం బాగోలేక ప్రమోషన్లు రాకుండా ఇన్‌స్పెక్టర్‌గానే మిగిలిపోయానని అనుకునే లాల్ పాత్ర చిత్రణ ఆది నుంచే పాఠకుడికి ఆత్మీయంగా అనిపిస్తుంది. సాయంత్రం వేళ రచయిత ఇంటి వరండాలో కూర్చుని, నాలుగో బీరు సీసా ఖాళీ అయ్యాక, మూడేళ్ల క్రితం కొండ ప్రాంతమైన ‘పనౌలి’లో తాను దర్యాప్తు చేసిన ఒక హత్య కేసు రహస్యాన్ని లాల్ విప్పుతాడు.
పనౌలి పట్టణ శివార్లలో ఒంటరిగా ఉండే అపఖ్యాతి పాలైన ‘పనౌలి రాణి’ని ఎవరో చిన్న కట్టెల గొడ్డలితో తల పగలగొట్టి చంపుతారు. ఆమె యువతులను అక్రమంగా రవాణా చేస్తుందనే పుకార్లు, ఆమె చుట్టూ ఉండే బొంబాయి వ్యాపారవేత్త కపూర్ గారు, అమెరికన్ మిషనరీ దంపతులు, ఆంగ్ల అవివాహిత, స్థానిక కౌన్సిలర్…ఇలా క్రైమ్ థ్రిల్లర్ తరహాలో కథనం ఆసక్తికరంగా సాగుతుంది. అయితే దర్యాప్తులో లాల్ దృష్టి అక్కడి దర్జీ కూతురైన పన్నెండు-పదమూడేళ్ల ‘కుసుమ్’ అనే బాలికపై పడుతుంది. అందమైన నల్లని కళ్లు, అమాయకత్వం కలిగిన ఆ అమ్మాయి కళ్లలో దాగిన భయాన్ని లాల్ పసిగడతాడు. రాణి గారి ఇంటి గడప పగులులో దొరికిన పగిలిన గాజు ముక్క కుసుమ్ చేతి గాజులతో సరిపోలడంతో, కట్టెలు ఏరుకోవడానికి ఓక్, పైన్ చెట్ల అడవిలోకి వెళ్లిన కుసుమ్ దగ్గరకు లాల్ వెళ్తాడు.
ఆ గాజు ముక్కను చూడగానే భయంతో పారిపోయిన కుసుమ్, బండరాయి మీద నుంచి గొడ్డలితో లాల్ మీదికి దూసుకొచ్చి, గొడ్డలి విసిరి (అది లాల్ భుజాన్ని రాసుకుంటూ చెట్టుకు దిగబడుతుంది), వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తూ ఆయన కాళ్ల దగ్గర కూలబడే సన్నివేశం ఉత్కంఠకు పరాకాష్ట! సరిగ్గా అక్కడే ఇన్స్పెక్టర్ లాల్ పాత్రలోని గొప్ప మానవీయ కోణం ఆవిష్కృతమవుతుంది. తనపై దాడి చేసిన ఆ అమ్మాయిని పోలీస్ స్టేషన్‌కు లాక్కెళ్లడానికి బదులు, “ఆకస్మిక కరుణ”తో ఆమె తల నిమిరి ఓదారుస్తాడు. రాణి తనకు టీ, మిఠాయిలు ఇచ్చి కపూర్ చేతికి అప్పగించబోయిందని, కపూర్ తనను అసభ్యంగా తాకుతుంటే పారిపోబోయిన తనను రాణి అడ్డుకున్నప్పుడు ఆత్మరక్షణ కోసం, భయంతో ఆ గది మూలలో ఉన్న గొడ్డలితో రాణి తలపై కొట్టానని కుసుమ్ నిజం చెబుతుంది.
ఆ పసి ప్రాణాన్ని రిమాండ్ హోమ్‌లో పెట్టి ఆమె ఆత్మస్థైర్యాన్ని దెబ్బతీయడం ఇష్టం లేక, ఆ కేసు ఫైల్‌ను ‘పెండింగ్ ట్రే’లో పెట్టేసి, తన ప్రమోషన్‌ను కూడా శాశ్వతంగా వదులుకున్న కీమత్ లాల్ త్యాగం పాఠకుల కళ్లను చెమరుస్తుంది. ఆ తర్వాత బడికి వెళ్తూ తనను చూసినప్పుడల్లా చేతులు జోడించి ‘మామయ్య’ అని పిలిచే కుసుమ్ చిరునవ్వే ఆయనకు అసలైన పదోన్నతిగా మిగులుతుంది. “నేను అసలు పోలీసునై ఉండాల్సింది కాదు” అనే చివరి వాక్యంతో ముగిసే ఈ కథ, జ్వలిత సరళ సుందర అనువాద శైలితో తెలుగు పాఠకుల గుండెల్లో నిలిచిపోతుంది.
9. కథ పేరు: లాజరస్ రచయిత: మాచిరాజు కామేశ్వరరావు పత్రిక: నమస్తే తెలంగాణ బతుకమ్మ
క్షణికావేశంలో చేసిన నేరానికి జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఒక ఖైదీ గుండెలో దాగిన అపారమైన పితృవాత్సల్యాన్ని, త్యాగగుణాన్ని, ఆధ్యాత్మిక పరివర్తనను ఎంతో ఉద్వేగభరితంగా చిత్రించిన కథ ‘లాజరస్’. ‘నమస్తే తెలంగాణ – ముల్కనూరు సాహితీపీఠం’ సంయుక్తంగా నిర్వహించిన ‘కథల పోటీ-2026’లో ప్రత్యేక బహుమతి గెలుచుకుని ‘బతుకమ్మ’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత మాచిరాజు కామేశ్వరరావు జ్ఞాపకాల దొంతరలను కదిలించే అద్భుతమైన కథన శిల్పాన్ని ప్రదర్శించారు.
