• About Us
  • Contact Us
  • Our Team
Sunday, November 22, 2026
Adarsini
  • .
  • Politics
    • Andhrapradesh
    • Telangaana
  • General
  • Edit Page
    • Editorial
    • Dr Govindaraju Chakradhar
    • Beeraka Ravi
    • Dr. S Ramu
    • MV Rami Reddy
    • Suresh Pillai
    • MLN Murty
    • Deviprasad Obbu
    • Others
  • Movies
  • Cine Reviews
  • Photos
  • Videos
  • Special
    • Subhashitham
    • Short Stories
    • Poems
    • Short Films
  • LOCAL
    • Tirumala
    • Chittoor
    • Srikalahasti
    • Tirupati
    • Chandragiri
    • Kuppam
    • Palamaneru
    • Satyavedu
    • Nagari
    • Puthalapattu
    • Tamballapalle
    • Punganuru
  • E-Paper
No Result
View All Result
Adarsini
  • .
  • Politics
    • Andhrapradesh
    • Telangaana
  • General
  • Edit Page
    • Editorial
    • Dr Govindaraju Chakradhar
    • Beeraka Ravi
    • Dr. S Ramu
    • MV Rami Reddy
    • Suresh Pillai
    • MLN Murty
    • Deviprasad Obbu
    • Others
  • Movies
  • Cine Reviews
  • Photos
  • Videos
  • Special
    • Subhashitham
    • Short Stories
    • Poems
    • Short Films
  • LOCAL
    • Tirumala
    • Chittoor
    • Srikalahasti
    • Tirupati
    • Chandragiri
    • Kuppam
    • Palamaneru
    • Satyavedu
    • Nagari
    • Puthalapattu
    • Tamballapalle
    • Punganuru
  • E-Paper
No Result
View All Result
Adarsini
No Result
View All Result

15.11.26 కథానిధి సమీక్ష: కథల అంతరంగంలో కాలం

15 నవంబరు 2026 నాటి ఆదివారం అనుబంధాల కథలపై ఒక సమగ్ర విమర్శనాత్మక పరిశీలన

admin by admin
November 21, 2026
0
15.11.26 కథానిధి సమీక్ష: కథల అంతరంగంలో కాలం

సాహిత్యం మనిషి అంతరంగంలో నిరంతరం ప్రవహించే చైతన్య స్రవంతి. ముఖ్యంగా తెలుగు కథానిక తన శతాబ్దికి పైబడిన ప్రస్థానంలో సమాజపు ప్రతి కదలికనూ, మానవ సంబంధాలలోని ప్రతి సూక్ష్మ ప్రకంపననూ తన గుండెల్లో పొదువుకుంటూ ముందుకు సాగుతోంది. ప్రతి ఆదివారం దినపత్రికల సాహిత్య అనుబంధాల్లో పలకరించే కథలు కేవలం కాలక్షేపపు అక్షర చిత్రాలు కావు. అవి సమకాలీన సమాజపు ఆత్మగత స్వరాలు. మారుతున్న ఆర్థిక, సామాజిక, సాంకేతిక పరిణామాల మధ్య మనిషి తనలోని మానవత్వాన్ని ఎలా నిలబెట్టుకుంటున్నాడో, కుటుంబ బంధాలలోని సంక్లిష్టతలను ఎలా అధిగమిస్తున్నాడో ఈ కథలు మనకు సాక్షాత్కరింపజేస్తాయి.

‘కథానిధి’ వేదికగా కె.ఎ. మునిసురేష్ పిళ్లె సమర్పణలో.. 15 నవంబరు 2026 నాటి ఆదివారం అనుబంధ పత్రికలలో ప్రచురితమైన పదకొండు విభిన్న కథలను ఒకచోట చేర్చి చూసినప్పుడు, ఆధునిక తెలుగు కథ వస్తు వైవిధ్యంలోనూ, శిల్ప సౌందర్యంలోనూ ఎంతటి పరిణతిని సాధించిందో స్పష్టమవుతుంది.

భూక్యా గోపినాయక్,
99891 59196

తండ్రి గుండెలోని నిశ్శబ్ద త్యాగం, కృత్రిమ మేధకూ మానవ హృదయానికీ మధ్య ఉండే సున్నితమైన సరిహద్దు, మాతృత్వపు అజేయమైన సంకల్పం, మనిషిని లోబరుచుకునే వ్యామోహపు వలయాలు, జ్ఞాపకాలు చెరిగిపోయినా చెరగని దాంపత్యపు అనురాగం, తెలంగాణ పల్లెల్లోని పాడిపంటల ఆర్ద్రత, కుల అహంకారాన్ని జయించిన వృత్తిధర్మం, స్త్రీ ఆత్మగౌరవ పోరాటం, ప్రకృతి పట్ల పసిమనసుల మమకారం, వృద్ధాప్యపు ఒంటరితనాన్ని సమాజ సేవగా మలిచిన ఆదర్శం, పగను జయించిన పసిడి చిరునవ్వు—ఇలా జీవితపు నవరసాలూ, సమస్త తాత్విక పార్శ్వాలూ ఈ వారం కథల్లో ప్రతిఫలించాయి. ప్రతి రచయితా తనదైన దృక్కోణం నుంచి జీవితాన్ని దర్శించి, పాఠకుడి హృదయాన్ని తడిమే శిల్పంతో కథలను తీర్చిదిద్దారు. ఆయా కథలలోని అంతస్సౌందర్యాన్ని, వస్తు శిల్ప సమన్వయాన్ని, మానవీయ తాత్వికతను ఆస్వాదించడమే ఈ విశ్లేషణాత్మక వ్యాస ఉద్దేశం.

1. కథ: నాన్న రచయిత: ఈతకోట సుబ్బారావు పత్రిక: ఈనాడు ఆదివారం

కుటుంబ వ్యవస్థలో తల్లి ప్రేమ ప్రత్యక్షంగా కనిపించే కరుణా ప్రవాహమైతే, తండ్రి ప్రేమ భూగర్భంలో నిశ్శబ్దంగా ప్రవహించే అంతర్వాహిని వంటిది. ఈతకోట సుబ్బారావు రచించిన ‘నాన్న’ కథ, పైకి కఠినంగా, నిరంకుశంగా కనిపించే ఒక తండ్రి గుండె లోతుల్లో దాగి ఉన్న అంతులేని వేదనను, నిరుపమానమైన త్యాగాన్ని అత్యంత ఆర్ద్రంగా ఆవిష్కరించింది. ఆడపిల్ల ఎదిగే కొద్దీ తండ్రిలో పెరిగే భయం ఆమె మీద నమ్మకం లేక కాదనీ, ఆమెకు చిన్న గాయమైనా తన గుండెల్లో పెద్ద గాయమై జీవితాంతం బాధిస్తుందన్న తపన నుంచే పుడుతుందన్న తాత్విక ప్రతిపాదనతో రచయిత కథను ప్రారంభించిన తీరు పాఠకులను తక్షణమే కథా ప్రపంచంలోకి లాక్కెళుతుంది.

కథానాయకుడు పరాంకుశం (పరం) తన గారాలపట్టి రిషికను కంటికి రెప్పలా కాపాడుకునే విధానం సమాజానికి ఒక వింతగా, అతి జాగ్రత్తగా కనిపిస్తుంది. చదువులో, వ్యాసరచనలో, చిత్రలేఖనంలో అన్నింటా ప్రథమ స్థానంలో నిలిచి మెడిసిన్ సీటు సాధించిన కూతురిని, కాలేజీ బస్సు ఉన్నప్పటికీ తనే స్వయంగా కారులో తీసుకెళ్లి తీసుకురావడం, బయట స్నేహితులతో కలిసి చిరుతిళ్లు కూడా తిననివ్వకపోవడం చుట్టూ ఉన్నవారికి ఒక నియంతృత్వపు చర్యలా తోస్తుంది. వీధిలోని వారూ, స్నేహితులూ, కాలేజీ కుర్రాళ్లూ పరాంకుశాన్ని కూతురి స్వేచ్ఛను హరించే కఠినాత్ముడిగా, విలన్‌గా ముద్రవేస్తారు. ముఖ్యంగా మెడిసిన్ చదువుతున్న యవ్వనవతి అయిన రిషికకు పెంచలకోన నరసింహస్వామి మొక్కు పేరుతో వరుసగా రెండేళ్లు గుండు కొట్టించడం, తల్లిదండ్రులైన పరాంకుశం, సులోచనలు కూడా గుండు గీయించుకోవడం కథలో ఉత్కంఠను, సామాజిక విమర్శను తారాస్థాయికి తీసుకెళుతుంది. అమ్మాయి అందంగా కనిపిస్తే కుర్రాళ్లు వెంటపడతారనే కుట్రతోనే తండ్రి ఇలా చేశాడని లోకం నిందిస్తున్నా, ఆ తండ్రి చెరగని చిరునవ్వుతో ఆ అవమానాలన్నింటినీ తన గుండెల్లోనే దిగమింగుతాడు.