సుధాకర్ తన భార్య సరోజ, మిత్రుడు రాజేష్, నళినిలతో కలిసి బాసర సరస్వతి దర్శనం చేసుకుని తిరిగి వస్తూ, ముప్పై ఏళ్ల క్రితం తాను ఆరో తరగతి చదువుతున్నప్పుడు జైలర్‌గా పనిచేసిన తన తండ్రి క్వార్టర్స్ ఉన్న నిజామాబాద్ ఖిల్లా (కోట) చూడాలని బయలుదేరడంతో కథ మొదలవుతుంది. కారు ప్రయాణంలో సుధాకర్ చెప్పే గతం పాఠకులను ముప్పై ఏళ్ల వెనక్కి తీసుకెళ్తుంది. కొండ మీద వెయ్యేళ్ల నాటి కోటలో జైలు, ముఖద్వారం మీద రాజభవనం లాంటి జైలర్ క్వార్టర్స్, ఆ ఇంట్లో పనులన్నీ సత్ప్రవర్తన కలిగిన ఖైదీలే చేయడం అనే నేపథ్యం తెలుగు కథకు చాలా కొత్తది.
ఆ ఖైదీలలో కుడి చేతి చూపుడు వేలు, మధ్య వేలు సగానికి తెగిపోయి ఉన్న ‘లాజరస్’ అనే హంతకుడిని చూసి బాల సుధాకర్ భయపడతాడు. సుధాకర్ తల్లి టీ ఇస్తూ అడిగినప్పుడు లాజరస్ కన్నీళ్లతో తన గతాన్ని చెబుతాడు. బందరులో పక్కింటి మంగమ్మ తన ఆరేళ్ల కొడుకు బెంజిమిన్‌ను ఎంతో ప్రేమగా చూసేదని, కానీ ఒకరోజు తమ గేదె ఆమె కూరగాయల మొక్కలను తొక్కేసిందని మంగమ్మ రోకలితో కొట్టి గేదెను చంపేయడంతో, క్షణికావేశంలో అదే రోకలి లాక్కుని ఆమె నెత్తిన కొట్టానని, ఆమె భర్త విసిరిన కొడవలికి తన రెండు వేళ్లు తెగిపోయాయని వివరిస్తాడు. పదేళ్ల జైలు శిక్ష పడ్డాక, బయట తన భార్య కొడుకు బెంజిమిన్‌ను తీసుకుని ఒక పంజాబీ ట్రక్ డ్రైవర్‌తో వెళ్లిపోయిందని తెలిసి, జైలర్ గారి కొడుకైన సుధాకర్‌లో తన కొడుకు బెంజిమిన్‌ను చూసుకోవడానికే ఆ ఇంటికి డ్యూటీ వేయించుకుని వచ్చానని లాజరస్ చెప్పే మాటలు గుండెను కదిలిస్తాయి.
కులమతాలకు అతీతంగా ప్రతి శనివారం సుధాకర్‌తో పాటు ఆంజనేయస్వామి గుడికి వెళ్లి శుభ్రం చేయడం, నిజామాబాద్ జైలులోని ఎనిమిదో నంబర్ బ్యారక్‌లో దాశరథి రంగాచార్య బొగ్గు ముక్కలతో గోడల మీద ‘నా తెలంగాణా కోటి రతనాల వీణ’ అని రాసిన చారిత్రక విశేషాలను బాలుడికి చెప్పడం లాజరస్ సంస్కారాన్ని పట్టిచూపుతాయి. గాలిపటం కోసం పెంకుల మీదికి వెళ్లి పడిపోబోయిన సుధాకర్‌ను తన తెగిన వేళ్లున్న చేతితోనే పట్టుకుని కాపాడటం, వేపచెట్టు అరుగు మీద సుధాకర్ వెనుక పడగ విప్పిన తాచుపామును చంపి..జైలు రూల్ ప్రకారం పామును చంపితే వచ్చే నాలుగు రోజుల శిక్షా తగ్గింపును ముగ్గురు పిల్లలున్న తోటి ఖైదీ శివాజీకి దక్కేలా చచ్చిన పామును వాడికి ఇచ్చేయడం లాజరస్ నిస్వార్థ త్యాగానికి పరాకాష్ట! వరంగల్ బదిలీపై వెళ్తున్నప్పుడు “ఒకసారి నన్ను ‘నాన్నా!’ అని పిలవవా?” అని లాజరస్ అడిగితే పిలవకుండా వెళ్లిపోయిన సుధాకర్, ముప్పై ఏళ్ల తర్వాత పాడుబడిన ఆ ఖిల్లా ఇంటిని చూసి నిరుత్సాహపడతాడు. కానీ తిరుగు ప్రయాణంలో సాయిబాబా గుడిలో ప్రవచనం చెబుతున్న ‘సత్యానంద స్వామీజీ’ తన చేతిలో నారింజ పండు వేసినప్పుడు, ఆ స్వామీజీ చేతికి ఉన్న తెగిన రెండు వేళ్లను చూసి ఆయనే తన లాజరస్ అని గుర్తించి పాదాలకు నమస్కరించే ముగింపు పాఠకులకు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని, ఆధ్యాత్మిక తృప్తిని అందిస్తుంది.
10. కథ పేరు: తీరం చేరిన కెరటం రచయిత: గన్నవరపు నరసింహమూర్తి పత్రిక: వార్త
తల్లిదండ్రుల మధ్య తలెత్తిన విభేదాలు, తండ్రి నూరిపోసిన అసత్యాల వల్ల కన్నతల్లినే ద్వేషించిన ఒక కొడుకు, నిజం తెలిశాక పశ్చాత్తాపంతో అమ్మ ఒడి అనే తీరానికి చేరుకునే ప్రయాణాన్ని ఆర్ద్రంగా ఆవిష్కరించిన కథ ‘తీరం చేరిన కెరటం’. ‘వార్త’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఈ కథలో రచయిత గన్నవరపు నరసింహమూర్తి మానవ సంబంధాలలోని అపార్థాలను, కాలప్రవాహంలో కరిగిపోయే దూరాలను కవితాత్మకమైన శైలిలో చిత్రించారు.
కథా నాయకుడు వంశీ చిన్నప్పటి నుంచీ ‘అమ్మ’ అనే పదం వింటేనే ఒక వెలితి, కోపం, కంపరంతో పెరుగుతాడు. తండ్రి రామచంద్ర దగ్గర పెరిగిన వంశీకి..”మీ అమ్మ మంచిది కాదు, మనల్ని నిర్దాక్షిణ్యంగా వదిలేసి వెళ్లిపోయింది” అని తండ్రి చెప్పిన మాటలు మనసులో విత్తనాల్లా నాటుకుని ద్వేషం అనే నీళ్లతో విషవృక్షాలుగా మారతాయి. వంశీ పదో తరగతి చదువుతున్నప్పుడు తల్లి సుమతి రాసిన మొదటి ఉత్తరాన్ని (“వంశీ, నేను నీ అమ్మ సుమతిని, బాగున్నావా? నిన్ను చూడాలని ఉంది. ఒక్కసారి నా దగ్గరకు రావా?”) పూర్తిగా చదవకుండానే చింపేయడం, ఆ తర్వాత వచ్చిన ఉత్తరాలను కూడా నిర్లక్ష్యం చేయడం ఆ బాలుడి మనసులో గూడుకట్టుకున్న గాయాన్ని చూపిస్తుంది.
కాలం గడిచి వంశీ ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసి పెద్ద కంపెనీలో ఉద్యోగం చేస్తూ సెలవు మీద ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, తండ్రి తనకు చెప్పకుండా సహోద్యోగిని అయిన ఉపాధ్యాయురాలు కౌసల్యను పెళ్లి చేసుకుని ఉయ్యాలలో కూర్చుని కబుర్లు చెప్పుకోవడం చూసి వంశీలో తుఫాను చెలరేగుతుంది. “నన్ను వదిలేసింది అమ్మే కాదు, నాన్న కూడా కదా?” అన్న ప్రశ్న అతనిలో మొదటిసారి ఉదయిస్తుంది. ఆ సాయంత్రం ఏటి దగ్గర కనిపించిన తెలుగు మాస్టారు శర్మ గారు అసలు సత్యాన్ని బయటపెడతారు.. తండ్రి రామచంద్ర ఆనాడే కౌసల్య మోజులో పడి తల్లి సుమతిని హింసించి వెళ్లగొట్టాడని, కొడుకును తీసుకెళ్లకుండా అడ్డుకున్నాడని, సుమతి రెండుసార్లు కొడుకును చూడటానికి వచ్చినా చూపించకుండా పట్నం హాస్టల్‌కు పంపించాడని తెలిసినప్పుడు వంశీ గుండె పశ్చాత్తాపంతో నిండిపోతుంది.
తల్లి నాగావళి నది ఒడ్డున ఉన్న రఘురామపురం పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేస్తోందని తెలుసుకుని వంశీ ఆ ఊరికి బయలుదేరే ప్రయాణం కథకు గొప్ప భావగాంభీర్యాన్ని ఇచ్చింది. రఘురామపురం వెళ్లడానికి నాగావళి నదిలో పడవ ఎక్కినప్పుడు, నెమ్మదిగా ప్రవహిస్తున్న నదీ ప్రవాహాన్ని చూస్తూ…కాలం కూడా నది లాంటిదేనని, ఒకసారి దాటిపోయిన ప్రవాహాన్ని మళ్లీ తాకలేమని తలచుకుని వంశీ కళ్లు చెమ్మగిల్లడం కథా శిల్పానికి మకుటాయమానంగా నిలిచింది. ఆ పడవలోనే పరిచయమైన ఒక ప్రశాంతమైన, అందమైన అమ్మాయితో తాను సుమతి టీచర్ గారి కొడుకు వంశీనని చెప్పగానే, ఆమె కళ్లు ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో చెమర్చడం..అమ్మ ప్రేమ తాలూకు వెలుగు ఆ ఊరి నిండా ఎలా పరుచుకుని ఉందో సూచిస్తూ, అలజడితో కొట్టుమిట్టాడిన కెరటం ఎట్టకేలకు అమ్మ అనే చల్లని తీరాన్ని చేరుకునే శుభ సంకేతాన్ని అందిస్తుంది.
11. కథ పేరు: ‘ఎ’ ప్లస్ రచయిత్రి: మర్రాపు వసుంధరా దేవి పత్రిక: సూర్య
ఆధునిక డిజిటల్ యుగంలో తల్లిదండ్రులకూ పిల్లలకూ మధ్య పెరుగుతున్న మానసిక దూరాన్ని, పసి మనసుల నిశ్శబ్ద వేదనను అత్యంత శక్తిమంతంగా ఆవిష్కరించిన కథ మర్రాపు వసుంధరా దేవి రచించిన ‘ఎ’ ప్లస్. హైదరాబాద్‌లోని ఒక ప్రముఖ ప్రైవేట్ పాఠశాలలో ఎనిమిదో తరగతి వార్షిక ఫలితాలతో ఈ కథ ఎంతో ఉత్సాహంగా ప్రారంభమవుతుంది. తరగతిలో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచి, ‘ఎ’ ప్లస్ గ్రేడ్ సాధించిన పద్నాలుగేళ్ల సిద్ధార్థ్ తన ర్యాంక్ కార్డును చేతబట్టుకుని గాల్లో తేలిపోతూ ఇంటికి వస్తాడు. ఆ విజయాన్ని తల్లిదండ్రులతో పంచుకుని, వారి మెచ్చుకోలు పొందాలనే ఆ బాలుడి సహజమైన తపనను రచయిత ఎంతో సహజంగా చిత్రించారు.