రచయిత ఈతకోట సుబ్బారావు కథన శిల్పం కథ చివరి పాదంలో తన విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. రాత్రివేళ నిద్రపోతున్న కూతురి తల నిమురుతూ పరాంకుశం కార్చిన కన్నీటి చుక్క రిషిక చేతిపై పడే దృశ్యం తెలుగు కథా సాహిత్యంలో గుర్తుండిపోయే మానవీయ ఘట్టం. రిషిక డాక్టర్ పట్టా పుచ్చుకున్నాక, జూనియర్ డాక్టర్లకు క్లాసు తీసుకుంటూ అసలు రహస్యాన్ని విప్పినప్పుడు పాఠకుడి గుండె బరువెక్కుతుంది. వారి కుటుంబానికి వంశపారంపర్యంగా ఉన్న క్యాన్సర్ శాపం రిషికను కూడా తాకిందనీ, కీమోథెరపీ వల్ల జుట్టు ఊడిపోతుంటే ఆ విషయం బయటకు తెలిసి లోకం తన బిడ్డను జాలిగా చూడకూడదనే ఉద్దేశంతోనే తండ్రి మొక్కు పేరుతో గుండు కొట్టించాడనీ, బిడ్డ ఒంటరితనం ఫీలవ్వకూడదని తల్లిదండ్రులిద్దరూ తాము కూడా గుండు కొట్టించుకున్నారనీ తెలిసే క్షణం అద్భుతమైన భావోద్వేగాన్ని పండిస్తుంది. బిడ్డకు సమాజపు జాలి చూపులు తగలకుండా ఉండటానికి, తన మీదే నిందలు పడేలా చేసుకున్న పరాంకుశం పాత్ర చిత్రణ పితృవాత్సల్యానికి ఒక మహోన్నత నిలువెత్తు సాక్ష్యం. కూతురు పొందిన మెడికల్ డిగ్రీ వెనుక యూనివర్సిటీలు, ర్యాంకులు ఇవ్వలేని ‘నాన్న’ అనే కనిపించని మహోన్నత డిగ్రీ ఉందని సులోచన అనుకునే ముగింపు వాక్యాలు కథకు శాశ్వతత్వాన్ని ప్రసాదించాయి.

2. కథ: ది డెడ్లీ డిఫరెన్స్ రచయిత: యు.సూర్యచంద్రరావు (వి-రాగి)
పత్రిక: తెలుగుప్రభ

ఆధునిక సాంకేతిక యుగంలో కృత్రిమ మేధ (AI), రోబోటిక్స్ మానవ జీవితంలోని సమస్త రంగాలనూ ఆక్రమిస్తున్న వేళ, మనిషికీ మరమనిషికీ మధ్య ఉన్న అసలైన వ్యత్యాసం ఏమిటనే తాత్విక ప్రశ్నను అత్యంత శక్తిమంతమైన కథన ప్రయోగంతో ఆవిష్కరించిన కథ ‘ది డెడ్లీ డిఫరెన్స్’. యాభై ఏళ్ల సాహిత్య ప్రస్థానం కలిగిన సీనియర్ రచయిత యు.సూర్యచంద్రరావు (వి-రాగి) ‘మర మానవుడు’, ‘నర మానవుడు’ అనే రెండు సమాంతర భాగాలుగా (ద్విముఖ కథన శిల్పంతో) ఈ కథను నిర్మించిన తీరు సమకాలీన తెలుగు కథా శిల్పంలో ఒక వినూత్న ప్రయోగం. ఒకే సంఘటన, ఒకే బాధితుడు, ఒకే ప్రతినాయకుడు ఉన్నప్పటికీ..ఆ సన్నివేశంలో హంతకుడిగా మరమనిషి ఉంటే ఏం జరుగుతుంది, రక్తమాంసాలున్న నరమానవుడు ఉంటే ఏం జరుగుతుందో కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించారు.

మొదటి భాగంలో ‘కింకర్’ (కిల్లింగ్ కింకర్) అనే అడ్వాన్స్డ్ హ్యూమనాయిడ్ రోబో తన బాస్ ఆదేశానుసారం కరుణ్ అనే యువకుడిని చంపడానికి వెళుతుంది. బాస్ తనలో ఫీడ్ చేసిన మానవ మనస్తత్వ డేటా, కేస్ స్టడీల ప్రభావంతో కలిగిన చిన్ని కుతూహలంతో, చావబోయే ముందు కరుణ్ చెప్పే నిజాన్ని కింకర్ వింటుంది. పురిటి నెత్తుటి మరకలతో ముళ్లతుప్పల్లో పడి ఉన్న అనాథ అయిన కరుణ్, ఇద్దరు దయామయుల ఆదరణతో చదువుకుని, వ్యాపారంలో కోట్లు సంపాదించి వందల మందిని చదివించే స్థాయికి ఎదుగుతాడు. కానీ కాలేజీ రోజుల నుంచీ అతని ప్రతిభను చూసి అసూయతో రగిలిపోయిన ధనవంతుడి కొడుకు అజిత్, కరుణ్ ఎదుగుదలను తట్టుకోలేక మిత్రద్రోహం అనే అబద్ధపు ముసుగులో కిరాయి హంతకుడిని పురమాయిస్తాడు. కరుణ్ కన్నీళ్లతో తన నిర్దోషిత్వాన్ని చెప్పుకున్నా, మరమనిషి అయిన కింకర్‌కు కన్నీళ్లకూ నెత్తుటికీ చలించే ఎమోషనల్ ఫీడ్ ఉండదు కాబట్టి, తన ‘కెరీర్ సక్సెస్ గ్రాఫ్’ కోసమే కరుణ్ గొంతు నులిమి ప్రాణం తీస్తుంది.

రెండవ భాగమైన ‘నర మానవుడు’లో అచ్చం అదే స్థానంలో శంకర్ అనే కిరాయి హంతకుడు ఉంటాడు. కత్తిపోటు తప్పించుకుని కాళ్ల మీద పడి ‘అన్నా’ అంటూ ప్రాణభిక్ష వేడుకున్న కరుణ్ రోదన శంకర్ గుండెను తాకుతుంది. కరుణ్ తన అనాథ బాల్యాన్ని, అజిత్ అసూయను వివరించినప్పుడు, శంకర్‌కు కరుణ్‌లో తన సొంత ప్రతిబింబమే కనిపిస్తుంది. ఫుట్‌పాత్‌లు, రైల్వే ప్లాట్‌ఫారాలే చిరునామాగా పెరిగి, ఆకలి, అవమానాలు, చేయని నేరాలకు పోలీసు లాఠీ దెబ్బలు, కామాంధుల దాష్టీకాలను భరించి కత్తిపట్టిన శంకర్ లోని మానవ హృదయం మేల్కొంటుంది. ఇద్దరు దయామయులు నిర్మించిన కరుణ్ జీవితాన్ని కూల్చడం నేరమని అతని అంతరాత్మ తీర్పు చెబుతుంది. కరుణ్ చేతి గాయానికి కట్టుకట్టి ప్రాణదానం చేయడమే కాకుండా, విస్కీ తాగుతూ శుభవార్త కోసం ఎదురుచూస్తున్న అసలు నేరస్తుడు అజిత్ గుండెల్లో కత్తి దింపి తనకు తానే పునర్జన్మను ఇచ్చుకుంటాడు శంకర్. “నీటి చప్పదనం, కన్నీటి ఉప్పదనం మధ్య తేడా తెలియని లోహమూ, నేనూ ఒకటి కాము, కాకూడదు!” అనే వాక్యం ఈ కథా శిల్పానికి శిఖరాయమానం. మనిషిని మనిషిగా నిలబెట్టేది మేధస్సు కాదు, సాటి మనిషి వేదనకు కరిగే కన్నీటి తడి అని వి-రాగి అద్భుతంగా నిరూపించారు.