కానీ ఆ ఇంటి వాతావరణం సిద్ధార్థ్ ఆనందానికి పూర్తి భిన్నంగా ఉంటుంది. తండ్రి రాజేష్ ఒక మల్టీనేషనల్ కంపెనీలో వైస్ ప్రెసిడెంట్‌గా, తల్లి అనిత సీనియర్ సాఫ్ట్‌వేర్ మేనేజర్‌గా తమ జీవితాలను కేవలం క్యాలెండర్ డెడ్‌లైన్లు, క్లయింట్ కాల్స్ చుట్టూనే తిప్పుతుంటారు. రాత్రి తొమ్మిది గంటలు దాటినా ఫోన్లలోనూ, లాప్‌టాప్‌లలోనూ మునిగిపోయిన తల్లిదండ్రుల ప్రవర్తన నేటి కార్పొరేట్ కుటుంబాల స్థితిగతులకు అద్దం పడుతుంది. సిద్ధార్థ్ ఆత్రుతగా మార్కుల మెమో చూపించినప్పుడు, తండ్రి రాజేష్ ఫోన్ చెవి దగ్గరే ఉంచుకుని గణితంలో తొంభై ఎనిమిది మార్కులు రావడం పట్ల సంతృప్తి చెందకపోగా, మిగిలిన రెండు మార్కులు ఎక్కడ పోయాయని ప్రశ్నించడం, తదుపరి ఒలింపియాడ్ కోసం ఇప్పటి నుంచే సాధన చేయమని చెప్పడం తల్లిదండ్రుల యాంత్రిక ధోరణిని పట్టి చూపుతుంది. తల్లి అనిత సైతం అమెరికా క్లయింట్‌తో కాల్‌లో ఉంటూనే పుట్టినరోజుకు వీడియో గేమ్ కొనిస్తానని యాంత్రికంగా వాగ్దానం చేస్తుందే తప్ప, కొడుకు పక్కన కూర్చుని ఆప్యాయంగా మాట్లాడే సమయం ఆమెకు ఉండదు. కనీసం శనివారమైనా బయటకు వెళ్దామని సిద్ధార్థ్ అడిగినప్పుడు, బోర్డు మీటింగ్ ఉందని చెబుతూ ఆన్‌లైన్‌లో ఏం కావాలన్నా ఆర్డర్ చేసుకోవడానికి కార్డు వివరాలు ఇస్తానని తండ్రి అనడం ఆ బాలుడి గుండెలో తీవ్రమైన వెలితిని మిగులుస్తుంది. ఇంట్లో ఖరీదైన కార్లు, విలాసాలు ఉన్నా మనసు విప్పి మాట్లాడే మనుషులు లేని ఒంటరితనాన్ని రచయిత గుండెని హత్తుకునేలా వర్ణించారు.
కథలోని అసలు మలుపు పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్ ఫోన్ కాల్‌తో మొదలవుతుంది. ఇన్‌స్పెక్షన్ కోసం వచ్చిన కరస్పాండెంట్ గారి అత్యంత ముఖ్యమైన అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఫైల్‌ను సిద్ధార్థ్ దాచేశాడని, సీసీటీవీలో అది స్పష్టంగా కనిపించిందని ప్రిన్సిపాల్ చెప్పడంతో రాజేష్, అనిత హుటాహుటిన పాఠశాలకు చేరుకుంటారు. తనను కనీసం మూడు రోజుల పాటు పాఠశాల నుండి సస్పెండ్ చేస్తూ లేఖ ఇస్తేనే ఆ ఫైల్ ఎక్కడుందో చెబుతానని సిద్ధార్థ్ మొండి పట్టు పట్టడం కథలో ఉత్కంఠను పెంచుతుంది. తల్లిదండ్రులు కోపంతోనూ, ఆవేదనతోనూ ప్రశ్నించినప్పుడు సిద్ధార్థ్ చెప్పే సమాధానం పాఠకుల కంట తడి పెట్టిస్తుంది. తన క్లాస్‌మేట్ శ్యామ్ ఒక గొడవలో ఇరుక్కుని మూడు రోజులు సస్పెండ్ అయినప్పుడు, వాడి తల్లిదండ్రులు ఆఫీసులకు సెలవు పెట్టి మూడు రోజుల పాటు వాడితోనే ఇంట్లో ఉంటూ కలిసి భోజనం చేస్తూ, ఆడుతూ, మాట్లాడారని సిద్ధార్థ్ గుర్తుచేస్తాడు. తాను మంచి గ్రేడ్లు తెస్తే సమయం ఇవ్వని తల్లిదండ్రులు, ఏదైనా పెద్ద తప్పు చేసి సస్పెండ్ అయితే కనీసం తనను తిట్టడానికైనా ఆఫీసులకు సెలవు పెట్టి మూడు రోజులు తన పక్కన కూర్చుంటారనే ఆశతోనే ఆ ఫైల్ దాచానని బాలుడు చెప్పే మాటలు ఈ కథకు ప్రాణప్రతిష్ట చేశాయి.
కొడుకు మాటలతో పశ్చాత్తాపం చెందిన రాజేష్ మోకాళ్లపై కూర్చుని కొడుకుని కౌగిలించుకుని క్షమాపణ కోరడం, పిల్లలకు ఇచ్చే అత్యంత విలువైన కానుక సమయమేనని ప్రిన్సిపాల్ హితవు పలకడం కథకు గొప్ప ముగింపునిచ్చాయి. చదువులో ‘ఎ’ ప్లస్ సాధించిన బాలుడు, కుటుంబ బంధాల్లోనూ తల్లిదండ్రుల ప్రేమను తిరిగి గెలుచుకోవడం ద్వారా రచయిత్రి మర్రాపు వసుంధరా దేవి ఒక గొప్ప సామాజిక సందేశాన్ని కళాత్మకంగా అందించారు.
12. కథ పేరు: భూకంపం వచ్చిన వేళ రచయిత్రి: జి.రేణుకాదేవి పత్రిక: ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం
మనిషి రేపటి గురించి కనే రంగుల కలలకూ, విధి విసిరే ఊహించని పంజాకూ మధ్య ఉండే సున్నితమైన గీతను అత్యంత ఆర్ద్రంగా ఆవిష్కరించిన’ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం’ అనుబంధంలో ప్రచురితమైన జి.రేణుకాదేవి కథ ‘భూకంపం వచ్చిన వేళ’. రచయిత్రి జి. రేణుకాదేవి 1993లో తిరుపతి పద్మావతి మహిళా విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్ర విద్యలో చేరిన తొలి రోజుల్లో, మహారాష్ట్రలోని లాతూర్ ప్రాంతంలో సెప్టెంబర్ 30, 1993 తెల్లవారుజామున సంభవించిన భయంకర భూకంపం నేపథ్యంగా రాసి ప్రథమ బహుమతి గెలుచుకున్న ఈ కథ ఆద్యంతం కరుణ రసభరితంగా సాగుతుంది.
ఈ కథా నిర్మాణంలో రచయిత్రి ఎంచుకున్న సమాంతర కథన శిల్పం అద్భుతంగా అమరింది. ఒకవైపు లాతూర్ జిల్లాలోని కిల్లారి గ్రామంలో గురువారం తెల్లవారుజామున నాలుగు గంటలకు జరగబోతున్న రమ్య పెళ్లి వేడుక. మరోవైపు ఐదేళ్ల పాటు సౌదీ అరేబియాలో రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని, పేదరికాన్ని జయించి స్వగ్రామానికి రైలులో తిరిగి వస్తున్న శంకర్రావు మనోప్రపంచం. ఈ రెండు సమాంతర దృశ్యాలను రచయిత్రి ఆశల పల్లకీ మీద ఊరేగిస్తూ పాఠకుడిని ఆ పాత్రలతో మమేకం చేస్తారు. తల్లిదండ్రుల ఏకైక పుత్రిక అయిన రమ్య, బాగా చదువుకున్న అందమైన వరుడితో మరో గంటలో తన జీవితం ఒక పూలవనంలా మారబోతోందని, రేపటి సూర్యోదయం తన బతుకులో కొంగొత్త వెలుగులు నింపుతుందని సిగ్గులొలుకుతూ కలలు కంటుంది. ఆ పెళ్లి ఇంటి సందడిని, పల్లెటూరి ఆప్యాయతను రచయిత్రి కళ్లకి కట్టినట్లు చిత్రించారు.
మరోవైపు బొంబాయిలో విమానం దిగి లాతూర్ రైలెక్కిన శంకర్రావు ఆలోచనలు కాంతికన్నా వేగంగా తన ఇంటి వైపు పరుగులు తీస్తుంటాయి. చిన్నతనంలోనే తండ్రి పోయినా కళ్లల్లో పెట్టుకుని సాకిన తల్లి దగ్గునూ జబ్బునూ పూర్తిగా నయం చేయాలని, కష్టాల్లో తనకు తోడుగా నిలిచిన భార్యను సుఖపెట్టాలని అతను తపిస్తాడు. తాను సౌదీ వెళ్లేటప్పుడు మూడేళ్ల వయసున్న పెద్ద కొడుకు ఇప్పుడు ఎనిమిదేళ్ల వాడై ఉంటాడని, తాను వెళ్లాక పుట్టిన ఐదేళ్ల చిన్న కొడుకు తనను వింతగా చూస్తూ అమ్మ ఒళ్లో దాక్కుంటే వాణ్ని గాలిలోకి ఎగరేసి ముద్దులతో ముంచెత్తాలని శంకర్రావు కనే కలలు ప్రతి ప్రవాస కార్మికుడి గుండె చప్పుళ్లను వినిపిస్తాయి. మేనమామ కూతురైన రమ్య పెళ్లి సమయానికే తాను ఊరికి చేరుకోబోతున్నాననే ఆనందంతో, ఇకపై తన భవిష్యత్తును తానే శాసించగలనన్న ధీమాతో శంకర్రావు నిద్రలోకి జారుకునే ఘట్టం కథలో ఆశలకు పరాకాష్టగా నిలుస్తుంది.
కానీ పురోహితుడు పెళ్లి కూతురును తీసుకురమ్మని పిలిచిన శుభ గడియలోనే ప్రకృతి ప్రకోపిస్తుంది. ఫెళఫెళమనే భయంకర శబ్దంతో ఇళ్లన్నీ కూలిపోయి, కొన్ని నిమిషాల్లోనే పెళ్లి కళతో మెరిసిన ఇల్లు శ్మశానంలా మారిపోవడం పాఠకుడి గుండెను పిండేస్తుంది. భూకంప కేంద్రానికి దూరంగా ఉండటంతో రైలు ఆగిపోయి సురక్షితంగా బయటపడిన శంకర్రావు, నడుస్తూ తన ఊరికి చేరుకునేసరికి అక్కడ ఊరు అన్నదే లేకుండా కేవలం శిథిలాల గుట్టలు, శవాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. ఐదేళ్ల నాటి ఊరి మనోదృశ్యాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని తన ఇంటి శిథిలాలను వెతుక్కునే శంకర్రావు దుఃఖం వర్ణనాతీతం. తల్లి దగ్గు, భార్య కన్నీళ్లు, పిల్లల చిరునవ్వులు అన్నీ ఆ శిథిలాల్లోనే సమాధి అయిపోగా, సంపాదించిన డబ్బు ఆత్మీయులను బతికించలేదనే చేదు నిజం అతని గొంతులో భూగోళంలా గిరగిర తిరుగుతుందనే జి.రేణుకాదేవి రాసిన ముగింపు వాక్యం తెలుగు కథా సాహిత్యంలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే తాత్విక వ్యక్తీకరణ.