3. కథ: నిర్ణయం రచయిత: విజయానంద్ జమాల్ పురి
పత్రిక: ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి

పురుషస్వామ్య సమాజంలో స్త్రీని ప్రేమించడం అంటే ఆమె తరఫున మగవాళ్లే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అనుకునే సంప్రదాయ ధోరణిని సున్నితంగా ప్రశ్నిస్తూ, మాతృత్వపు ఆత్మస్థైర్యాన్ని గొప్పగా ఆవిష్కరించిన కథ ‘నిర్ణయం’. ‘వరల్డ్ ప్రీమెచ్యూరిటీ డే’ (నెలలు నిండకముందే పుట్టే శిశువుల దినోత్సవం) నేపథ్యంలో విజయానంద్ జమాల్ పురి రచించిన ఈ కథ, వైద్య విజ్ఞానాన్ని, కుటుంబ మనస్తత్వ శాస్త్రాన్ని, స్త్రీవాద తాత్వికతను అత్యంత సహజంగా మేళవించింది. కథా ప్రారంభంలో యువ డాక్టర్ సాక్షి ఆసుపత్రి నుంచి ఉత్సాహంగా ఇంటికి వచ్చి, ఇరవై ఐదు వారాల గర్భంతో వచ్చిన ఒక తల్లి తన ఆరు వందల గ్రాముల శిశువును బతికించుకోవడానికి కుటుంబ సభ్యులందరినీ ఎదిరించి తీసుకున్న సాహసోపేత నిర్ణయాన్ని తల్లి స్వేచ్ఛకు చెబుతుంది. ఆ మాటలు వింటూనే తల్లి మనసు ఇరవై ఐదేళ్ల గతం వైపు పయనించడంతో కథ ఫ్లాష్‌బ్యాక్ శిల్పంలోకి అడుగుపెడుతుంది.

ఇరవై ఐదేళ్ల క్రితం స్వేచ్ఛ జీవితంలోనూ అచ్చం అలాంటి సంక్షోభమే ఎదురవుతుంది. ఇరవై ఏడు వారాలకే ఉమ్మనీరు పోయి ఆసుపత్రిలో చేరినప్పుడు, పుట్టబోయే బిడ్డ బరువు ఎనిమిది వందల గ్రాముల లోపే ఉంటుందనీ, బతికే అవకాశం అరవై శాతం ఉన్నా భవిష్యత్తులో ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు, బ్రెయిన్ బ్లీడింగ్, అంగవైకల్యం రావచ్చని నియోనాటాలజిస్ట్ డాక్టర్ రవి వివరిస్తారు. ఆ క్షణంలో స్వేచ్ఛ తండ్రి, మామగారు, భర్త సుకుమార్ అందరూ ‘ప్రాక్టికల్’ ఆలోచనల పేరుతో ఆ బిడ్డకు ఇంటెన్సివ్ కేర్ వద్దనే నిర్ణయానికి వస్తారు. “నా గురించి అందరూ ఆలోచిస్తున్నారు. నా కోసం అందరూ నిర్ణయం తీసుకోవాలనుకుంటున్నారు. కానీ నాకు ఏం కావాలో మాత్రం ఎవరూ అడగడం లేదు” అని స్వేచ్ఛ అంతర్మథనం చెందే సన్నివేశం స్త్రీ అస్తిత్వ వేదనకు అద్దం పడుతుంది. ఒక భార్యగా, కోడలిగా, కూతురిగా ఉన్న స్వేచ్ఛ ఆ ఒక్క క్షణంలో ‘తల్లి’గా మారి, అందరినీ బయటకు పంపి డాక్టర్‌తో మాట్లాడి తన బిడ్డకు బతికే అవకాశాన్ని ఇవ్వాలని నిశ్చయించుకుంటుంది.

కేవలం ఏడు వందల ఎనభై గ్రాముల బరువుతో పుట్టిన ఆడపిల్లను చూసి కుటుంబం అప్పుడే ఆ పిల్ల పెళ్లి గురించీ భవిష్యత్తు గురించీ ఆందోళన పడితే, స్వేచ్ఛ మాత్రం మూడు నెలల పాటు ఎన్.ఐ.సి.యు లోని గాజు పెట్టె చుట్టూ తన ప్రాణాలను నిలిపి పోరాడుతుంది. వెంటిలేటర్ల శబ్దాలు, ఒక్కో మిల్లీలీటరు పాలు పెరిగినప్పుడల్లా కలిగే ఆనందం, ‘కంగారూ మదర్ కేర్’ ద్వారా బిడ్డను తొలిసారి గుండెలకు హత్తుకున్నప్పుడు కలిగే గగుర్పాటును రచయిత కళ్లకు కట్టినట్లు వర్ణించారు. తన నిర్ణయానికి, తన పోరాటానికి సాక్ష్యంగా ఆ బిడ్డకు ‘సాక్షి’ అని పేరు పెట్టుకున్న తల్లి, ఆనాటి ఏడు వందల ఎనభై గ్రాముల పసికందును నేడు మరెందరో శిశువులకు ప్రాణం పోసే డాక్టర్ సాక్షిగా నిలబెట్టిన వైనం పాఠకుల్లో గొప్ప ఆశావాదాన్ని నింపుతుంది. “ప్రేమంటే మనం ప్రేమించే వ్యక్తి తరపున నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కాదు, ఆ వ్యక్తి ఆలోచనలను గౌరవించి, తీసుకున్న నిర్ణయానికి తోడుగా నిలబడటం” అనే స్వేచ్ఛ మాటలు ఈ కథకు మకుటాయమానంగా నిలిచాయి.

4. కథ: వల రచయిత: పులిపాక నందకిషోర్ పత్రిక: సూర్య

మనిషిలోని ఆత్మరతి, భోగలాలసత, సులభంగా సంపదను సొంతం చేసుకోవాలనే ఆశ అతని విచక్షణను ఎలా కమ్మేస్తాయో, అందమైన భ్రమల మాటున ఉండే మోసపు వలలోకి మనిషి తనకు తానుగా ఎలా నడుచుకుంటూ వెళతాడో చిత్రించిన ఉత్కంఠభరిత కథ ‘వల’. పులిపాక నందకిషోర్ ఈ కథను సంప్రదాయ కథాకథన పద్ధతిలో, ఒక మిత్రుడు మరో మిత్రుడికి తన జీవిత విషాదాన్ని చెప్పుకునే శైలిలో ఎంతో ఆసక్తికరంగా మలిచారు. కథా ప్రారంభంలోనే హైదరాబాద్ పాత నగరంలోని గోల్కొండ సైనిక ఆసుపత్రి నుంచి బయటకు వస్తున్న సైనికుడు బాలయ్య భౌతిక, మానసిక స్థితిని రచయిత ఒక శక్తిమంతమైన దృశ్యంగా ఆవిష్కరించారు. శత్రువుపై ప్రయోగించాల్సిన రైఫిల్ అతని చేతిలో ఊతకర్రలా మారడం, ఒక సైనికుడిలో ఉండాల్సిన గంభీరత స్థానంలో నిస్సహాయత చోటుచేసుకోవడం ద్వారానే కథలోని విషాద తీవ్రతను రచయిత పాఠకుడికి ముందే సూచించారు.

బాలయ్యకు అతని ఆత్మీయ మిత్రుడు, న్యాయవాది అయిన రాఘవేంద్రరావు ఎదురుపడటం, మిత్రుడి అనారోగ్యాన్ని చూసి చలించిపోయి ఆప్యాయంగా ఇంటికి తీసుకెళ్లి భోజనం పెట్టి ఆదరించడం స్నేహ బంధంలోని మాధుర్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. భోజనానంతరం బాలయ్య తన గతాన్ని విప్పే క్రమంలో రచయిత మానవ మనస్తత్వంలోని బలహీనతలను ఎంతో సహజంగా పట్టుకున్నారు. సరిహద్దుల్లో పనిచేసే కెప్టెన్ ప్రతాప్ సింగ్‌తో కలిసి సూర్యకిరణ్ హోటల్‌లో బస చేసినప్పుడు, బురఖా ధరించిన ఒక స్త్రీ తన సుకుమారమైన, ఆభరణాలతో మెరిసే చేతిని బయటకు సాచడం, ఆ మాత్రం ఆకర్షణకే బాలయ్య తన రంగురంగుల దుస్తులు, రూపం చూసి ఏ స్త్రీ అయినా పడిపోతుందనే అహంకారంతో ఆమె వెంటపడటం విమర్శనాత్మకంగా చిత్రించబడింది.

గీత అనే ఆ ముప్పై ఏళ్ల యువతి తన మాటల చాతుర్యంతోనూ, ఆత్మవిశ్వాసంతోనూ బాలయ్యను పూర్తిగా తన వలలో వేసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా తాను ఉంటున్న ఇల్లు, ఆస్తుల విలువ దాదాపు రెండు కోట్లు ఉంటుందని ఆమె చెప్పగానే, బాలయ్య మనసులో కలిగే ఆశను రచయిత చాలా నిజాయితీగా బయటపెట్టారు. పైకి మాత్రం ‘ఆస్తి కోసం కాదు, ప్రేమ కోసమే’ అని తన మనస్సాక్షిని తానే బుజ్జగించుకుంటూ, హడావిడిగా రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసులో పెళ్లి చేసుకుని తన దగ్గరున్న నలభై వేల నగదును, ఆభరణాలను ఆమెకు అప్పగించడం మనిషిలోని వ్యామోహానికి అద్దం పడుతుంది. పెళ్లయిన ఆరు రోజుల పాటు అత్తారింట్లో కొత్త అల్లుడిలా సుగంధ ద్రవ్యాలు, విందు భోజనాలతో తేలియాడిన బాలయ్య కల, ఏడవ రోజు ఉదయం రాజ సులోచన, విక్రమ్ ప్రసాద్‌ల రాకతో చెదిరిపోయే నాటకీయ మలుపు కథను అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన స్థాయికి చేరుస్తుంది. తన మంచం మీద పరాయి పురుషుడు ఉన్నాడని రాజ సులోచన ఆగ్రహించడం, దానికి గీత అప్పటికప్పుడు మరో కట్టుకథ అల్లి బాలయ్యను నమ్మించే ప్రయత్నం చేయడం ద్వారా మోసపు పొరలను రచయిత అద్భుతమైన కథన వేగంతో ఆవిష్కరించారు.

5. కథ: వేపచెట్టు నీడ రచయిత: జ్యోతి మువ్వల పత్రిక: సాక్షి ఫన్డే

కొన్ని కథలు చదువుతుంటే అక్షరాలు కనిపించవు. నిశ్శబ్దంగా రాలే వేపాకుల సవ్వడి, నలభై ఏళ్ల దాంపత్యపు వెచ్చని నిట్టూర్పు, కాలం చెరిపేయలేని అనురాగపు కన్నీటి చుక్క మాత్రమే అనుభవంలోకి వస్తాయి. జ్యోతి మువ్వల రచించిన ‘వేపచెట్టు నీడ’ అటువంటి ఒక అపురూపమైన దృశ్యకావ్యం, వచన కవిత్వంలా సాగే అనుభూతి ప్రధానమైన కథ. ఆల్జీమర్స్ (మతిమరుపు) వ్యాధితో గత మూడేళ్లుగా తన ఇల్లు, తన మనుషులు, చివరికి అద్దంలో తన ముఖం కూడా గుర్తులేని స్థితిలో ఉన్న రాఘవయ్య, ప్రతి ఉదయం కిటికీ బయట ఉన్న వేపచెట్టునే తదేకంగా చూస్తుండటంతో కథ ఎంతో గంభీరంగా ప్రారంభమవుతుంది. నలభై ఏళ్ల సహజీవనంలో మూడేళ్లుగా ప్రతి ఉదయం భర్త తనను గుర్తుపడతాడా లేదా అనే పరీక్షను ఎదుర్కొంటూ కాఫీ కప్పుతో వచ్చే సావిత్రమ్మ నిరీక్షణ పాఠకుల హృదయాన్ని ద్రవింపజేస్తుంది.

మూడేళ్ల తర్వాత ఒక ఉదయం రాఘవయ్య మెల్లగా ఆమెను పేరుపెట్టి పిలవడం, “నలభై ఏళ్లుగా నాతో ఉంటూ ఇలాంటి ప్రశ్న అడుగుతున్నావేంటి?” అని నవ్వడం కథలో ఒక అద్భుతమైన వెలుగు రేఖలా ప్రవేశిస్తుంది. ఆల్జీమర్స్ రోగుల్లో మరణానికి ముందు తాత్కాలికంగా వచ్చే జ్ఞాపకాల స్పష్టత అనే వైద్యపరమైన వాస్తవాన్ని రచయిత్రి అత్యంత సున్నితమైన మానవీయ కోణంలో వాడుకున్నారు. ఆ ఒక్క రోజు వ్యవధిలో రాఘవయ్య తన జీవితపు సమస్త బంధాలనూ స్పృశించే తీరు అద్వితీయం. సావిత్రమ్మ ముడతలు పడిన చేతిని పట్టుకుని “చాలా కష్టపడ్డావా? నిన్ను ఒంటరిగా వదిలేసినందుకు క్షమించు” అనడం, “అతను ఎక్కడికీ వెళ్లలేదు. అయినా వెళ్లిపోయాడు” అనే రచయిత్రి వ్యాఖ్య దాంపత్య బంధంలోని లోతును పట్టిస్తాయి. అలాగే కొడుకు అరవింద్‌తో మాట్లాడుతూ, తాను పొలం అమ్మి ఇంజినీరింగ్ చదివించింది కేవలం కొడుకు కోసమే కాదు, తనకు దొరకని చదువు కొడుకుకు దొరకాలనే తన నెరవేరని కల కోసమని నిజాయితీగా ఒప్పుకోవడం, “నీ పిల్లల కోసం బతుకు. కానీ వాళ్ల కోసం నిన్ను నువ్వు పూర్తిగా ఖాళీ చేసుకోకు. ఖాళీ అయిపోయిన దీపం వెలుగు ఇవ్వలేదు” అని చెప్పే జీవన తాత్వికత ప్రతి తల్లిదండ్రులకూ ఒక గొప్ప సందేశం.

అరవింద్ పుట్టినరోజున తాను నాటిన వేపచెట్టు నీడలో కూర్చుని, “నాకు ఒక భయం ఉండేది. చనిపోవడం కాదు… మర్చిపోవడం. కానీ ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది. నేను మిమ్మల్ని మర్చిపోలేదు. నన్ను నేను మర్చిపోయాను” అని రాఘవయ్య పలికే మాటలు అస్తిత్వ వేదనకు పరాకాష్ట. మూడేళ్లుగా తాను అందరినీ మర్చిపోయినా, ప్రతిరోజూ తనను కొత్తగా గుర్తుచేసుకున్న భార్యకు ధన్యవాదాలు తెలిపి, ఆమె చేతిలోనే చిరునవ్వుతో ప్రాణాలు విడిచే ముగింపు అత్యంత ఉదాత్తంగా ఉంది. మనిషి వెళ్లిపోయినా అతను పంచిన ప్రేమ వేపచెట్టు నీడలా తోడుంటుందని చాటిన జ్యోతి మువ్వల కథా శిల్పం అభినందనీయం.