13. కథ పేరు: చిన్నగీత- పెద్దగీత రచయిత: ఓట్ర ప్రకాశ్ పత్రిక: వార్త
బాల్యపు అలవాట్లకూ, ఆధునిక సాంకేతికత తెచ్చిపెడుతున్న వ్యసనాలకూ మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని సున్నితమైన వ్యంగ్యంతో, చురుకైన కథనంతో ఆవిష్కరించిన’వార్త’ ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన ఓట్ర ప్రకాశ్ కథ ‘చిన్న గీత – పెద్ద గీత’. రచయిత ఓట్ర ప్రకాశ్ ఒకే పేజీలో ఇమిడే చిన్న కథలోనే నేటి తల్లిదండ్రులు ఎదుర్కొంటున్న ఒక పెద్ద సామాజిక సమస్యను ఎంతో నేర్పుగా చర్చించారు.
సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగులైన రాజబాబు, రమాప్రభ దంపతులు తమ కొడుకును ముద్దుగా ‘పట్టు’ అని పిలుచుకుంటారు. అయితే ఆ బాబు తన పేరుకు తగ్గట్టుగానే నోట్లో నుంచి బొటనవేలు తీయనని మొండి పట్టు పడుతుంటాడు. వాడిని ఎల్‌కెజీలో చేర్పించాక, వాడిని చూసి మిగతా పిల్లలు కూడా నోట్లో వేలు పెట్టుకుంటున్నారని, ఆ అలవాటు మాన్పించి తీసుకురమ్మని హెచ్.ఎం. సీరియస్‌గా చెప్పడంతో తల్లిదండ్రుల ఆందోళన మొదలవుతుంది. దానికి తోడు పట్టూ పైముందు దంతాలు ముందుకు, దిగువ దంతాలు నాలుక వైపు పెరగడం చూసి కంగారుపడిన దంపతులు కార్పొరేట్ ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లడం, అక్కడ రకరకాల పరీక్షల పేరుతో యాభై వేల రూపాయల బిల్లు వేసి కొన్ని రోజుల్లో తగ్గిపోతుందని డాక్టర్ చెప్పడం నేటి వైద్య వ్యాపార తీరును చురకలాంటి వాక్యాలతో సున్నితంగా స్పృశిస్తుంది.
పట్టూ తన బొటనవేలు అలవాటును వదులుకోకపోగా, ఐస్‌క్రీం తీసేస్తే దాన్ని బొటనవేలుకు పూసుకుని తినడం, వేపాకు నూరి పూస్తే వెంటనే వాష్ బేసిన్‌లో శుభ్రంగా కడుక్కుని వంటగదిలోని తేనెను వేలుకు రాసుకుని చప్పరించడం వంటి దృశ్యాలు పసిపిల్లల చిలిపితనాన్ని, మొండితనాన్ని కళ్లముందు నిలుపుతాయి. తల్లిదండ్రులు శోకసముద్రంలో మునిగి ఉన్న వేళ రమాప్రభ అన్నయ్య రంగారావు ప్రవేశంతో కథ ఆసక్తికరమైన మలుపు తిరుగుతుంది.
పట్టూ సమస్య కేవలం ఒక ‘చిన్న గీత’ లాంటిదని, దాని కింద ‘పెద్ద గీత’ గీస్తే చిన్న గీత కనిపించకుండా పోతుందని రంగారావు చెప్పే తాత్విక సూత్రం కథకు కేంద్ర బిందువు. ఒక్క రోజు పాటు పట్టూని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లిన రంగారావు, మరుసటి రోజుకి నిజంగానే వాడు నోట్లో బొటనవేలు పెట్టుకోకుండా చేస్తాడు. కానీ నోట్లో వేలు పెట్టుకోవడం మానేసిన పట్టు, ఇప్పుడు వీడియో గేమ్‌లో గెలిచి బొటనవేలును విజయ సంకేతంగా పైకి చూపిస్తుంటాడు. వేలు చప్పరించడం అనే చిన్న సమస్య పోయి, కళ్లూ మెదడూ ఆరోగ్యం దెబ్బతీసే వీడియో గేమ్స్ అనే ‘పెద్ద గీత’ సమస్య ఈ కాలం పిల్లలందరితో పాటు పట్టూకి కూడా వచ్చిందని రంగారావు చెప్పే ముగింపు పాఠకులను ఆలోచింపజేస్తుంది. చిన్న లోపాన్ని సవరించే క్రమంలో అంతకంటే ప్రమాదకరమైన డిజిటల్ వ్యసనంలోకి పిల్లలను నెడుతున్న సమకాలీన పెంపకపు తీరును రచయిత ఓట్ర ప్రకాశ్ ఎంతో చమత్కారంగా, ప్రభావవంతంగా ఆవిష్కరించారు.
14. కథ పేరు: పుట్టని మనిషి రచయిత: మల్లాది వెంకటకృష్ణమూర్తి పత్రిక: సాక్షి ఫన్డే
తెలుగు కథా సాహిత్యంలో తనదైన విలక్షణ శైలితో పాఠకులను సమ్మోహనపరిచే మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి కలం నుండి జాలువారిన అద్భుత కథ ‘పుట్టని మనిషి’. ప్రపంచంలో మనకు తెలియని వింతలు ఎన్నో ఉన్నాయనే కుతూహలభరితమైన ప్రతిపాదనతో ప్రారంభమయ్యే ఈ కథ, మొదటి వాక్యం నుండే పాఠకుడిని ఒక రహస్యమయ ప్రపంచంలోకి వేలు పట్టుకుని నడిపిస్తుంది.