6. కథ: పాడితల్లి రచయిత: డాక్టర్ ఉదారి నారాయణ పత్రిక: నమస్తే తెలంగాణ బతుకమ్మ

తెలంగాణ గ్రామీణ జీవన సంస్కృతిలో పశువులకూ మనుషులకూ మధ్య ఉండే బంధం కేవలం ఆర్థికమైనది కాదు.. అది తల్లీబిడ్డల పేగుబంధం వంటిది. ‘నమస్తే తెలంగాణ – ముల్కనూరు సాహితీపీఠం’ 2026 కథల పోటీలో ప్రత్యేక బహుమతి పొందిన డాక్టర్ ఉదారి నారాయణ ‘పాడితల్లి’ కథ, పల్లెటూరి జీతగాడి బతుకు పోరాటాన్నీ, పాడిబర్రెతో ఆ కుటుంబానికి ఉన్న ఆత్మీయ అనుబంధాన్నీ, భూస్వామ్య ఆధిపత్యపు సున్నితమైన క్రౌర్యాన్నీ కళ్లకు కట్టినట్లు చిత్రించింది. కథా ప్రారంభంలోనే సూర్యోదయాన్ని పక్షులు రెక్కలతో పిలవడం, ఎడ్లు నిన్నటి నిద్రను విదిలించుకోవడం, ధర్మన్న పెండగుల్ల ఎత్తుకొని కొట్టం ఊడ్చడం వంటి సహజమైన గ్రామీణ దృశ్యాలతో రచయిత పాఠకులను పల్లె వాతావరణంలోకి తీసుకెళతారు.

పదేళ్లుగా పటేలు గాలిరెడ్డి ఇంట్లో నమ్మకంగా జీతముంటున్న ధర్మన్న, బెంగళూరులో ఉంటున్న పటేలు కుటుంబం రెండు మూడు నెలల పాటు ఊరికి వస్తున్నారంటే ఆరు గదుల మిద్దె ఇల్లు, కొట్టం, వాకిలి అంతా అద్దంలా తీర్చిదిద్దుతాడు. అయితే పెద్ద కూతురు పెళ్లి కోసం పటేలు దగ్గర తీసుకున్న రెండు లక్షల అప్పు, దానికి ఏడాదికి నలభై వేల మిత్తి (వడ్డీ) పోను చేతికి వచ్చే ముప్పై వేల జీతంతో బండ కింద చెయ్యి ఇరుక్కున్న ధర్మన్న నిస్సహాయతను రచయిత గుండెకు హత్తుకునేలా ఆవిష్కరించారు. పటేలు తన మనవళ్లు, మనవరాళ్లకు పల్లెటూరి ముచ్చట్లు చూపించాలనీ, స్వచ్ఛమైన పాలు తాగించాలనీ ధర్మన్న ఇంటికి జీవనాధారమైన పాడిబర్రెను తమ ఇంటి దగ్గరే కట్టేయమని ఆదేశించినప్పుడు ధర్మన్న ముఖంలో నెత్తురు ఇంకిపోతుంది.

ఆ బర్రె ధర్మన్న కుటుంబానికి కేవలం జంతువు కాదు. సట్టి పండుగ నాడు చెరువులో కడిగి, పసుపు కుంకుమలతో బొట్టు పెట్టి, బంతిపూల దండలు వేసి మల్లన్న దేవునిలా కొలుచుకున్న ‘పాడితల్లి’. ఆ బర్రె ఇచ్చే పాలను ఊళ్లో అమ్మితేనే ధర్మన్న కొడుకు, కూతురు కాలేజీకి వెళ్లే ఆటో ఖర్చులు, పుస్తకాల ఖర్చులు, ఏడు పదులు దాటిన ముసలి తల్లి దమ్ము గోలీల ఖర్చులు గడుస్తాయి. బర్రె పటేలు ఇంటికి వెళ్లడంతో పిల్లల చదువులు ఆగిపోవడం, ముసలి తల్లికి పాలు లేక ఆరోగ్యం క్షీణించడం ఒకవైపు, బెంగళూరు నుంచి వచ్చి వర్క్ ఫ్రం హోమ్ చేస్తున్న పటేలు కొడుకు తన పిల్లలకు ఇంగ్లీషులో ‘బఫెల్లో’, ‘గ్రాస్’ అని వినోదంగా చూపించడం మరోవైపు..ఈ రెండు భిన్న ప్రపంచాల వైరుధ్యాన్ని ఉదారి నారాయణ అత్యంత శక్తిమంతంగా నిలబెట్టారు. రాత్రివేళ ఆ బర్రెకు కడుపుబ్బరం వచ్చి ప్రాణాపాయ స్థితిలో కొట్టుమిట్టాడుతుంటే ధర్మన్న దాని కొమ్ములు, మూతి ముద్దాడుతూ విలపించే దృశ్యం, ఆ కన్నీళ్లు చూసి పటేలు కొడుకులో కలిగే పశ్చాత్తాపం, చివరికి బర్రె కోలుకుని మళ్లీ ధర్మన్న ఇంటికి చేరడం..అచ్చమైన తెలంగాణ మాండలికపు సొబగులతో, మట్టి వాసనతో కూడిన గొప్ప వాస్తవిక చిత్రణ.

7. కథ: కీడు చేసిన మేలు రచయిత: బుద్ధవరపు కామేశ్వరరావు పత్రిక: వార్త

కాలం మనిషి అహంకారానికి, కుల గర్వానికి ఎలాంటి గుణపాఠం చెబుతుందో, ఒకప్పుడు మనం కీడు తలపెట్టిన మనిషే ఉన్నత శిఖరాలకు చేరి మనకు ప్రాణదాతగా నిలిచినప్పుడు మనిషి అంతరంగం ఎలా పశ్చాత్తాపంతో ప్రక్షాళన చెందుతుందో హృద్యంగా ఆవిష్కరించిన కథ ‘కీడు చేసిన మేలు’. బుద్ధవరపు కామేశ్వరరావు ఈ కథను ఆసుపత్రి ఐ.సి.యు బయట జరిగే వర్తమాన ఉత్కంఠకూ, పాతికేళ్ల నాటి ఏలూరు జానంపేట జ్ఞాపకాలకూ మధ్య ఊగిసలాడే కథన శిల్పంతో ఎంతో బిగువుగా నడిపించారు. కడుపునొప్పితో అపస్మారక స్థితిలోకి వెళ్లిన తన ఏకైక కుమార్తె గాయత్రిని హైదరాబాద్‌లోని ఆసుపత్రిలో చేర్చిన వృద్ధ తండ్రి రంగనాథం, లోపలికి వెళ్తున్న డాక్టర్ దయాకర్‌ను అతని కుడికాలి నడక ఆధారంగా గుర్తుపట్టడంతో కథలో అసలు సంఘర్షణ మొదలవుతుంది.

పాతికేళ్ల క్రితం జానంపేటలో పలుకుబడి కలిగిన భూకామందు అయిన రంగనాథం, తన కూతురు గాయత్రి మరియు కిరాణా కొట్టు నడుపుకునే దయాకర్ ఏలూరు రమామహల్లో సినిమా చూసి ఒకే రిక్షాలో రావడం తమ్ముడు గురుమూర్తి ద్వారా తెలుసుకుంటాడు. నిజానిజాలు విచారించకుండానే కుల అహంకారంతో దయాకర్ ఇంటికి వెళ్లి పరుష పదజాలంతో తిట్టి, కాలేజీలో బలవంతంగా టీసీ ఇప్పించి, ఆ కుటుంబాన్ని ఊరు విడిచి వెళ్లేలా చేస్తాడు రంగనాథం. ఇప్పుడు సరిగ్గా అదే దయాకర్ తన కూతురికి ఆపరేషన్ చేసే డాక్టర్‌గా ఎదురుపడటంతో, పాత కక్షను మనసులో పెట్టుకుని తన బిడ్డ ప్రాణాలకు హాని చేస్తాడేమోనన్న భయం రంగనాథాన్ని నిలువెల్లా వణికిస్తుంది.