వేసవి సెలవుల కోసం కథకుడు తన భార్య కోరిక మేరకు ఢిల్లీ మీదుగా డల్హౌసీకి వెళ్లి, అక్కడ బ్రిటిష్ కాలంలో నిర్మించిన ఒక పురాతన కలోనియల్ హౌస్‌లో బస చేయడంతో కథా వాతావరణం ఏర్పడుతుంది. టేకు చెక్క తలుపులు, ఫైర్ ప్లేస్‌లతో కూడిన ఆ చారిత్రక భవనంలోని డ్రాయింగ్ రూమ్ గోడల మీద వివిధ వయసుల్లో ఉన్న ఒకే భారతీయ మహిళ చేతి గీతల చిత్రాలు ఉండటం కథలో మిస్టరీని రాజేస్తుంది. ఆ ఇంటిని చూపించిన స్థానికుడి ద్వారా మిసెస్ హిమస్విని అనే ఆ మహిళ జీవిత వివరాలు బయటపడతాయి. ఆమె భర్త, కొడుకు లండన్ వెళ్లిపోగా ఒంటరిగా ఆ ఇంట్లో నివసించిన ఆమె ఖననం గానీ, దహనం గానీ కాలేదని, అసలు ఆమె ఏమైందో తెలియకుండా మాయమైందని చెప్పడం ఉత్కంఠను రెట్టింపు చేస్తుంది. అంతేకాక, ఆమె తరతరాలుగా రావణాసురుడి భక్తురాలని, కాన్పూరు సమీపంలోని షివాలా ప్రాంతంలో కేవలం విజయదశమి నాడు మాత్రమే తెరిచే దశానన్ ఆలయానికి వెళ్లి ధ్యానం చేసేదని స్థానికుడు చెప్పే వాస్తవిక నేపథ్యం ఈ ఫాంటసీ కథకు గొప్ప విశ్వసనీయతను అద్దింది.
ఆ రాత్రి స్టడీ రూమ్‌లోని పుస్తకాల అల్మారాలో ఆర్.ఈ. ఎంథోవెన్ రాసిన ‘ఓల్డ్ మెన్ ఎట్ పీపుల్స్ ట్రీ’ పుస్తకం నుండి బయటపడిన సిమెంట్ రంగు పాత లెటర్ హెడ్ కాగితం కథలోని అసలు రహస్యాన్ని విప్పుతుంది. చిన్న పిల్ల చేతిరాతతో ‘సో దట్ యు నో’ అనే శీర్షికతో రాసిన ఆ ఉత్తరంలో హిమస్విని తన ఎనభై ఆరవ ఏట ముసలితనం, ముడతల పట్ల మథనపడుతూ రావణ విగ్రహాన్ని ఆరాధించినప్పుడు ఆ దైవం ప్రత్యక్షమై ఇచ్చిన అపూర్వ వరాన్ని వివరిస్తుంది. వృద్ధురాలిగా మరణించే బదులు, ప్రతి పుట్టినరోజుకీ ఒక సంవత్సరం వయసు తగ్గుతూ ఎనభై ఆరు నుండి ఒకటవ ఏడు దాకా వెనక్కి ప్రయాణించి, రెండోసారి యవ్వనాన్ని, బాల్యాన్ని అనుభవించి చివరకు ‘పుట్టని మనిషి’లా మాయమయ్యే వరం అనే భావన అత్యంత వినూత్నంగా ఉంది.
తన ఐదవ ఏట, మాయమవడానికి నాలుగేళ్ల ముందు ఆమె రాసిన ఆ ఉత్తరానికి రుజువుగా గోడమీద చిత్రాల తేదీలను పరిశీలించినప్పుడు..వృద్ధాప్యపు చిత్రం 1917లోనూ, నాలుగేళ్ల పసిపాపగా ఉన్న ఆఖరి చిత్రం 2000 సంవత్సరంలోనూ గీసినట్లు ఉండటం పాఠకుడిని సంభ్రమాశ్చర్యాలకు గురిచేస్తుంది. కాలగమనాన్ని వ్యతిరేక దిశలో నడిపించే ఒక అపురూపమైన తాత్విక కల్పనను, భారతీయ పురాణ ప్రతీకలతోనూ, చారిత్రక స్థల వివరాలతోనూ అనుసంధానించి మల్లాది వారు తీర్చిదిద్దిన శిల్పం అమోఘం.
15. కథ పేరు: మధురజ్ఞాపకాలు రచయిత: సిహెచ్.ప్రతాప్ పత్రిక: విశాలాంధ్ర
దాంపత్య జీవితపు అసలైన సౌందర్యాన్ని, మాటలతో పనిలేని మౌన ప్రేమలోని అగాధమైన లోతును కవితాత్మకంగా ‘విశాలాంధ్ర’ దినపత్రిక ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితమైన సిహెచ్.ప్రతాప్ ఆవిష్కరించిన గొప్ప కథ ‘మధుర జ్ఞాపకాలు’. నలభై ఎనిమిదేళ్ల సుదీర్ఘ వైవాహిక ప్రయాణంలో భాస్కరం, సావిత్రి అనే వృద్ధ దంపతుల మధ్య పల్లవించిన అనురాగాన్ని రచయిత ఒక మధుర ప్రేమకావ్యంలా మలిచారు.
ఈ కథలో ‘రెండు కప్పుల టీ’ అనేది కేవలం ఒక దైనందిన అలవాటుగా కాకుండా, వారి అవ్యాజమైన ప్రేమకు సజీవ ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. డెబ్బై నాలుగేళ్ల భాస్కరం తన గుండెలోని ప్రేమను ఎప్పుడూ మాటల్లో చెప్పలేకపోయినా, ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున సావిత్రికి ఇష్టమైన ఘాటైన టీని స్వయంగా తయారుచేసి ఇవ్వడంలోనే తన ఆప్యాయతను ప్రకటిస్తుంటాడు. సావిత్రి ప్రతిరోజూ టీ మరీ స్ట్రాంగ్‌గా ఉందని చిరు ఫిర్యాదు చేయడం, అయితే తాగవద్దని భాస్కరం కళ్లద్దాల పైనుంచి చూస్తూ అనడం వంటి చిన్న చిన్న సంభాషణల్లో దశాబ్దాల దాంపత్యపు మాధుర్యం తొణికిసలాడుతుంది. పాత బీరువా సర్దుతున్నప్పుడు దొరికిన పసుపు రంగు పెళ్లి ఫోటోను చూస్తూ, “నువ్వు నాకు ఇప్పటికీ అప్పటిలాగే కనిపిస్తున్నావు” అని భాస్కరం అన్నప్పుడు సావిత్రి సిగ్గుతో కన్నీళ్లను దాచుకుంటూ “వెళ్లి టీ పెట్టు” అనడం భారతీయ దాంపత్యంలోని సున్నితమైన రసస్పందనకు నిలువుటద్దం.