రచయిత ఇక్కడే మానవ స్వభావంలోని ఔన్నత్యాన్ని రెండు అద్భుతమైన మలుపుల ద్వారా ఆవిష్కరించారు. రంగనాథం తనను అనుమానిస్తున్నాడని గ్రహించిన డాక్టర్ దయాకర్, ఆ పెద్దాయన మానసిక ఆందోళనను తొలగించడానికి, వేరే ఆసుపత్రిలో పెద్ద సర్జన్‌గా ఉన్న తన భార్య డాక్టర్ జయంతికి ఫోన్ చేసి రప్పించి గాయత్రికి అపెండిసైటిస్ ఆపరేషన్ సకాలంలో జరిగేలా చూస్తాడు. రిసెప్షనిస్ట్ ద్వారా ఆ నిజం తెలుసుకున్న రంగనాథం పశ్చాత్తాపంతో చేతులు జోడించి క్షమాపణ వేడుకున్నప్పుడు, “ఆనాడు మీరు కీడు తలపెట్టడమే నాకు మేలు చేసింది సార్. ఆ అవమానం భరించలేక ఊరు వదిలి వెళ్లడం వల్లే పట్టుదలగా చదివి ఈ స్థాయికి వచ్చాను” అని దయాకర్ చెప్పే మాటలు వైద్య వృత్తి ధర్మానికీ, సంస్కారానికీ నిలువుటద్దం. ఇక కథ చివరిలో గాయత్రి మనసులో మెదిలే అసలు నిజం…ఆనాడు తాను ప్రేమించింది మోహనరావునే అనీ, బాబాయ్ కంటపడకుండా మోహనరావును తప్పించడానికి స్నేహితుడైన వికలాంగుడు దయాకర్‌ను రిక్షాలో ఎక్కించుకుంటే, దయాకర్ ఆ నిందను మౌనంగా భరించి తన ప్రేమను కాపాడాడనీ వెల్లడించడం ద్వారా దయాకర్ పాత్రను రచయిత శిఖరస్థాయిలో నిలబెట్టారు.

8. కథ: నాకంటూ ఇష్టమైన జీవితం…! రచయిత: కొత్తపల్లి ఉదయబాబు పత్రిక: విశాలాంధ్ర

మధ్యతరగతి స్త్రీ వివాహ బంధపు చట్రంలో తన ఆశలనూ, ఆశయాలనూ, కళాత్మక అభిరుచులనూ చంపుకుని బతకాల్సిందేనా? బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వర్తిస్తూనే తనకంటూ ఇష్టమైన జీవితాన్ని స్వతంత్రంగా నిర్మించుకోగలదా? అన్న సామాజిక ప్రశ్నకు సానుకూలమైన, స్ఫూర్తిదాయకమైన సమాధానమే కొత్తపల్లి ఉదయబాబు ‘నాకంటూ ఇష్టమైన జీవితం…!’. ముప్పై ఐదేళ్ల కాలపరిమితిలో విస్తరించిన ఈ కథను రచయిత ఒక ఆడిటోరియంలోని సంగీత విభావరి దృశ్యంతో ప్రారంభించి, గతానికీ వర్తమానానికీ మధ్య వంతెన వేస్తూ ఎంతో హృద్యంగా నడిపించారు. కథకుడు వ్యాసమూర్తి మాస్టారి జీవిత ప్రస్థానం..బి.ఈడి చేసి నూరు రూపాయల జీతానికి కాన్వెంట్‌లో టెన్త్ ఫెయిల్ అయిన విద్యార్థులకు లెక్కలు చెప్పడం, ఆ తర్వాత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయుడిగా, కథారచయితగా ఎదగడం..తొంభైల నాటి తెలుగు మధ్యతరగతి వాతావరణాన్ని కళ్లముందు నిలుపుతుంది.

ఈ కథలో ప్రధాన ఆకర్షణ స్వయంప్రభ పాత్ర చిత్రణ మరియు రచయిత ఉపయోగించిన ‘ఉత్తరాల శిల్పం’. వ్యాసమూర్తి దగ్గర టెన్త్ లెక్కలు పాసైన ఫైర్ స్టేషన్ డ్రైవర్ కొడుకు లక్ష్మీనారాయణకు భార్యగా వచ్చిన స్వయంప్రభ, మంచి గాయని మరియు చురుకైన ఉపాధ్యాయురాలు. కానీ తండ్రి మరణంతో సులభంగా వచ్చిన ఉద్యోగంతో లక్ష్మీనారాయణ తాగుబోతుగా మారి సంసారాన్ని నరకప్రాయం చేస్తాడు. ప్రజాశక్తి ఆదివారం అనుబంధంలో వ్యాసమూర్తి రాసిన ‘రాగం ఎరుగని కోయిల’ కథ చదివి ప్రేరణ పొందిన స్వయంప్రభ, తన భర్త కోసం రాసిన ఉత్తరాన్ని మాస్టారికి ఇచ్చి సలహా అడుగుతుంది. “పెళ్లి చేసుకున్నాక కూడా మగవాడు తనకు నచ్చిన జీవితాన్ని గడుపుతుంటే ఆడది అణిగిమణిగి ఉండాలా? హద్దులు దాటకుండా తన జీవితాన్ని తన అభిరుచులకు తగ్గట్టుగా బతకడానికి అవకాశం లేదంటారా?” అని ఆమె అడిగే ప్రశ్న ప్రతి పీడిత స్త్రీ గుండె చప్పుడుగా వినిపిస్తుంది.

అయితే భార్యాభర్తల వ్యవహారంలో మూడో వ్యక్తి తలదూర్చకూడదని వ్యాసమూర్తి భార్య జయంతి గట్టిగా వారించడం మధ్యతరగతి సహజ లౌకిక భయాన్ని సూచిస్తుంది. విధి వైచిత్రి వల్ల లక్ష్మీనారాయణ రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించిన తర్వాత, స్వయంప్రభ కుంగిపోకుండా పదిహేనేళ్ల పాటు శ్రమించి, కూతురిని లాయర్‌గా, కొడుకుని అమెరికాలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజినీర్‌గా తీర్చిదిద్ది, వారిద్దరికీ నచ్చిన వివాహాలు చేస్తుంది. ఆపై తనలోని గాయనిని బతికించుకుంటూ సొంతంగా సంగీత సంస్థను స్థాపించి ఎందరో కళాకారులకు ఆశ్రయమిస్తుంది. వేదికపై ఆమె తన రెండో ఉత్తరం ద్వారా ఆ విజయగాథను మాస్టారికి అందించడం, మాస్టారు ఆమె జీవిత సమస్యకు పరిష్కారంగా తాను రాసిన ‘నాకంటూ ఇష్టమైన జీవితం’ అనే తొలి నవలను ఆమెకు బహూకరించడం..సాహిత్యానికీ జీవితానికీ ఉన్న అవినాభావ సంబంధాన్ని చాటిచెప్పే అద్భుతమైన ముగింపు ఇది.

9. కథ: కలలకే ప్రాణమొస్తే రచయిత: డాక్టర్ ఉదారి నారాయణ పత్రిక: నవతెలంగాణ సోపతి

అభివృద్ధి పేరుతో సాగుతున్న ఆధునిక విధ్వంసంలో మహావృక్షాలు నేలకొరుగుతుంటే, ప్రకృతితో మమేకమై బతికే ఒక పల్లెటూరి బాలిక గుండె పడే తల్లడిల్లింపును, ఆ పసిమనసు కలలకు ప్రాణం పోసిన మానవీయ స్పందనను ఆవిష్కరించిన కథ ‘కలలకే ప్రాణమొస్తే’. డాక్టర్ ఉదారి నారాయణ పర్యావరణ స్పృహను కేవలం ఒక నినాదంలా కాకుండా, ఆరవ తరగతి చదివే హరిత అనే బాలిక జీవన శైలిలో అంతర్భాగంగా మలిచిన తీరు ఎంతో సహజంగా ఉంది. ధర్మన్న, శాంతమ్మల ఏకైక సంతానమైన హరితకు ఆవులు, మేకపిల్లలు, లేగదూడలు, పిట్టలు, చెట్లు అంటే ప్రాణం. ఉదయం నిద్రలేవగానే కొట్టంలోకి వెళ్లి లేగదూడలను చూడనిదే ఏ పనీ ముట్టుకోని హరిత స్వభావం ద్వారా రచయిత మనిషికీ ప్రకృతికీ ఉండాల్సిన ఆదిమ, స్వచ్ఛమైన బంధాన్ని గుర్తుచేశారు.