కథలో వారిరువురి త్యాగాలను ప్రస్తావించిన తీరు అత్యంత ఉదాత్తంగా ఉంది. పెళ్లయిన కొత్తలో సావిత్రి తల్లి తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఆమెను ఒంటరిగా వదిలి వెళ్లలేక భాస్కరం తన కెరీర్‌ను మలుపుతిప్పే గొప్ప ఉద్యోగావకాశాన్ని నిశ్శబ్దంగా వదులుకుంటాడు. అలాగే పిల్లలు చిన్నవాళ్లుగా ఉన్నప్పుడు, భర్త ఉద్యోగ ఒత్తిడుల్లో ఉన్నప్పుడు సావిత్రి సైతం తన కలల ఉద్యోగాన్ని అంతే మౌనంగా పక్కన పెడుతుంది. “చెప్పుంటే అది త్యాగం అయిపోయేది, నిన్ను వదిలి వెళ్లలేకపోవడమే నా నిర్ణయం” అని భాస్కరం పలికే మాటలు నిజమైన ప్రేమకు అసలైన నిర్వచనాన్ని ఇస్తాయి. అలాగే మొదటి వివాహ వార్షికోత్సవం జరుపుకున్న పాత హోటల్‌కు ఆమెను తీసుకెళ్లడం, ఆమె ఆసుపత్రిలో ఉన్నప్పుడు రాత్రంతా మంచం పక్కనే మేల్కొని ఉండటం, నల్లటి నోట్‌బుక్‌లో సావిత్రి ఇష్టాయిష్టాలను, చిన్న చిన్న అలవాట్లను భాస్కరం రాసి పెట్టుకోవడం పాఠకుల హృదయాలను ఆర్ద్రతతో నింపేస్తాయి.
తమ జీవితపు చివరి అధ్యాయాన్ని ఇంకొకరి ఇంట్లో మొదలుపెట్టడం ఇష్టం లేక పిల్లలు పిలిచినా విదేశాలకు వెళ్లని ఆ దంపతులు, తమ ప్రేమ మొదలైన కళాశాల గేటు, బస్ స్టాప్, చిన్న టీ దుకాణాన్ని సందర్శించే దృశ్యం హృద్యంగా సాగుతుంది. ఆ తర్వాత భాస్కరం నిద్రలోనే ప్రశాంతంగా కన్నుమూసినా, ఆ ఇంటి ప్రతి గోడలోనూ, వంటగదిలోనూ, టేబుల్‌పై ఉన్న పేపర్‌లోనూ, పాత రేడియో పక్కన ఉన్న కళ్లద్దాల్లోనూ భర్త ఉనికిని అనుభూతి చెందుతూ “నేను ఒంటరిగా లేను” అని సావిత్రి అదే ఇంట్లో ఉండిపోతుంది. ప్రతి ఉదయం రెండు కప్పుల టీ కాచి, ఒక కప్పును భాస్కరం ఖాళీ కుర్చీ ముందు ఉంచుతూ ఆ జ్ఞాపకాల్లోనే జీవించే సావిత్రి పాత్ర చిత్రణ ద్వారా, మనిషి భౌతికంగా దూరమైనా నిజమైన ప్రేమకు మరణం లేదనే సత్యాన్ని అద్భుతంగా రచయిత సిహెచ్.ప్రతాప్ ఈ కథ ద్వారా ఆవిష్కరించారు.
2026 అక్టోబరు 25వ తేదీన వివిధ పత్రికలలో వికసించిన ఈ పదిహేను కథలను ఒక్కసారి సమగ్రంగా తరచి చూస్తే..తెలుగు కథానిక ఎంత సజీవంగా, బహుముఖీనంగా ప్రవహిస్తోందో అర్థమవుతుంది. ఒకవైపు ‘ఖాకీ ఆకు’, ‘మార్పు’ వంటి కథలు ఆదివాసీ, దళిత బహుజన జీవితాలలోని అస్తిత్వ పోరాటాలను, మట్టి పరిమళాలను గుండె తడితో రికార్డు చేస్తుంటే; మరోవైపు ‘నా బతుకు నేనే బతకాలి’, ‘మమ్మీ కాదు అమ్మ’, ‘పాప నవ్వింది’, ‘తీరం చేరిన కెరటం’ వంటి కథలు స్త్రీ ఆత్మగౌరవాన్ని, మాతృత్వాన్ని, పసిపిల్లల భద్రతను ఎంతో సున్నితంగా ఆవిష్కరించాయి. ఇంకోవైపు ‘బ్యాక్ గ్రౌండ్ చెక్’, ‘నాణేనికి రెండో వైపు’, ‘ఇన్స్పెక్టర్ లాల్ కేసు’, ‘లాజరస్’, “‘ఎ’ ప్లస్”, ‘భూకంపం వచ్చిన వేళ’, ‘చిన్నగీత- పెద్దగీత’, ‘పుట్టని మనిషి’, ‘మధురజ్ఞాపకాలు’ వంటి కథలు మనిషి అంతరంగపు లోతులను, కరుణను, తాత్వికతను అత్యున్నత శిల్ప ప్రమాణాలతో పట్టిచూపాయి. ఇంతటి వస్తు, శిల్ప వైవిధ్యంతో తెలుగు కథా సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేస్తున్న రచయితలందరి సృజనశీలత తెలుగు సాహితీ లోకానికి గర్వకారణం.