గ్రామంలో కొత్త సర్పంచ్ ఆధ్వర్యంలో సిసి రోడ్ల నిర్మాణం, రోడ్ల వెడల్పు కార్యక్రమం మొదలై, జెసిబి పెద్ద పెద్ద బండలనూ, మహాపురుషుల్లాంటి వృక్షాలనూ అమాంతం కూల్చేస్తుంటే హరిత గుండె ఆందోళనతో కొట్టుకుంటుంది. తన ఇంటి ముందర తాను ప్రాణంగా పెంచుకున్న వేపచెట్టును కాపాడుకోవడం కోసం తల్లి శాంతమ్మ కొంగు పట్టుకుని బతిమిలాడటం, తరగతి గదిలో పాఠాలు వింటున్నా బోర్డు నిండా వేపచెట్టూ, దాని మీది పక్షిపిల్లలే కనిపించడం బాల్యపు సున్నిత మనస్తత్వానికి అద్దం పడుతుంది. ముఖ్యంగా ఈ కథలో వేపచెట్టు మీద ఉన్న తల్లిపక్షి, పక్షిపిల్లలు మాట్లాడుకునే సంభాషణను రచయిత ప్రవేశపెట్టిన తీరు కథకు ఒక జానపద, కవితాత్మక సౌందర్యాన్ని అద్దింది. గతంలో గాలిదుమారం వచ్చినప్పుడు పక్షిపిల్లలు కింద పడిపోకుండా హరితక్క చెట్టు కొమ్మలకు దుప్పటి కట్టి కాపాడిందని తల్లిపక్షి గుర్తుచేసుకోవడం జీవకారుణ్యానికి పరాకాష్ట.

బడి నుంచి వచ్చేసరికి కూలిపోయిన వేపచెట్టును చూసి హరిత అన్నం నీళ్లు మానేసి బోరున ఏడవడం ఊరంతా పాకిపోతుంది. అప్పుడు ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్ అనిత స్వయంగా రంగంలోకి దిగి, ఆధునిక ‘ట్రీ ట్రాన్స్‌లోకేషన్’ పద్ధతిలో వేర్లతో సహా ఒక పెద్ద వేపచెట్టును ట్రాక్టర్‌పై తెప్పించి ప్రొక్లెయిన్ల సాయంతో హరిత ఇంటి ముందు నాటించడం కథకు అత్యంత ఆశావహమైన మలుపు. అటు కొత్త చెట్టు నాటుకోవడం, ఇటు పొరుగున ఉన్న చంద్రయ్య ఆ చెట్టు మీది పక్షిపిల్లలను, తల్లిపక్షిని తన పెరటి గూళ్లలో భద్రంగా కాపాడానని చెప్పడంతో హరిత కలలకు మళ్లీ ప్రాణం వస్తుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణను ఇంతటి ఆర్ద్రమైన కథగా మలచడం రచయిత ప్రతిభకు నిదర్శనం.

10. కథ: పండుటాకులు…. రచయిత: అక్షర కిరీటి తెన్నేటి మాస్టారు పత్రిక: సూర్య

ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో ‘వీసాలనే రెక్కలు’ కట్టుకుని కన్నబిడ్డలు విదేశాలకు ఎగిరిపోయాక, సొంత గూటిలో ఒంటరిగా మిగిలిపోయిన వృద్ధ తల్లిదండ్రుల అంతరంగ వేదనను, ఆ వేదన నుంచే పుట్టిన ఒక మహోన్నత సామాజిక ఆదర్శాన్ని చిత్రించిన కథ ‘పండుటాకులు….’. అక్షర కిరీటి తెన్నేటి మాస్టారు ఈ కథను ఎనభై ఏళ్ల విశ్రాంత కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ రామయ్య, డెబ్బై ఐదేళ్ల విశ్రాంత సంగీత కళాశాల అధ్యాపకురాలు జానకమ్మ దంపతుల మధ్య సాగే సరసమైన, ఆత్మీయమైన సంభాషణతో ఎంతో ఉల్లాసంగా ప్రారంభించారు. కర్ణుడి కవచకుండలాల్లా గరిటె వదలని భార్యను ఆటపట్టించే రామయ్య, తన నడుము నొప్పి కంటే భర్త నిద్రలేమి గురించే ఆందోళన పడే జానకమ్మ..ఈ వృద్ధ దంపతుల అన్యోన్యత పాఠకులకు ఆ ముదుసలి వయసులోని దాంపత్య మాధుర్యాన్ని పరిచయం చేస్తుంది.

అయితే ఆ చిరునవ్వుల వెనుక దాగి ఉన్న చేదు నిజం క్రమంగా బయటపడుతుంది. తినీ తినక కష్టపడి చదివించిన కూతురు రాధిక, కొడుకు భార్గవ్ విదేశాల్లో స్థిరపడి పదేళ్లయినా ఇండియాకు రారు; రెండు రోజులకోసారి చేసే వీడియో కాల్ కాస్తా నెలకోసారికి తగ్గిపోతుంది. కన్నబిడ్డల కంటే గురువుగారి దగ్గర చదువుకున్న శిష్యుడు శివయ్య, అతని భార్య రాణి ఆ వృద్ధ దంపతులకు కంటికి రెప్పలా సేవ చేస్తుంటారు. రక్తసంబంధం కంటే గురుశిష్య బంధం, మానవీయ బంధం గొప్పవని రచయిత ఇక్కడ బలంగా నిరూపించారు. తమ తదనంతరం అস্থికలు నిమజ్జనం చేయడానికి సమయం లేదన్న పిల్లలు, ఆస్తులు పట్టుకుపోవడానికి మాత్రం వస్తామన్నప్పుడు ఆ తల్లిదండ్రుల గుండెల్లో జరిగిన మానసిక సంఘర్షణ సమాజంలోని నైతిక పతనాన్ని ఎత్తిచూపుతుంది.

ఆ ఆవేదన నుంచి రామయ్య, జానకమ్మ దంపతులు తీసుకున్న నిర్ణయం కథను ఉన్నత శిఖరానికి చేరుస్తుంది. ఉగాది పండుగ నాడు తమ ఐదు ఎకరాల భవనాన్ని ‘పండుటాకులు’ అనే వృద్ధాశ్రమంగా మార్చి, దాని నిర్వహణ కోసం వేపచెట్టు సెంటర్‌లోని వ్యాపార భవనాలను, గొల్లపాలెం వద్ద ఉన్న యాభై ఎకరాల భూమిని కలెక్టర్ సాయి తేజ సమక్షంలో ట్రస్టుకు రాసిచ్చేస్తారు. శివయ్యను ఆర్గనైజింగ్ సెక్రటరీగా నియమించి, పిల్లలు ఉన్నా లేనట్టుగా బతుకు భారంగా గడుపుతున్న ఎందరో వృద్ధులకు పైసా ఖర్చు లేకుండా తలదాచుకునే సొంత ఇంటిని నిర్మిస్తారు. “అస్థికలు నిమజ్జనం చేయటానికి టైమ్ లేదన్నోళ్ళు ఆస్తి పట్టుకుపోతామంటే మేం కుదరదు రావద్దన్నాం” అని జానకమ్మ గారు మీడియా ముందు చెప్పే మాటలు ఆత్మగౌరవ ప్రకటనగా నిలుస్తాయి. తమ వ్యక్తిగత దుఃఖాన్ని సమాజ హితంగా మార్చి, ఎందరో గుండెల గుడుల్లో దైవాలుగా నిలిచిపోయిన ఆ దంపతుల కథ నేటి తరానికి ఒక కనువిప్పు.

11. కథ: నిశిక (కథాకళి శీర్షిక) | రచయిత: మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి | పత్రిక: సాక్షి ఫన్డే

మానవ మనస్తత్వంలోని చీకటి వెలుగులను, ప్రతీకార వాంఛకూ పసితనపు స్వచ్ఛతకూ మధ్య జరిగే నిశ్శబ్ద పోరాటాన్ని అత్యంత తక్కువ పదాలలో, ఉత్కంఠభరితమైన శిల్పంతో ఆవిష్కరించిన కథ ‘నిశిక’. ప్రముఖ రచయిత మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి ‘సాక్షి ఫన్డే’లో పాఠకులే శీర్షికను నిర్ణయించే ‘కథాకళి’ శీర్షిక కోసం రాసిన ఈ కథ, కథానికా నిర్మాణంలో క్లుప్తత, గాఢత ఎలా ఉండాలో చూపించే ఒక అత్యుత్తమ నమూనా. పదిహేనేళ్ల కిశోర ప్రాయంలో ఉన్న నిశిక, ఓటర్ల జాబితాలో పేరు నమోదు కోసం వెళ్తున్న పక్కింటి దంపతుల పసికందును గంటన్నర సేపు చూసుకోవడానికి (బేబీ సిటింగ్) ఒప్పుకోవడంతో కథ చాలా సాధారణంగా మొదలవుతుంది.

కానీ తలుపు మూసిన క్షణం నుంచీ మల్లాది మార్కు సైకలాజికల్ సస్పెన్స్ పాఠకుడిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తుంది. జంతు ప్రేమికురాలైన నిశికకు తన తండ్రి పద్నాలుగో పుట్టినరోజున ఇచ్చిన పిల్లి అంటే ప్రాణం. ఆ పిల్లి ఈనిన మూడు పిల్లికూనలను, తమ తోటను అశుభ్రం చేస్తున్నాయనే కోపంతో పక్కింటి ఆమె తన నీళ్ల తొట్టిలో ముంచి చంపేస్తుంది. ఆ ఘోరాన్ని కళ్లారా చూసిన నిశికకు మరణం కలిగించే బాధ తొలిసారి తెలుస్తుంది. ఆ బాధలోంచి పుట్టిన ద్వేషం ఆమెలో తీవ్రమైన మైగ్రేన్ తలనొప్పిగా మారుతుంది. తాను పడ్డ పుత్రశోకం వంటి వేదనను ఆ పక్కింటి ఆమెకు కూడా రుచి చూపించాలనే కసితోనే నిశిక ఆ పసికందును చూసుకోవడానికి ఒప్పుకుంటుంది.

ఉయ్యాలలో ఉన్న పసివాడి తల మీది మెత్తటి భాగం (మాడు) మీద బలంగా నొక్కితే బిడ్డ మరణిస్తాడని తాను చరిత్ర పుస్తకంలో చదివిన విషయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, నిశిక వేళ్లు ఆ పసివాడి తల మీదకు వెళ్లే దృశ్యం పాఠకుడి గుండె వేగాన్ని పెంచుతుంది. సరిగ్గా ఆ ఉత్కంఠభరిత క్షణంలో ఉయ్యాలలోని పసికందు తల తిప్పి నిశిక ముఖంలోకి చూస్తూ, గుర్తుపట్టినట్లుగా అమాయకంగా నవ్వుతూ ఏవో శబ్దాలు చేస్తాడు. ఆ ఒక్క కల్మషం లేని పసిడి చిరునవ్వు నిశిక మనసులోని ద్వేషాన్నీ, ప్రతీకార జ్వాలనూ కడిగివేస్తుంది. వెంటనే తల్లికి ఫోన్ చేసి తనకు మైగ్రేన్ నొప్పి వచ్చిందని చెప్పి వారిని వెనక్కి రప్పించి బిడ్డను సురక్షితంగా అప్పగిస్తుంది. “నిశిక అంటే బాణం అని అర్థం. దీపం అని కూడా – నేను బాణంలా కాక దీపంలా ప్రకాశిస్తాను” అని ఆమె తన నోట్‌బుక్‌లో రాసుకోవడం, ఆ తర్వాత ఆమెకు మైగ్రేన్ నొప్పి ఎన్నడూ రాకపోవడం..హింసపై కరుణ సాధించిన విజయానికి అద్భుతమైన ప్రతీక.

మొత్తంగా ఈ పదకొండు కథలూ ఆధునిక తెలుగు కథా సాహిత్యపు సజీవ చైతన్యానికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తున్నాయి. గ్రామీణ తెలంగాణలోని పాడిబర్రె ఆవేదన నుంచి అత్యాధునిక హ్యూమనాయిడ్ రోబోల నైతిక తర్కం వరకూ, ఆసుపత్రి ఐ.సి.యు.లలో జరిగే జీవన్మరణ పోరాటాల నుంచి వేపచెట్టు నీడలో పండే తాత్వికత వరకూ ప్రతి కథా మనిషిని మరింత ఉన్నతుడిగా, మరింత సంవేదనాశీలిగా మార్చే మహత్తర కార్యక్రమాన్ని నిర్వర్తించింది. వస్తు వైవిధ్యం, శిల్ప నైపుణ్యం, మానవీయ దృక్పథం సమపాళ్లలో మేళవించిన ఈ కథలు తెలుగు కథా ప్రియుల హృదయాల్లో చిరకాలం నిలిచిపోతాయి.

 

Tags: bhukya gopi nayakka muni suresh pillaikathanidhi reviewshort stories reviewsunday stories reviewకథానిధికథానిధి ఆదివారం కథలుకథానిధి సమీక్షకె ఎ మునిసురేష్ పిళ్లెభూక్యా గోపి నాయక్
Subscribe
Login
Notify of
guest
Optional

guest

0 Comments
Oldest
Newest Most Voted

Top Read Stories

8.11.26 కథానిధి సమీక్ష: మానవీయ సంవేదనలకు అద్దం పట్టిన కథలు!

భూక్యా గోపి నాయక్ కథ : ఖాకీ ఆకు

18.10.26 కథానిధి సమీక్ష: జీవన వైవిధ్యపు అక్షర దర్పణాలు

సినిమా రివ్యూ: ‘రామాయణం’ భారతీయుల జీవనాడి

సినిమా సమీక్ష : గుండెకు తడిని పరిచయం చేసే ‘బత్తా’

ఆర్టీసీకి జరిమానా : ఇలా చేస్తే ప్రజలకే నష్టం!!

VIDEO

https://www.youtube.com/watch?v=4IsF6u52r8o&autoplay=1&mute=1
Adarsini

© 2021 ADARSINI | Designed By 10gminds software solutions

Navigate Site

  • About Us
  • Contact Us
  • Our Team

Follow Us

No Result
View All Result
  • .
  • Politics
    • Andhrapradesh
    • Telangaana
  • General
  • Edit Page
    • Editorial
    • Dr Govindaraju Chakradhar
    • Beeraka Ravi
    • Dr. S Ramu
    • MV Rami Reddy
    • Suresh Pillai
    • MLN Murty
    • Deviprasad Obbu
    • Others
  • Movies
  • Cine Reviews
  • Photos
  • Videos
  • Special
    • Subhashitham
    • Short Stories
    • Poems
    • Short Films
  • LOCAL
    • Tirumala
    • Chittoor
    • Srikalahasti
    • Tirupati
    • Chandragiri
    • Kuppam
    • Palamaneru
    • Satyavedu
    • Nagari
    • Puthalapattu
    • Tamballapalle
    • Punganuru
  • E-Paper

© 2021 ADARSINI | Designed By 10gminds software solutions

error: adarsini.com Content is protected !!
wpDiscuz
0
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
| Reply